NHỮNG NGƯỜI VIẾT TIẾP GIẤC MƠ CỦA VIỆT NAM TRONG CÔNG NGHỆ 5G

KHÁT VỌNG VÀ SỨ MỆNH CÁCH MẠNG CÔNG NGHỆ TỪ HÀNG THÁNG 10 NĂM 2019
Vào đêm 31.10.2019, một khoảnh khắc lịch sử diễn ra tại Viettel High Tech khi biểu tượng sóng 5G của Việt Nam lần đầu tiên xuất hiện trên màn hình điện thoại trong phòng lab tầng 13 trụ sở Hòa Lạc. Kỹ sư Nguyễn Chí Linh, Phó giám đốc Trung tâm nghiên cứu thiết bị vô tuyến băng rộng, nhớ lại cảm xúc vỡ òa: đó là thời khắc khẳng định giấc mơ của các kỹ sư Việt đã trở thành hiện thực. Trước đó, các phòng lab của nhiều trường đại học và nhóm nghiên cứu nhỏ đã có thể tái tạo sóng 5G, nhưng việc biểu thị trên thiết bị cầm tay mới thực sự mở ra khả năng thương mại hóa cho công trình của Việt Nam.

TIẾN TRÌNH PHÁT TRIỂN VÀ CHIẾN LƯỢC TỰ CHỦ
Kể từ khi hoàn thiện mẫu thử năm 2019, nhóm của ông Linh đã không ngừng phát triển, từ cấu hình 4T4R đến 8T8R, rồi tiến tới 32T32R và sắp tới là 64T64R, giúp các trạm gốc 5G của Viettel cạnh tranh bằng hiệu năng với các sản phẩm của thế giới. Tốc độ tải xuống của 5G do Viettel tự nghiên cứu đạt gấp 10 lần 4G, hỗ trợ hàng nghìn thuê bao cùng lúc, với độ trễ giảm đáng kể. Trong năm 2024, Việt Nam chính thức làm chủ từ thiết kế đến sản xuất các thiết bị 5G toàn diện, qua đó xây dựng một hệ sinh thái nội địa bền vững và tự chủ hơn bao giờ hết.

PHỐI HỢP VÀ CHIẾN LƯỢC ĐỊA CHẤT
Anh Linh tốt nghiệp kỹ sư ngành điện tử viễn thông tại Đại học Bách Khoa Hà Nội năm 2007, từng làm việc tại Panasonic R&D trước khi tham gia Viettel từ năm 2009. Nhóm ban đầu chỉ có năm thành viên, nhưng nhanh chóng mở rộng hơn 50 kỹ sư, gồm cả phần cứng lẫn phần mềm. Ban đầu, nhóm tập trung phát triển các sản phẩm như USB 3G, xuất khẩu sang các thị trường châu Phi và Nam Mỹ, qua đó góp phần giảm phụ thuộc vào các nhà cung cấp nước ngoài.

KẾT NỐI VỚI VIỆT NAM VÀ GẦN HƠN VỚI CÁC NỀN CÔNG NGHỆ CHUYÊN DỤNG
Trong quá trình nghiên cứu và phát triển 4G, nhóm của ông Linh đã học hỏi từ các chuyên gia Mỹ, làm việc trong hai năm, tiếp thu những bí quyết để làm chủ công nghệ. Chính trải nghiệm này giúp Viettel tự tin bước vào cuộc đua 5G. Với chiến lược tập trung vào tự chủ phần cứng và phần mềm, nhóm đã phát triển độc lập các giải pháp, không phụ thuộc vào chipset của các hãng lớn như Qualcomm hay Intel, bằng cách khai thác phần mềm mã nguồn mở và phát triển các tính năng nâng cao phù hợp thị trường.

SÁNG TẠO VÀ CHIẾN LƯỢC 3 KHÔNG
Trong quá trình nghiên cứu 5G, nhóm đối mặt với ba thách thức lớn: không có chipset xử lý chuyên dụng, thiếu phần mềm thương mại, và không có đội ngũ chuyên gia sâu về công nghệ 5G. Điều này khiến họ phải tìm cách tự thiết kế, tự phát triển từ nền tảng phần cứng đến phần mềm, dựa trên các công cụ mở và hợp tác với các đối tác trong và ngoài nước để bứt phá.

NHỮNG BƯỚC ĐẦU CỦA ĐỘI NGŨ VIETTEL 5G
Chỉ sau ba năm nỗ lực và phát triển, nhóm của ông Linh đã tạo ra các sản phẩm 5G từ 4T4R đến 8T8R, rồi tiến tới các chuẩn cao hơn như 32T32R và dự kiến là 64T64R. Nhờ đó, mạng 5G của Viettel sánh ngang với tiêu chuẩn quốc tế về khả năng phủ sóng, tốc độ cao hơn 20 lần so với 4G, hỗ trợ hàng nghìn thuê bao, truyền dữ liệu cực nhanh và độ trễ cực thấp. Công nghệ mới này đã được thử nghiệm tại nhiều quốc gia, mở rộng khả năng hợp tác quốc tế cho Viettel.

Chia sẻ về tầm nhìn, ông Truyền nhấn mạnh: “Chúng tôi là đơn vị hiếm hoi có thể chủ động từ xử lý băng gốc đến vô tuyến, giúp dễ dàng tùy biến theo yêu cầu khách hàng, mở ra cơ hội hợp tác toàn cầu và nâng tầm vị thế công nghệ của Việt Nam”.

GIAI ĐIỆU NGHIÊN CỨU CẢ NƯỚC
Ngoài nhiệm vụ phát triển sản phẩm, nhóm của ông Linh còn đóng góp vào nền tảng tri thức khoa học của đất nước: 22 bài báo khoa học, 39 sáng chế (trong đó 6 tại Mỹ), 18 đăng ký sở hữu trí tuệ, cùng hàng trăm trạm gốc 5G sản xuất trong nước. Hiện tại, nhóm đang tiếp tục nâng cao năng lực, phát triển các dòng thiết bị mới và chuẩn bị cho dự báo công nghệ 6G vào năm 2025, với mục tiêu thương mại hóa vào năm 2030.

Với nỗ lực này, Việt Nam đã trở thành quốc gia thứ sáu trên thế giới chính thức sản xuất thiết bị 5G, minh chứng cho khả năng tự chủ và sáng tạo, thúc đẩy một nền công nghệ viễn thông nội địa phát triển bền vững, sẵn sàng cạnh tranh toàn cầu.