LÃNH ĐẠO TỐI CAO IRAN RA TAY, BIỆN PHÁP CƯỜNG ĐỘ TRƯỚC HADS ĐANG HỨNG CHIẾN

Ngày 17.3, ông Mojtaba Khamenei, lãnh đạo tối cao mới của Iran, đã chủ trì phiên họp chính sách đối ngoại đầu tiên kể từ khi nhậm chức, thể hiện lập trường cứng rắn và nghiêm túc trong việc đáp trả các cuộc tấn công từ Mỹ và Israel. Các đề xuất giảm căng thẳng hay ngừng bắn đã được chuyển đến Bộ Ngoại giao Iran, nhưng chưa có công bố nào về nội dung cụ thể. Trước đó, ông Khamenei tham dự một cuộc họp ở Tehran hồi tháng 10.2024.

Theo nguồn tin giấu tên từ Iran, lãnh đạo tối cao khẳng định rằng chưa phải thời điểm để thiết lập hòa bình cho đến khi Mỹ và Israel chấp nhận thất bại và đền bù thiệt hại. Trong hệ thống chính trị Iran, vị trí này có quyền quyết định cao nhất về các vấn đề quốc gia, phản ánh rõ ràng lập trường cứng rắn của chính quyền.

Kể từ khi ông Mojtaba Khamenei được chọn làm người kế nhiệm cha – cố Lãnh tụ Iran Ali Khamenei – hơn một tuần trước, chưa xuất hiện hình ảnh chính thức nào của ông. Các nguồn tin trong nước cho biết ông chỉ bị thương nhẹ trong cuộc tấn công khiến cha ông thiệt mạng, trong khi phía Mỹ đánh giá tình trạng của ông nặng hơn.

Xung đột giữa liên minh Mỹ-Israel và Iran đã kéo dài sang tuần thứ ba, gây thiệt hại ít nhất 2.000 người và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Eo biển Hormuz tiếp tục bị phong tỏa phần lớn, làm gián đoạn dòng chảy năng lượng toàn cầu và đẩy giá dầu tăng cao. Trong tuyên bố công khai đầu tiên, ông Mojtaba Khamenei nhấn mạnh việc duy trì việc phong tỏa eo biển này như một công cụ gây sức ép chiến lược.

Các nỗ lực ngoại giao để làm dịu cuộc xung đột hiện vẫn bế tắc. Theo nguồn tin của Reuters, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 14.3 đã từ chối các đề xuất đàm phán do các đồng minh Trung Đông thúc đẩy. Trong bối cảnh đó, Liên minh châu Âu tiếp tục kêu gọi chấm dứt xung đột, khi Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của EU, bà Kaja Kallas, ngày 17.3 đã cảnh báo rằng xung đột dễ bắt đầu nhưng rất khó kết thúc. Bà cũng nhấn mạnh EU đang tham vấn các nước Trung Đông nhằm tìm lối thoát ngoại giao, tránh can thiệp quân sự và duy trì tự do hàng hải tại eo biển Hormuz.

Châu Âu hiện chưa có kế hoạch triển khai lực lượng quân sự, ưu tiên các giải pháp ngoại giao và các sáng kiến bảo vệ vận chuyển hàng hóa qua các thỏa thuận trung gian, trong đó có vai trò trung gian của Liên Hiệp Quốc.