XUNG ĐỘT TRUNG ĐÔNG NÂNG MỨC: ISRAEL MỞ RỘNG CHIẾN LƯỢC TẤN CÔNG KINH TẾ ĐẨY S+ỰC NHIỆT CHIẾN

Cuộc khủng hoảng tại Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp qua tuần thứ tư, khi Israel bất ngờ mở rộng chiến lược tấn công nhằm vào các mục tiêu kinh tế của Iran nhằm mục đích làm suy yếu khả năng duy trì lực lượng quân sự của quốc gia Hồi giáo này. Các đòn tấn công nhằm vào mỏ khí South Pars và cơ sở xử lý khí tại Asaluyeh của Iran đã gây ra phản ứng dữ dội từ phía Tehran, đồng thời làm thị trường toàn cầu chao đảo và giá dầu khí tăng vọt.

TÍNH TOÁN ĐỘC ĐÁO CỦA ISRAEL

Vụ không kích ngày 18.3 đánh dấu lần đầu tiên Israel tấn công trực diện vào các cơ sở khí tự nhiên của Iran, nhằm vào trung tâm then chốt của nền kinh tế quốc gia này. Mỏ khí South Pars, hợp tác chung giữa Iran và Qatar, có trữ lượng ước tính 50,97 ngàn tỷ m3 khí, trong đó Iran chiếm khoảng 36%, chiếm 5,6% trữ lượng khí trên toàn cầu. Cơ sở Asaluyeh là trung tâm xử lý khí khai thác từ mỏ này, phần lớn khí đốt từ South Pars phục vụ nhu cầu trong nội địa Iran.

Các phân tích cho thấy, đòn tấn công của Israel không chỉ là hành động chiến thuật mà còn có ý đồ chiến lược rõ ràng nhằm “làm suy yếu hạ tầng kinh tế của Iran và giới hạn khả năng chiến đấu”. Nhà nghiên cứu Hamidreza Azizi của Viện Nghiên cứu các vấn đề quốc tế Đức nhấn mạnh: “Ngay cả gián đoạn nhỏ cũng có thể dẫn đến thiếu điện, gây áp lực lớn lên hoạt động công nghiệp và nền kinh tế Iran”. Ông bổ sung, đây là sự chuyển hướng nhằm gây sức ép trực tiếp lên điểm yếu của nền kinh tế Iran, đặc biệt là hệ thống cung cấp năng lượng.

Truyền thông Israel tiết lộ, mục đích của nước này là gửi gắm thông điệp tới Tehran rằng “việc phong tỏa eo biển Hormuz kéo dài sẽ gây hậu quả ngày càng nghiêm trọng cho hạ tầng năng lượng Iran”. Đồng thời, các đòn tấn công còn nhằm tạo ra áp lực nội bộ, làm cho chính quyền Tehran phải cắt giảm nguồn cung khí đốt và điện năng, qua đó làm gia tăng bất mãn trong dân chúng.

PHẢN ỨNG ĐỎI KHÁNG VÀ TỚI ĐÓ

Ngày 19.3, Iran đã tiến hành các cuộc tấn công trả đũa vào nhiều cơ sở năng lượng quan trọng tại Ả Rập Xê Út, Qatar và UAE, bao gồm cả trung tâm khí tự nhiên hóa lỏng Ras Laffan của Qatar, lớn nhất thế giới. Với việc cung cấp 1/5 lượng LNG toàn cầu, Ras Laffan đóng vai trò then chốt trong thị trường năng lượng toàn cầu, đặc biệt đối với châu Á, châu Âu và châu Phi.

Giá dầu Brent hôm qua đã tăng hơn 5%, vượt gần 113 USD mỗi thùng, trong khi giá khí đốt tại châu Âu tăng đến 35%, theo AFP. Các phản ứng gay gắt từ các nước trong khu vực như Qatar và Ả Rập Xê Út đã xuất hiện, bao gồm việc trục xuất tùy viên Iran và đe dọa hành động quân sự trả đũa. Ngoại trưởng Ả Rập Xê Út Faisal bin Farhan cảnh báo: “Nếu Iran không dừng hành động, lòng tin giữa các bên sẽ không thể hàn gắn được”.

Chuyên gia chiến lược Umud Shokri của Đại học George Mason cảnh báo rằng, nguy cơ lan rộng không chỉ dừng lại ở khu vực Vịnh mà còn có thể mở rộng ra các mỏ khí ngoài khơi của Israel như Leviathan, Tamar và Karish tại Địa Trung Hải. Những mục tiêu này là nguồn cung cấp năng lượng chủ chốt của khu vực và quốc tế, do đó, nếu xung đột leo thang, khu vực có thể đối mặt với cuộc khủng hoảng năng lượng toàn diện.

TỔNG THỐNG TRUMP ĐƯƠNG ĐẦU VỀ MỎ KHÍ IRAN

Trong khi đó, trái ngược với các thông tin từ phía Israel và Mỹ, Tổng thống Donald Trump tuyên bố rằng Washington “không rõ về vụ tấn công của Israel” vào mỏ khí South Pars của Iran, đồng thời phủ nhận Qatar liên quan đến vụ việc. Ông cam kết, Mỹ sẽ không để Israel tấn công mỏ khí này nữa, nhưng nếu Iran tiếp tục tấn công vào cơ sở LNG của Qatar, Washington sẵn sàng “cho nổ tung toàn bộ South Pars mà không cần sự tham gia của Israel”.

Chính quyền Mỹ và các đồng minh trong khu vực đang phải đối mặt với nguy cơ xung đột lan rộng, hứa hẹn những hậu quả khó lường nếu cuộc chiến kéo dài và mở rộng hơn nữa. Trong bối cảnh đó, tình hình tại Trung Đông vẫn còn đang trong tình trạng khai thác những điểm then chốt của năng lượng toàn cầu, đồng thời đặt ra câu hỏi về khả năng kiểm soát và kiểm kê các tác động của cuộc chiến này trong tương lai gần.