ĐỨNG TRƯỚC TÌNH HÌNH CẦN THIẾT: AI MAI NHIỄM VỤ DÂN QUÂN TỰ VỆ TRONG VẺ ÁP LỰC VÙNG QUỐC PHÒNG?
Cụ thể, công dân này cho biết, hoàn cảnh gia đình mình khá khó khăn, cha bỏ từ nhỏ, mẹ có gia đình riêng nên phải sống với dì và hai em họ. Hiện nay, anh 25 tuổi, là lao động chính trong nhà. Dì anh đã trên 55 tuổi, bị thoái hóa cột sống, không còn khả năng lao động ổn định. Một em họ đang học đại học, người còn lại đã hoàn thành nghĩa vụ quân sự nhưng chưa có việc làm ổn định. Anh bị cận thị 2,25 độ, loạn thị 1,75 độ, giãn tĩnh mạch thừng tinh, viêm giác mạc dị ứng ánh sáng và gan nhiễm mỡ.
Dù hoàn cảnh khó khăn, địa phương vẫn yêu cầu anh tham gia lực lượng dân quân tự vệ. Khi trình bày về hoàn cảnh, anh nhận được câu trả lời là “năm nay bắt buộc tham gia do thiếu quân”. Anh đã đề nghị Bộ Quốc phòng xem xét, giải đáp liệu trường hợp của mình có thuộc diện miễn hoặc tạm hoãn hay không.
Bộ Quốc phòng cho biết, theo luật Dân quân tự vệ năm 2019, đối tượng tham gia trong thời bình gồm nam từ 18-45 tuổi, nữ từ 18-40 tuổi. Nếu công dân tình nguyện, có thể kéo dài đến 50 tuổi với nam và 45 tuổi với nữ. Thời hạn tham gia là 4 năm cho các lực lượng tại chỗ và dân quân tự vệ động, biển, phòng không, pháo binh, trinh sát, thông tin, công binh, phòng hóa, y tế; 2 năm đối với dân quân thường trực.
Về tạm hoãn, miễn, quy định rõ các trường hợp như người nuôi con dưới 36 tháng, lao động duy nhất trong hộ nghèo hoặc cận nghèo, người nuôi dưỡng thân nhân không còn khả năng lao động hoặc chưa đến tuổi lao động. Ngoài ra, người trực tiếp nuôi dưỡng thân nhân liệt sĩ, thương binh, bệnh binh, hoặc người bị nhiễm chất độc da cam suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên cũng được miễn.
Tiêu chuẩn tuyển chọn vào dân quân tự vệ yêu cầu lý lịch rõ ràng, phẩm chất đạo đức tốt, lối sống lành mạnh, có sức khỏe xác nhận chính thức. Đối với tuyển chọn dân quân thường trực, sức khỏe loại 1, 2, 3 là bắt buộc.
Căn cứ vào các quy định này, Bộ Quốc phòng nhấn mạnh rằng, tham gia dân quân tự vệ là nghĩa vụ bắt buộc của công dân, trừ những trường hợp đủ điều kiện tạm hoãn hoặc miễn theo luật định. Những ai đủ tiêu chuẩn tuyển chọn đều phải tham gia, bất kể hoàn cảnh khó khăn hay những vấn đề sức khỏe cá nhân.