LÊN ÁN PHONG TỎA EO BIỂN HORMUZ – MỘT VÒNG XOÁY MỚI TRONG CUỘC CHIẾN GIAO THƯƠNG TOÀN CẦU
Trong bối cảnh bất ổn gia tăng tại Trung Đông, một cuộc họp trực tuyến do Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper chủ trì đã báo hiệu một phản ứng quốc tế về việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz. Các quốc gia ký vào tuyên bố chung đều cam kết nỗ lực bảo vệ tuyến đường thủy chiến lược này, đồng thời yêu cầu Tehran ngừng các hành động gây mất an toàn cho hoạt động giao thương.
Trong lời phát biểu tại cuộc họp, bà Cooper nhấn mạnh rằng hành động của Iran không chỉ gây tổn hại đến an ninh khu vực mà còn đe dọa lợi ích kinh tế toàn cầu. “Phong tỏa Hormuz sẽ gây tác động nghiêm trọng đến chuỗi cung ứng quốc tế và giá cả năng lượng,” nhà ngoại giao Anh nêu rõ. Bức tranh chung cho thấy sự đồng thuận về tầm quan trọng của việc duy trì tự do hàng hải qua eo biển này, mặc dù các nước đều thận trọng trước các nguy cơ leo thang xung đột.
Điều đặc biệt của cuộc họp là việc Mỹ không tham dự, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump đã tuyên bố không coi bảo vệ eo biển là nhiệm vụ của Washington. Thay vào đó, các nước khối đều xem đây là bước đầu của các hoạt động ngoại giao nhằm tìm kiếm giải pháp phù hợp, giảm thiểu xung đột quân sự trong khu vực. Thủ tướng Anh Keir Starmer đã nhấn mạnh rằng London và các đồng minh không có ý định can dự vào cuộc chiến qua biện pháp quân sự. Đồng quan điểm, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đề nghị đối thoại trực tiếp với Iran nhằm tìm giải pháp ngoại giao thay vì dùng vũ lực để mở lại eo biển.
Trong lúc đó, Iran đã đưa ra các đề xuất về việc “giám sát” eo biển Hormuz cùng với Oman nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động vận tải qua tuyến đường này. Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi đang soạn thảo đề xuất này, dự kiến là bước tiến nhằm đảm bảo an toàn hàng hải, giảm thiểu các rủi ro trong bối cảnh chiến sự leo thang ở Trung Đông. Tuy nhiên, giới chức Oman chưa đưa ra phản hồi chính thức về nội dung đề xuất này.
Trong tình hình đó, Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc dự kiến sẽ bỏ phiếu về dự thảo nghị quyết bảo vệ hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz vào ngày 3.4. Dự thảo do Bahrain đề xuất cho phép sử dụng mọi biện pháp phòng thủ cần thiết để bảo vệ tàu thương mại, nhưng vẫn vấp phải phản đối từ Trung Quốc. Đại sứ Trung Quốc tại Liên Hiệp Quốc đã lên tiếng phản đối việc đề xuất dùng vũ lực, cảnh báo rằng nghị quyết có thể làm leo thang tình hình, dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng cho an ninh khu vực và toàn cầu.