MỸ ĐE DỌA MỞ EO BIỂN HORMUZ ĐỂ KIẾM LỢI KHỦNG

Ngày tối 3.4, ông Donald Trump đã tuyên bố trên mạng xã hội Truth Social rằng nếu có thêm chút thời gian, Mỹ hoàn toàn có thể dễ dàng kiểm soát eo biển Hormuz, chiếm đoạt nguồn tài nguyên dầu mỏ và thu về lợi nhuận khổng lồ. Lời tuyên bố này làm dấy lên lo ngại về khả năng Mỹ có thể có những hành động quyết đoán hơn để kiểm soát chiến lược tại khu vực chiến lược này.

Gần 5 tuần kể từ khi Mỹ và Israel thực hiện các cuộc không kích nhằm vào Iran, tình hình căng thẳng trong khu vực vẫn tiếp diễn, gây bất ổn địa chính trị và làm rung chuyển thị trường tài chính toàn cầu. Theo South China Morning Post, sự leo thang này đặt áp lực lớn lên Nhà Trắng trong việc tìm cách kiểm soát khủng hoảng nhanh chóng.

Iran đã đóng cửa eo biển Hormuz, tuyến hàng hải quan trọng chiếm khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu, để phản ứng với các cuộc tấn công của Mỹ và Israel từ cuối tháng 2. Trước đó, trong bài phát biểu ngày 2.4, ông Trump cảnh báo sẽ tấn công vào hạ tầng năng lượng của Iran nhưng không nêu rõ thời điểm kết thúc xung đột, gây lo ngại về khả năng trả đũa của Iran và làm giảm mạnh thị trường chứng khoán toàn cầu.

Các cuộc giao tranh cũng lan rộng sang các nước vùng Vịnh. Các UAE đã tạm dừng hoạt động tại cơ sở xử lý khí đốt Habshan sau một vụ tấn công gây hỏa hoạn. Kuwait cũng ghi nhận các vụ tấn công vào các cơ sở năng lượng, trong đó nhà máy lọc dầu Mina Al Ahmadi bị cháy khi vận hành, theo Reuters. Những diễn biến này làm gián đoạn hoạt động của nhiều nhà máy lọc dầu, hóa dầu và khí tự nhiên hóa lỏng, khiến giá dầu tăng gần 50%, lên mức gần 110 USD mỗi thùng.

Anh đã lên kế hoạch triển khai hệ thống phòng không Rapid Sentry tới Kuwait nhằm bảo vệ lợi ích của nước này và các đồng minh trong khu vực. Thủ tướng Anh Keir Starmer đã thảo luận về kế hoạch này qua cuộc điện đàm với Thái tử Kuwait Sabah al-Khalid al-Sabah, đồng thời lên án các cuộc tấn công bằng drone nhằm vào các cơ sở dầu khí.

Iran cảnh báo sẽ không khoan nhượng và sẽ tiếp tục tấn công các hạ tầng năng lượng và mục tiêu như cầu đường tại các nước vùng Vịnh nếu các cơ sở của họ bị tấn công. Ngoài ra, một nhà máy điện và cơ sở khử muối nước tại Kuwait cũng bị thiệt hại trong các vụ tấn công mới nhất.

Một quan chức cấp cao Iran đã chỉ trích dự thảo nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc do Bahrain đề xuất, cho phép sử dụng vũ lực nếu Iran không mở lại eo biển Hormuz. Iran cho rằng văn bản này “không xem xét nguyên nhân gốc rễ của khủng hoảng”, đồng thời cáo buộc Mỹ và Israel gây hấn nhằm mục tiêu kiểm soát nguồn dầu mỏ chiến lược khu vực.

Trong diễn biến liên quan, CNN dẫn lời cựu Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif ngày 3.4 kêu gọi Tehran tận dụng “ưu thế” hiện tại để đàm phán một thỏa thuận hòa bình toàn diện với Washington. Ông đề xuất Iran có thể dỡ bỏ phần lớn các lệnh trừng phạt và hạn chế chương trình hạt nhân để đổi lấy việc mở lại eo biển Hormuz và duy trì an ninh khu vực.