Huế: Vùng đất anh cả của di sản Việt Nam dẫn đầu thế giới về lịch sử và văn hóa

Không chỉ gây ấn tượng mạnh khi đạt doanh thu hơn 13 nghìn tỷ đồng, Huế còn khiến thế giới phải kính nể về hành trình bảo tồn di sản phi thường. Trước khi trở thành trung tâm sở hữu 8 di sản được UNESCO vinh danh, nơi đây từng đối mặt với nguy cơ bị xóa sổ hoàn toàn trên bản đồ kiến trúc. Được ví như “ngôi sao Bắc Đẩu” của nền văn hóa Việt Nam, Huế đã vực dậy một hệ thống đền đài khổng lồ, biến những giá trị cổ xưa thành nguồn lực kinh tế khổng lồ, thu hút hàng triệu du khách thập phương.

NHỮNG THÁCH THỨC TRƯỚC ĐỈNH CAO VĂN HÓA

Trong quá khứ, khu vực cố đô Huế còn hoang sơ, nhiều công trình kiến trúc tiêu tùng, hư hỏng nặng nề. Chỉ còn lại vỏn vẹn 62 trên tổng số 136 công trình, hầu hết đều mang vết tích của chiến tranh và thời gian. Nhiều đền đài, lăng tẩm đã rạn nứt, đe dọa bị sụp đổ bất cứ lúc nào. Một quần thể rộng lớn với hơn 1.400 công trình kiến trúc thuộc 32 cụm di tích dần dần bị mai một, xem như là ký ức lịch sử bị lãng quên.

Bước ngoặt quan trọng xảy ra vào cuối năm 1993, khi tại hội nghị quốc tế tổ chức ở Colombia, di tích cố đô Huế chính thức được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới đầu tiên của Việt Nam. Sự kiện này mở ra cơ hội để ngành du lịch địa phương phát triển, khẳng định vị thế của Huế trên bản đồ văn hóa thế giới.

HỒI SINH NGOẠN MỤC VÀ TỎA SÁNG ĐẦU TƯ

Nhờ chiến dịch bảo tồn quyết liệt, Huế đã hồi sinh toàn bộ hệ thống di tích của mình. Các công trình lớn như thành phố Hoàng thành, các lăng tẩm, đền đài đã được phục dựng, bảo vệ vững chắc. Trong đó, các bộ phận đặc biệt nổi bật như bộ 9 chiếc đỉnh đồng khổng lồ – biểu tượng của triều đình nhà Nguyễn – được giữ gìn cẩn thận và đã tạo nên kỳ tích khi vinh danh là di sản tư liệu có tỷ lệ đồng thuận 23/23 phiếu từ các quốc gia tham gia, lập kỷ lục về sự nhất trí toàn cầu.

Chính sự đa dạng trong các loại hình di sản – từ kiến trúc, tàng thư, nghệ thuật biểu diễn cho đến các giá trị phi vật thể – đã biến Huế thành một trung tâm văn hóa, du lịch và kinh tế đẳng cấp thế giới. Doanh thu từ du lịch đạt hơn 13 nghìn tỷ đồng trong năm qua, biến giá trị truyền thống thành nguồn thu dựa trên sự khai thác bền vững.

DI SẢN VÀ NGHỆ THUẬT GẮN BÓ VỚI ĐỜI SỐNG HIỆN ĐẠI

Điểm nổi bật của Huế là sự liên kết chặt chẽ giữa các di sản vật thể và các giá trị phi vật thể. Các nghệ nhân phục dựng kỹ thuật truyền thống như pháp lam, tổ chức các hoạt động âm nhạc cung đình, giữ gìn ẩm thực cung đình đã tạo ra một không gian văn hóa sôi động, mới mẻ nhưng vẫn giữ vững tính chân thực. Từ đó, hình thành một “đô thị di sản” sống động, nơi các giá trị cổ xưa không bị đóng khung mà còn thấm đẫm vào đời sống thường nhật, giúp các di sản không chỉ tồn tại mà còn phát triển.

BẢO TỒN VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
Huế không chỉ là nơi lưu giữ ký ức, mà còn là biểu tượng của sự kiên trì và sáng tạo trong việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Các công trình được gìn giữ từ gốc đến ngọn, cùng với đó là các hoạt động nghiên cứu, sáng tạo mới nhằm giữ cho di sản luôn phù hợp và hấp dẫn với thế hệ hiện tại và tương lai.

Với hệ thống bảo tồn đa tầng, từ những mộc bản, châu bản đến các tác phẩm nghệ thuật khắc etching trên kiến trúc, Huế trở thành một bằng chứng sống cho sự kết hợp giữa quá khứ và hiện tại. Nơi đây khẳng định rằng di sản không chỉ đơn thuần là ký ức của dân tộc mà còn là nền móng cho sự phát triển bền vững của văn hóa Việt Nam trong thế giới toàn cầu hóa.