TUỔI CỦA NGƯỜI CHA ẢNH HƯỞNG Đến TRÍ TUỆ CỦA TRẺ NHƯ THẾ NÀO?

Trong công cuộc nghiên cứu về yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển trí thông minh của trẻ em, giới khoa học đã xác định rõ vai trò của di truyền, dinh dưỡng và môi trường. Gần đây, các nhà nghiên cứu bất ngờ phát hiện ra một yếu tố ít ai ngờ tới có tác động đáng kể: tuổi của người cha.

MỐI LIÊN HỆ GIỮA TUỔI NGƯỜI CHA VÀ TRÍ TUỆ TRẺ EM

Một phân tích quy mô lớn dựa trên dữ liệu của hơn 30.000 trẻ tại Hoa Kỳ và châu Âu cho thấy có một mối liên hệ rõ ràng giữa tuổi của người cha và chỉ số IQ của con. Kết quả cho thấy, trẻ có điểm IQ cao nhất là con của các người cha trong độ tuổi từ 25 đến 29. Ngược lại, trẻ có cha dưới 25 tuổi hoặc trên 35 tuổi có xu hướng đạt điểm IQ thấp hơn trung bình từ 2 đến 5 điểm.

Điểm đặc biệt của nghiên cứu này là mô hình quan hệ giữa hai biến số: tuổi của cha và IQ của trẻ tạo thành một hình chữ U. Nói cách khác, IQ của trẻ thấp ở hai đầu của phạm vi tuổi, và đạt mức cao nhất ở độ tuổi trung bình của người cha.

MÔ HÌNH CHỮ U LÀ GÌ?

Mô hình chữ U mô tả mối quan hệ trong đó giá trị thấp xuất hiện ở hai đầu và cao nhất ở trung tâm. Trong nghiên cứu này, điều đó có nghĩa là trẻ nhỏ hơn hoặc lớn hơn tuổi trung bình của cha sẽ có khả năng trí tuệ thấp hơn, còn những người cha trong khoảng tuổi từ 25 đến 29 lại liên kết với mức IQ của trẻ cao hơn.

Các nghiên cứu trước đó đã xác nhận xu hướng này. Năm 2009, dự án Collaborative Perinatal Project tại Hoa Kỳ đã cho thấy IQ của trẻ giảm nhẹ nhưng rõ rệt khi cha sinh con ở ngoài khoảng tuổi lý tưởng. Một nghiên cứu tại Scotland với 772 trẻ cũng ghi nhận kết quả tương tự: IQ giảm khi cha lớn tuổi, và rõ rệt hơn khi cha ở độ tuổi trung bình, dù sau khi kiểm soát các yếu tố như trình độ học vấn, thu nhập gia đình hay số lượng con.

Nghiên cứu còn chỉ ra rằng đàn ông có con trong độ tuổi tối ưu sẽ sinh ra những đứa trẻ có chỉ số trí tuệ cao hơn, là một mốc đáng chú ý trong nghiên cứu phát triển của trẻ nhỏ.

NGUYÊN NHÂN CÓ THỂ GÂY RA MỐI LIÊN HỆ NÀY?

Chưa có kết luận chính thức về nguyên nhân, nhưng các giả thuyết được đặt ra khá khả thi. Một trong số đó liên quan đến yếu tố sinh học: tinh trùng của người đàn ông theo thời gian có thể tích tụ các đột biến mới — còn gọi là đột biến de novo — ảnh hưởng đến sự phát triển thần kinh của thai nhi. Ngoài ra, các biến đổi về biểu sinh, như methyl hóa gene, cũng có thể tác động đến khả năng trí tuệ của trẻ.

Cũng có giả thuyết cho rằng, những người cha quá trẻ có thể chưa chuẩn bị tốt về mặt tâm lý, tài chính hoặc kỹ năng làm cha mẹ, gián tiếp ảnh hưởng đến môi trường phát triển của trẻ.

ẢNH HƯỞNG Rõ Rệt HƠN TRÊN TRẺ TRAI

Một số nghiên cứu còn chỉ ra rằng mối liên hệ này rõ ràng hơn ở trẻ trai, đặc biệt trong lĩnh vực ngôn ngữ và trí tuệ. Nguyên nhân có thể liên quan đến sự khác biệt về cấu trúc não bộ của nam và nữ, nhưng cần nhiều nghiên cứu hơn để khẳng định chính xác.

KẾT LUẬN

Dù ảnh hưởng của tuổi cha lên IQ của trẻ chỉ chiếm một phần nhỏ trong toàn cảnh phát triển trí tuệ, phát hiện này vẫn mở ra những góc nhìn mới trong lĩnh vực giáo dục và y học sinh sản. Hiểu rõ các yếu tố, kể cả những yếu tố tưởng chừng nhỏ như độ tuổi sinh con của người cha, có thể giúp các cặp vợ chồng chuẩn bị tốt hơn khi lên kế hoạch gia đình. Đồng thời, mở ra cơ hội nghiên cứu sâu hơn về mối liên hệ giữa sinh học, xã hội và trí tuệ con trẻ.