HÀ NỘI TRÊN ĐẾN ĐÁY CỦA BỨC XÚC VÀ CHIẾN LƯỢC XÂY DỰNG MÔ HÌNH THẾ CHẤT QUY HOẠCH MỚI

Chiều 8.4, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ nhất, Quốc hội đã tiến hành thảo luận tại tổ về dự thảo luật Thủ đô sửa đổi. Trong suốt buổi bàn luận, các đại biểu và lãnh đạo đều nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng một hành lang pháp lý đặc thù, nhằm hướng tới một mô hình phát triển thủ đô bền vững, toàn diện và phù hợp với yêu cầu của thời cuộc.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định rằng dự thảo luật không đơn thuần là hoàn chỉnh một đạo luật mà là chiến lược dài hạn nhằm tạo ra một mô hình thể chế mới cho Hà Nội, trung tâm chính trị, hành chính của quốc gia, đồng thời là động lực thúc đẩy sự phát triển của cả nước. Ông nhấn mạnh: việc tăng quyền cho thủ đô đi đôi với cơ chế kiểm soát chặt chẽ để tránh tình trạng buông lỏng quyền lực.

Chủ tịch nước đặt ra yêu cầu rõ ràng: xây dựng luật Thủ đô như một thiết chế pháp lý đặc thù, có tính dẫn dắt mạnh mẽ để tháo gỡ các điểm nghẽn về quy hoạch, hạ tầng, quản trị đô thị, cũng như phân cấp phân quyền chưa được giải quyết triệt để. Ông nhấn mạnh: các điểm nghẽn của Hà Nội hiện nay chủ yếu xuất phát từ thiếu quy hoạch rõ ràng, dẫn đến tình trạng tắc đường, ngập lụt và xây dựng các dự án không theo trật tự, làm giảm khả năng kiểm soát của chính quyền địa phương.

Trong phát biểu của mình, ông nói rõ: “Trong nhiều nhiệm kỳ, tôi đã góp ý về quy hoạch Hà Nội nhưng chưa từng nhận được sự quan tâm đúng mức. Quy hoạch phải có tầm nhìn dài hạn, rõ ràng, thậm chí đến 100 năm tới, để người dân và doanh nghiệp có thể đón nhận và hợp tác tích cực. Khi quy hoạch rõ ràng, người dân sẵn sàng từ bỏ những tiện ích tạm thời để hướng tới một tương lai bền vững.”

Tổng Bí thư nhấn mạnh rằng, quy hoạch cần mang tính bền vững, không thể chỉ là những giải pháp ngắn hạn phù hợp với nhiệm kỳ 5 năm. Ông bày tỏ bức xúc về tình trạng xây dựng thiếu kiểm soát, không chú trọng đến hệ thống thoát nước, dẫn đến ngập lụt tràn lan, xây dựng không theo quy hoạch trở thành nguyên nhân chính gây tắc nghẽn đường xá. “Pháp quy hoạch phải rõ ràng, định hướng rõ từ trước, xem xét đến các khu vực trung tâm, đô thị vệ tinh, các dự án lớn như bệnh viện, trường học, sân vận động…”

Về liên kết vùng, ông nhấn mạnh Hà Nội không thể phát triển độc lập mà phải có mối liên hệ chặt chẽ với các tỉnh lân cận. Các dự án như Vành đai 4, 5 hay sân bay đều cần sự phối hợp liên vùng nhằm tối ưu hóa nguồn lực và tạo kết nối liên tục. “Thủ đô được trao quyền cao hơn thì phải đi đôi trách nhiệm cao hơn; dự án thí điểm phải rõ ràng về chế độ thử nghiệm, giám sát, đánh giá và xử lý rủi ro. Hà Nội phải đi đầu, trở thành mẫu hình quản trị hiện đại, có giá trị lan tỏa ra toàn quốc.”

Ông cũng nhấn mạnh rằng, xây dựng luật Thủ đô phải tạo ra cơ chế phân cấp, phân quyền rõ ràng, đi đôi với năng lực thực thi và nguồn lực phù hợp. Đồng thời, cần thiết kế các cơ chế thí điểm chính sách mới (sandbox) để thử nghiệm các sáng kiến, đảm bảo rủi ro được kiểm soát chặt chẽ và tạo điều kiện cho cán bộ dám nghĩ dám làm vì lợi ích chung, đi kèm với trách nhiệm rõ ràng.

Trong bối cảnh phát triển liên vùng, Tổng Bí thư nêu rõ: “Không thể tách rời vùng và trung tâm thành phố. Có các cơ chế phối hợp hiệu quả về tài chính, quy hoạch, giao thông như đường Vành đai 4, 5 hay sân bay đặt tại tỉnh khác, để đảm bảo sự phát triển đồng bộ, bền vững.”

Cuối cùng, ông khẳng định: “Hà Nội phải trở thành hình mẫu về quản trị hiện đại, đi đầu trong các chính sách thử nghiệm và ứng dụng công nghệ mới, đóng vai trò là trung tâm thúc đẩy đổi mới sáng tạo, lan tỏa ra toàn hệ thống. Việc xây dựng luật này cần rõ ràng, quyết đoán và phải đem lại kết quả vượt trội, không thể nửa vời, để kiến tạo một thủ đô xứ sở trong tương lai.”