LỄ KÝ KẾT CAM KẾT ĐẢM BẢO AN TOÀN THỰC PHẨM TRONG GIÁO DỤC TP.HCM: TRÁCH NHIỆM NÀO CHO HIỆU TRƯỞNG VÀ NHÀ CUNG CẤP?
Sáng 14.4, Sở An toàn thực phẩm TP.HCM tổ chức lễ ký kết cam kết đảm bảo an toàn thực phẩm đối với các cơ sở cung cấp suất ăn cho trường học trên địa bàn thành phố. Sự kiện nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm và kiểm soát chặt chẽ hơn nữa quy trình cấp phát bữa ăn cho học sinh, góp phần giảm thiểu các vụ ngộ độc thực phẩm đang còn diễn biến phức tạp.
BÀI TOÁN KIỂM SOÁT BỮA ĂN HỌC ĐƯỜNG VƯỚT QUA GIAI ĐOẠN TỪ HỢP ĐỒNG ĐẾN GIÁM SÁT
Theo bà Phạm Khánh Phong Lan, giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, công tác đảm bảo an toàn thực phẩm trong trường học luôn là ưu tiên hàng đầu. Dù đã phối hợp chặt chẽ với Sở Giáo dục và Đào tạo để triển khai nhiều giải pháp kiểm soát, thực tế vẫn còn nhiều tồn đọng khi vụ việc gần đây cho thấy vẫn còn nhiều đơn vị không đủ tiêu chuẩn, vi phạm trong chế biến và cung ứng suất ăn.
Bà dẫn chứng vụ ngộ độc tại Trường tiểu học Bình Quới Tây, ảnh hưởng đến hơn 180 học sinh, với kết quả ban đầu xác định liên quan đến vi khuẩn Salmonella. Bà nhấn mạnh, việc quản lý thực phẩm không thể chỉ dừng lại ở ký hợp đồng mà phải được giám sát xuyên suốt từ nguồn nguyên liệu, quá trình vận chuyển đến chế biến tại trường.
HIỆU TRƯỞNG PHẢI CHỊU TRÁCH NHIỆM CAO NHẤT KHI XẢY RA NGỘ ĐỘC
Trong phát biểu của mình, bà Lan khẳng định rằng hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm cao nhất nếu để xảy ra vụ ngộ độc thực phẩm trong trường học. Công tác kiểm tra, giám sát phải được thực hiện chặt chẽ, trong đó, nhà trường cần tổ chức kiểm soát cả quá trình vận chuyển, thời gian giao nhận, nhiệt độ bảo quản đến quá trình chế biến và chia suất ăn, nhằm giảm thiểu tối đa rủi ro.
BÀI HỌC TỪ DOANH NGHIỆP VÀ PHỤ HUYNH
Trong nhiều ý kiến được trao đổi, bà Nguyễn Thị Nụ, Giám đốc Công ty suất ăn Tú Anh, với gần 30 năm kinh nghiệm, nhấn mạnh tầm quan trọng của đạo đức nghề nghiệp. Doanh nghiệp cần kiểm tra kỹ nguồn nguyên liệu ngay từ đầu, khảo sát trực tiếp nhà cung cấp và sẵn sàng loại bỏ hàng hóa có nguy cơ mất an toàn. Khi chế biến thức ăn cho trường học, bà đề xuất nên tổ chức bếp nấu ngay tại trường để giám sát trực tiếp hoặc, nếu vận chuyển, hạn chế quãng đường dưới 10 km.
Phụ huynh cũng được khuyến khích tham gia giám sát, đặc biệt trong việc kiểm tra đột xuất chất lượng nguyên liệu và quy trình chế biến. Việc phản ánh của phụ huynh cần rõ ràng, có danh tính để cơ quan chức năng dễ dàng xác minh, xử lý các vi phạm.
LẤY ĐẠO ĐỨC VÀ KIỂM TRA ĐỘT XUẤT LÀY CHIẾN LƯỢC CHÍNH
Bà Lan cho biết, kiểm tra đột xuất chính là biện pháp hiệu quả nhất để phản ánh đúng thực tế mức độ tuân thủ quy định. Hiện nay, chỉ có khoảng 30-40% cơ sở cung ứng thực phẩm bị kiểm tra trong quý 1/2026, trong đó không ít vi phạm, sử dụng nguyên liệu không đạt chuẩn, thậm chí quá hạn sử dụng để chế biến suất ăn.
Trong buổi lễ, các đại diện đã ký cam kết rõ ràng về trách nhiệm trong việc thiết lập quy trình an toàn, từ lựa chọn nguồn nguyên liệu đến kiểm soát trong quá trình chế biến và vận chuyển. Các cơ sở cung cấp thực phẩm phải có đầy đủ giấy tờ pháp lý, chứng minh rõ nguồn gốc, đáp ứng tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, HACCP hoặc các chuỗi thực phẩm an toàn đã qua kiểm định.
Các nhà cung cấp than thở về các áp lực cạnh tranh và biến động giá cả, trong khi mức giá cho suất ăn học đường vẫn thấp, chỉ từ 30.000 đến 50.000 đồng mỗi suất, gây khó khăn trong duy trì chất lượng, an toàn và dinh dưỡng. Tuy nhiên, bà Lan nhấn mạnh, phù hợp với trách nhiệm xã hội, các đơn vị cần đặt tiêu chuẩn cao nhất cho an toàn thực phẩm để bảo vệ sức khỏe cho thế hệ tương lai.
KIỂM TRA ĐỘT XUẤT – YẾU TỐ ĐÁNG GẦN HƠN TRONG VIỆC PHÁT HIỆN VI PHẠM
Trao đổi bên lề buổi lễ, bà Lan nhấn mạnh rằng công tác kiểm tra theo kế hoạch và thông báo trước dễ bị làm sao nhãng, khi nhiều nơi chuẩn bị sạch sẽ, gọn gàng để qua mặt. Việc tổ chức kiểm tra đột xuất sẽ phản ánh chính xác hơn mức độ tuân thủ quy định của các cơ sở. Sở đang kiến nghị tăng cường các hoạt động thanh tra bất ngờ dựa trên nguồn tin có căn cứ nhằm nâng cao hiệu quả giám sát.
Trong quý 1/2026, nhiều cơ sở vẫn vi phạm các nội dung như sử dụng nguyên liệu không rõ nguồn gốc, quá hạn hoặc không đảm bảo vệ sinh. Chính sách kiểm tra đột xuất là một trong các giải pháp then chốt nhằm nâng cao ý thức và trách nhiệm của các doanh nghiệp trong lĩnh vực này, hướng tới mục tiêu cuối cùng là bảo vệ sức khỏe của học sinh.