BÀI HỌC ĐẮT GIÁ TỪ NHỮNG BỘC HỤI ONLINE: KHI NIỀM TIN CHUYỂN HƯỚNG THÀNH CƠN SỐC

Những ngày gần đây, vụ vỡ hụi tại xã Tân Kỳ, Nghệ An, đang thu hút sự chú ý của dư luận khi hàng chục người dân phản ánh bị chủ phường hụi lừa đảo hơn 13 tỷ đồng. Trong số đó, có những người như bà Nguyễn Thị Hậu (54 tuổi) đã tham gia tới 16 dây hụi, bỏ ra gần 1,8 tỷ đồng mà chưa thể lấy lại tiền. Các phương thức hoạt động của phường hụi online và những tín hiệu bất thường trong quá trình tham gia khiến nhiều người hoang mang, thất vọng về hình thức huy động vốn này.

Tham gia như thế nào để rồi nhận kết quả tồi tệ?

Bà Hậu kể, bà quen biết với chị Hoàng Thị Qu (36 tuổi, cùng xã Tân Kỳ) qua mua bán và được mời tham gia các dây hụi trong vòng hơn một năm qua. Bà tin tưởng khi nhìn thấy Qu sống sang trọng, có hoạt động từ thiện qua mạng xã hội. Cứ mỗi lần mỗi dây hoạt động là bà lại đặt tiền, trung bình 20 triệu đồng/tuần, và theo mô hình, sau 8 tuần sẽ nhận lãi 12 triệu đồng. Tuy nhiên, khi gần đến hạn, chủ phường hụi đột ngột thông báo tạm dừng, khiến các thành viên mất trắng.

Trong các dây hụi, bà Hậu nhận thấy có ít nhất 9 tài khoản mạng lạ mặt, không rõ lai lịch, luôn xuất hiện đúng thời điểm đóng tiền nhưng chỉ có bà là người gửi tiền thật sự. Các thành viên khác chỉ gửi ký hiệu, không gửi hóa đơn chuyển khoản, dẫn đến nghi ngờ về tính xác thực của các giao dịch.

Chị L.T.H., một trong các người tố cáo, cũng chia sẻ đã đóng gần 1 tỷ đồng trong 14 dây hụi do một chủ phường tổ chức. Khi đến hạn nhận tiền, nhóm chủ hụi tuyên bố tạm dừng hoạt động, lý do là nhiều người không còn khả năng thanh toán.

Những dấu hiệu cảnh báo của mô hình trên

Ông Lê Viết Quý, Phó chủ tịch UBND xã Tân Kỳ, cho biết hiện có khoảng 1.500 người tham gia các dây hụi của bà Q. và cơ quan chức năng đang xác minh rõ. Ông Quý nhận định rằng hình thức phường hụi truyền thống dựa trên lòng tin giữa các thành viên, còn hoạt động online lại tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn. Khi những người nhận tiền đầu tiên bỏ cuộc hoặc không còn khả năng thanh toán, các thành viên sau sẽ đứng trước nguy cơ mất trắng.

Chủ hụi bắt đầu sang tên tài sản, như xe ô tô, để tránh trách nhiệm trả nợ, gây lo lắng cho các phường viên. Những phát hiện này cho thấy nguy cơ lợi dụng sự thiếu kiểm chứng trong các hình thức huy động vốn qua mạng xã hội, dễ dẫn đến các vụ lừa đảo quy mô lớn.

Những bài học đắt giá từ vụ vỡ hụi này

Câu chuyện của bà Hậu và các nạn nhân khác cho thấy rõ một thực trạng đáng báo động về hình thức huy động vốn qua mạng xã hội. Tín ngưỡng tin tưởng trong các phường hụi truyền thống được xây dựng dựa trên mối quan hệ thân quen. Nhưng khi hình thức này chuyển sang online, tín nhiệm bị phá vỡ, rủi ro lừa đảo trở nên cao hơn bao giờ hết.

Các chuyên gia cảnh báo, người dân cần cảnh giác cao với các mô hình huy động vốn không rõ ràng, đặc biệt là qua mạng xã hội. Việc tham gia các dây hụi online mà không rõ danh tính, không có hợp đồng ràng buộc là nguyên nhân dẫn đến thiệt hại lớn về tài chính và tinh thần. Cần có sự can thiệp của các cơ quan chức năng để xử lý triệt để các hành vi lừa đảo, bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân.