Lâm Đồng đề nghị hoãn tiến độ các dự án năng lượng tỷ đô tại Sơn Mỹ do gặp nhiều khó khăn

Ngày 20.4, UBND tỉnh Lâm Đồng đã chính thức báo cáo về tiến trình thực hiện các dự án nhiệt điện khí BOT Sơn Mỹ 1 và Sơn Mỹ 2 tại xã Sơn Mỹ, giáp TP.HCM. Theo đó, tỉnh đề xuất điều chỉnh thời gian khởi công và vận hành của các dự án này sang giai đoạn sau năm 2030 do nhiều vướng mắc chưa thể tháo gỡ.

Các khó khăn chính liên quan đến cơ chế, tài chính và quy định pháp lý đã khiến công việc triển khai gặp nhiều thử thách. Hai dự án này, với tổng vốn đầu tư khoảng 4,3 tỷ USD và công suất 4.500 MW, đã nằm trong Quy hoạch điện 7 và tiếp tục được đưa vào Quy hoạch điện 8 điều chỉnh. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, nhà đầu tư phản ánh thiếu cơ chế bảo lãnh vốn vay và khung pháp lý rõ ràng để đảm bảo các cam kết của Chính phủ, Bộ Công thương và hợp đồng mua bán điện.

Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng, Hồ Văn Mười, cho biết dù dự án Sơn Mỹ 1 và 2 thuộc danh mục các công trình quan trọng quốc gia theo quyết định của Thủ tướng, nhưng lại không nằm trong nhóm dự án đảm bảo cấp điện đến năm 2030 theo chỉ thị mới. Điều này khiến cho việc triển khai theo Quy hoạch điện 8 trở nên không khả thi. Vì vậy, tỉnh kiến nghị xem xét điều chỉnh tiến độ dự án sang sau năm 2030 nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế xã hội địa phương và mở ra cơ hội phát huy các dự án năng lượng có lợi thế hơn trong giai đoạn 2026-2030.

Ngoài ra, các vướng mắc còn xuất phát từ các chính sách, cơ chế, công tác giải phóng mặt bằng. Nhà đầu tư của hai dự án cũng phản ánh thiếu các quy định rõ ràng về bảo lãnh của Chính phủ đối với nghĩa vụ trong hợp đồng BOT, chưa có trách nhiệm cụ thể của các doanh nghiệp nhà nước tham gia. Mặt khác, cơ chế giá điện và phân bổ rủi ro trong hợp đồng mua bán điện còn chưa đủ hấp dẫn để thu hút các nhà đầu tư quốc tế.

Liên quan đến chuỗi dự án tại Sơn Mỹ, Lâm Đồng còn đề xuất điều chỉnh tiến độ dự án kho cảng LNG, tổng vốn khoảng 1,34 tỷ USD. Dự án này đã được UBND tỉnh Bình Thuận chấp thuận chủ trương từ năm 2023 và dự kiến hoàn thành vào quý 1/2027. Tuy nhiên, do phần diện tích 50 ha để xây dựng kho LNG chưa thể hoàn tất giải phóng mặt bằng và chưa được giao đất, cùng với thiếu hụt hạ tầng, tỉnh cho rằng mục tiêu vận hành vào năm 2027 là khó khả thi. Họ kiến nghị Bộ Công thương xem xét điều chỉnh tiến độ phù hợp hơn.

Tổng thể, các dự án trọng điểm này của Sơn Mỹ hiện gặp nhiều vướng mắc từ cơ chế, chính sách đến thực địa, gây ảnh hưởng lớn đến kế hoạch phát triển năng lượng của khu vực và quốc gia trong tương lai gần.