Thứ trưởng Bộ GD-ĐT: ĐH không phải là chỗ để học đại

Ngày 20.4 tại TP.HCM, Hội nghị tuyển sinh đại học do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức đã thu hút sự quan tâm đặc biệt của cộng đồng giáo dục và phụ huynh. Tại đây, GS-TS Lê Quân, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT, đã chia sẻ những quan điểm thẳng thắn về vấn đề chi phí học tập và chất lượng đào tạo đại học hiện nay.

Mức chi phí ngày càng lớn, áp lực đè nặng
Theo dữ liệu của Bộ Nội vụ, dự kiến đến năm 2025, thu nhập bình quân của người lao động khoảng 8 đến 9 triệu đồng mỗi tháng. Trong khi đó, chi phí đào tạo đại học trung bình mỗi sinh viên tiêu tốn ít nhất 100 triệu đồng mỗi năm. Thứ trưởng Lê Quân nhìn nhận sự chênh lệch này đang tạo ra gánh nặng lớn cho các gia đình có học sinh dự định theo học đại học.

Ông nhấn mạnh: “Đại học không phải là chỗ để học đại”. Ông cảnh báo rằng nếu sinh viên tốt nghiệp nhưng không thích ứng được với công nghệ mới hay thiếu kỹ năng cần thiết, hệ quả sẽ là lực lượng lao động kém chất lượng và thị trường lao động gặp nhiều khó khăn trong tương lai gần.

Chất lượng đầu ra và tương lai của ngành giáo dục
Thứ trưởng Lê Quân cũng đề cập đến tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng đầu ra trong tuyển sinh và đào tạo. Ông nhấn mạnh rằng, trong bối cảnh thị trường lao động và công nghệ biến đổi nhanh chóng, việc đảm bảo chất lượng đào tạo là điều hết sức cần thiết. Ông nói: “Chất lượng là điều đương nhiên phải có, nếu không sẽ gặp khó khăn trong việc cạnh tranh và phát triển”.

Trong số các ngành đào tạo phổ biến, kinh doanh và quản lý luôn chiếm ưu thế, với khoảng 20% thí sinh chọn theo học, phản ánh xu hướng lựa chọn của thị trường hiện nay.

Tuyển chọn và đào tạo đúng người, đúng cơ hội việc làm
Thứ trưởng nhấn mạnh về chiến lược nâng cao chuẩn tuyển sinh cả đầu vào lẫn đầu ra. Ông cho biết: “Chúng ta cần nâng chuẩn tuyển sinh để loại bỏ tình trạng dễ dàng, lơ là. Chuẩn cao hơn sẽ phản ánh qua khả năng thích ứng của sinh viên với thị trường lao động trong và ngoài nước.”

Bên cạnh đó, ông Quân nhấn mạnh trách nhiệm của các cơ sở đào tạo trong việc tuyển đúng người, đào tạo đúng người và tạo điều kiện việc làm phù hợp. Dự kiến trong thời gian tới, các cơ sở sẽ phối hợp với Bộ Công an để xây dựng hệ thống dữ liệu theo dõi quá trình từ nhập học đến khi tốt nghiệp và tham gia bảo hiểm xã hội, qua đó minh bạch hoá trách nhiệm.

Thầy cô và đội ngũ giảng viên trong lộ trình đổi mới
Chia sẻ về những thay đổi trong tuyển sinh, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT đề cập đến việc điều chỉnh về hệ số quy đổi giảng viên. Theo đó, thạc sĩ sẽ chỉ được quy đổi hệ số 0,75, và vai trò của họ trong giảng dạy sẽ dần dần hạn chế, thay vào đó là việc phát huy vai trò trợ giảng. Các trường có số lượng thạc sĩ lớn sẽ phải tính toán lại đội ngũ giảng viên để đáp ứng quy định mới, nếu không sẽ chịu hạn chế về chỉ tiêu tuyển sinh.

Ông cũng nhấn mạnh: “Chúng ta hướng tới đổi mới sáng tạo, đòi hỏi giảng viên phải có tư duy tổng hợp, nghiên cứu và đổi mới khoa học. Đội ngũ giảng viên cần phát triển kỹ năng để phù hợp với xu hướng này.”

Trong bối cảnh này, nhiệm vụ của ngành giáo dục là định hướng sinh viên không chỉ học để lấy bằng mà còn trang bị kỹ năng thực tiễn, thích ứng với yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động toàn cầu.