TĂNG LƯƠNG HƯU – ÁP LỰC Cần Điều Chỉnh Phù Hợp Với Thực Tế Thu Nhập Người Hưởng
Cả nước hiện có khoảng 3,4 triệu người hưởng lương hưu và trợ cấp BHXH, với đa số tập trung ở nhóm thu nhập trung bình. Theo dữ liệu của BHXH Việt Nam, hơn 1,9 triệu người nhận lương dưới 6 triệu đồng mỗi tháng, phản ánh mặt bằng tiền lương đóng bảo hiểm của phần lớn lao động trước đây không cao. Trong đó, nhóm hưởng từ 3 đến dưới 6 triệu đồng chiếm gần 40%, còn nhóm từ 6 đến dưới 10 triệu đồng chiếm hơn 31%. Các nhóm này đều chiếm tỉ lệ lớn, phản ánh rõ sự phân hóa về thu nhập khi về già.
Ngoài ra, vẫn còn nhiều người hưởng lương hưu thấp, khoảng 419.000 người nhận dưới 2,34 triệu đồng/tháng (chiếm 4,3%), và gần 145.000 người nhận từ 2,34 đến dưới 3 triệu đồng (12,3%). Những khoản thu nhập này dễ bị ảnh hưởng tiêu cực bởi lạm phát, giá sinh hoạt tăng cao. Ngược lại, nhóm hưởng mức cao hơn cũng có số lượng hạn chế; nhóm từ 10 đến dưới 20 triệu đồng chiếm khoảng 12,3%, còn nhóm trên 20 triệu chỉ hơn 11.500 người, chiếm chưa đến 0,5%.
Gần 71% người hưởng lương hưu nhận dưới 10 triệu đồng mỗi tháng, trong khi nhóm trên 20 triệu rất ít ỏi, chưa đến nửa phần trăm. Thực tế này đặt ra yêu cầu nâng cao mức hưởng cho nhóm lương hưu thấp nhằm rút ngắn chênh lệch thu nhập và bảo đảm đời sống bền vững cho người nghỉ hưu.
Lần điều chỉnh lương hưu gần nhất được thực hiện vào ngày 1.7.2024, với mức tăng 15%, giúp cải thiện đáng kể các trợ cấp. Bộ Nội vụ nhấn mạnh việc điều chỉnh này đã góp phần ổn định và nâng cao đời sống người hưởng lương hưu, đồng thời thu hẹp khoảng cách giữa các nhóm hưu trí trước và sau năm 1995. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại những bất cập về nguyên tắc “đóng – hưởng”, khi mức tăng lương hưu vượt quá mức tăng của các chỉ số lạm phát, lãi suất đầu tư quỹ BHXH. Trong giai đoạn 2016-2025, mức tăng lương hưu đạt 71,09%, trong khi chỉ số CPI là 34,85% và lãi suất đầu tư quỹ BHXH là 67,28%. Điều này gây ra sự không phù hợp giữa mức đóng góp, thời gian đóng và mức hưởng.
Bộ Nội vụ đang tích cực nghiên cứu, xây dựng chính sách mới theo Nghị quyết số 27 về cải cách chính sách tiền lương và Nghị quyết số 28 về cải cách chính sách BHXH. Trong đó, sẽ xem xét sửa đổi các quy định pháp luật liên quan nhằm khắc phục những hạn chế hiện tại. Chính sách dự kiến sẽ có hiệu lực từ ngày 1.7.2026, với đề xuất tăng 8% lương hưu, trợ cấp BHXH, trợ cấp hằng tháng và các khoản trợ cấp ưu đãi người có công, xã hội, hưu trí xã hội.