ĐỘT TỬ KHI CHẠY BỘ: NGUY CƠ NGHÈO AI NGẦM VÀ CÁCH PHÒNG NGỪA HIỆU QUẢ
Nhiều vụ đột tử ngay khi đang chạy bộ khiến cộng đồng săn lùng câu trả lời về nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ tiềm ẩn gây ra sự cố này. Tiến sĩ James P. Daubert, bác sĩ chuyên về tim mạch thể thao tại Đại học Duke (Mỹ), giải thích rõ nguyên nhân cũng như những biện pháp giúp bạn yên tâm hơn khi tham gia hoạt động thể chất này.
Hầu hết các trường hợp đột tử tim ở vận động viên trẻ đều liên quan đến các bệnh tim không được chẩn đoán từ trước, thường hiếm gặp nhưng nghiêm trọng.
NHỮNG ĐIỀU GÌ GIẢI THÍCH CHO NHỮNG TRƯỜNG HỢP ĐỘT TỬ NHƯ VẬY?
Những vận động viên khỏe mạnh, sung sức có thể gặp đột tử do một số vấn đề tim tiềm tàng, kết hợp với hoạt động thể chất mạnh mẽ. Các bệnh tim này thường là di truyền hoặc đột biến gen, bao gồm:
– Rối loạn cơ tim, như cơ tim dày lên bất thường, phần lớn do yếu tố di truyền.
– Bệnh tim di truyền liên quan đến điện tim, như hội chứng QT dài, hội chứng Brugada hay rối loạn nhịp thất đa hình do catecholaminergic.
– Viêm cơ tim làm suy yếu khả năng hoạt động của tim.
– Một số dị tật tim bẩm sinh, như bất thường động mạch vành chặn dòng máu đến tim, dễ dẫn đến ngừng tim đột ngột.
Theo bác sĩ Daubert, khi gặp các tác nhân kích thích phù hợp, những vấn đề này có thể gây ngưng tim đột ngột bất cứ lúc nào.
NÊN LÀM GÌ ĐỂ NGĂN NGỪA ĐỘT TỬ KHI CHẠY?
Để giảm thiểu nguy cơ đột tử trong quá trình luyện tập, có nhiều biện pháp bạn có thể áp dụng:
Sàng lọc định kỳ. Trước khi bắt đầu chạy bộ hoặc sau đó hàng năm, cần khám sức khỏe, đặc biệt nếu có tiền sử gia đình mắc bệnh tim hoặc mất người thân đột tử trước 50 tuổi. Bệnh tim di truyền hoặc các vấn đề về tim có thể không biểu hiện rõ ràng nhưng lại là yếu tố nguy cơ lớn.
Tiến sĩ Daubert khuyên: Những người có triệu chứng, dấu hiệu đặc biệt hoặc tiền sử gia đình mắc các bệnh tim nguy hiểm nên tiến hành các xét nghiệm bổ sung như điện tâm đồ, siêu âm tim, chụp MRI hoặc theo dõi nhịp tim liên tục. Ngoài ra, bài kiểm tra gắng sức cũng rất hữu ích trong việc đánh giá chức năng tim.
NHỮNG TRIỆU CHỨNG ĐÁNG NGHĨ ĐẾN
Trong nhiều trường hợp, vận động viên trẻ không có dấu hiệu cảnh báo rõ ràng trước đột tử. Tuy nhiên, nếu xuất hiện các triệu chứng như đau ngực, khó thở, đánh trống ngực, mệt mỏi quá mức, choáng váng hoặc ngất xỉu, đặc biệt khi vận động, cần được kiểm tra kỹ lưỡng để phát hiện sớm các vấn đề về tim.
Uống đủ nước cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giảm căng thẳng cho tim, đặc biệt khi mất nước trong quá trình tập luyện.
LUYỆN TẬP ĐÚNG CÁCH
Chìa khóa an toàn là tiến hành luyện tập từ từ, tăng dần cường độ và thời gian tập luyện để cơ thể thích nghi. Luôn bắt đầu và kết thúc buổi tập bằng những hoạt động nhẹ nhàng, khởi động và thư giãn đúng cách. Uống đủ nước là điều thiết yếu, tránh ép buộc bản thân tập luyện quá sức, nhất là khi bắt đầu hoặc sau thời gian dài nghỉ ngơi.
DỰ TRỮ TRƯỜNG HỢP KHẨN CẤP
Dù đã có các biện pháp phòng ngừa tối đa, trường hợp ngưng tim đột ngột vẫn có thể xảy ra. Chính vì vậy, người tập cần nắm vững kỹ năng hồi sức tim phổi (CPR) và sử dụng máy khử rung tim tự động (AED). Trang bị sẵn các thiết bị này tại điểm chạy và đào tạo nhân viên cũng như người tham gia để sẵn sàng ứng phó trong tình huống khẩn cấp.
Ngoài ra, việc biết liên hệ nhanh chóng với dịch vụ cấp cứu y tế luôn là bước quan trọng giúp giảm thiểu hậu quả khôn lường.
Chỉ cần tuân thủ các hướng dẫn này, bạn hoàn toàn có thể giảm thiểu đáng kể nguy cơ đột tử khi chạy bộ, qua đó tận hưởng sở thích thể thao một cách an toàn và lành mạnh hơn.