KỶ NIỆM NHỮNG CHUYẾN ĐI VỚI CON: BẠN ĐÃ HIỂU ĐÚNG VỀ VIỆC MỞ RỘNG TRÁI TIM CHO TRẺ?

Kỳ nghỉ lễ 30/4 – 1/5 đang đến gần, nhiều phụ huynh bắt đầu nghĩ về kế hoạch dành cho gia đình. Tuy nhiên, làm cha mẹ đôi khi trở thành một “mâu thuẫn sống”: vừa muốn tạo điều kiện để con mở mang hiểu biết, vừa lo rằng những chuyến đi sẽ khiến con xao nhãng việc học tập hay rối loạn nề nếp sinh hoạt. Ngược lại, nếu không cho con đi đâu, cảm giác tội lỗi và sợ con trở nên khép kín cũng khiến nhiều người băn khoăn.

Thực tế, việc giúp con mở rộng thế giới không cần thiết phải đi xa hay đến những nơi “đắt tiền”. Điều quan trọng nằm ở trái tim và cách con trải nghiệm cuộc sống. Từ xưa đến nay, sự thích nghi, cảm nhận và hiểu biết của trẻ đều bắt nguồn từ cách cha mẹ tạo dựng môi trường phù hợp, không chỉ đơn thuần là đi đến đâu.

LÀM SAO ĐỂ VIỆC DU LỊCH TRỞ THÀNH TRẢI NGHIỆM Ý NGHĨA?

Một phụ huynh từng chia sẻ: “Tôi đưa con đi rất nhiều nơi rồi mà sao nó vẫn như chưa từng biết gì, có phải tôi làm sai không?” Tôi hỏi lại: “Bạn đánh giá việc ‘biết hay không biết’ dựa trên tiêu chí nào?” Người này trả lời: “Ví dụ như trên lớp, khi giáo viên nhắc đến địa điểm nào đó, con tôi không hào hứng như các bạn khác hoặc thờ ơ. Ở nhà, tôi hỏi ‘con đã đi rồi mà, sao không chia sẻ gì?’, thì con chỉ nói ‘không có gì để nói’.”

Tôi hỏi tiếp: “Vậy mỗi lần đi chơi, con bạn có được tham gia vào quá trình lựa chọn không?” Người đó trả lời: “Con học đã bận rồi, nên tôi không cho con tham gia. Gia đình tự chọn điểm đến rồi đưa con đi, vậy mà nó lại tỏ ra không thích, khiến tôi rất bực.” Thật ra, vấn đề nằm ở chỗ bạn đang thực hiện chuyến đi theo ý mình, mà chưa quan tâm đến trải nghiệm của con.

Nhiều phụ huynh vẫn lấy danh nghĩa “mở mang” nhưng thực chất lại đưa con đến những nơi mà người lớn cho là “có ích” như bảo tàng, di tích… Trong khi trẻ còn phải học cả năm, nghỉ lễ chỉ là khoảng thời gian để nghỉ ngơi, thư giãn chứ không nhất thiết phải tiếp tục học hỏi theo kiểu “học bao nhiêu, biết bao nhiêu”. Vì vậy, không lạ khi trẻ không hào hứng hay ít chia sẻ về những chuyến đi đó.

DU LỊCH CÙNG CON – CÁCH ĐÚNG ĐỂ TRẺ TRỌNG TRÃI NGHIỆM

Muốn chuyến đi thực sự ý nghĩa, cha mẹ nên để con tham gia từ khâu lên kế hoạch. Ví dụ, khi con chuẩn bị chuyển cấp, tôi hỏi: “Năm sau con muốn đi đâu?” Con trả lời: “Con muốn đi thảo nguyên.” Vậy là cả gia đình bắt đầu chuẩn bị từ năm trước: Tìm hiểu về điểm đến, dạy con tiết kiệm tiền, chuẩn bị kiến thức cần thiết. Khi con trực tiếp tham gia vào quá trình lựa chọn, trải nghiệm sẽ để lại ấn tượng sâu sắc hơn.

Trong một chuyến đi, chúng tôi từng để các con chọn đi tàu giường nằm đêm. Sau giờ học thứ Sáu, cả nhà cùng ra ga, nằm trò chuyện, ăn vặt trên tàu. Đến giờ, đứa nhỏ vẫn hỏi: “Khi nào mình lại đi tàu giường nằm nữa?” Phần lớn trẻ nhớ không chỉ là điểm đến mà còn là những trải nghiệm trên hành trình.

TRẺ THÍCH RA NGOÀI VÀ TRẺ YÊU Ở NHÀ – Điều gì khác biệt?

Mức năng lượng và sở thích của trẻ có thể rất đa dạng: Một số thích vận động, cần “xả năng lượng” mới yên tâm, trong khi số khác lại thích sự yên tĩnh để tích lũy năng lượng. Có trẻ dành nhiều thời gian “quan sát rộng”, khác lại thích đào sâu, tập trung vào từng chi tiết. Trẻ thích giao tiếp mở rộng, thích khám phá môi trường mới hoặc dễ dàng kết thân; trong khi những trẻ khác cần thời gian làm quen rồi mới bộc lộ sự gắn bó.

Cha mẹ đừng đảo lộn các đặc điểm tự nhiên của con để bắt con phải theo chuẩn mực của mình. Thay vì so sánh con theo tiêu chuẩn “đúng – sai”, hãy hiểu rõ điểm mạnh của từng đứa trẻ, giúp chúng phát huy khả năng tự nhiên. Mỗi đứa trẻ đều có tiềm năng riêng, và không có kiểu trẻ nào “tốt hơn” kiểu kia.

Để con phát triển khỏe mạnh, hạnh phúc, điều quan trọng là cha mẹ phải tôn trọng và đồng hành cùng cách con trải nghiệm thế giới — từ những chuyến đi, từ những góc nhỏ yên bình, miễn là con hiểu và trưởng thành từ chính những trải nghiệm đó. Mở rộng thế giới của con không phải là đi thật xa hay làm những điều to tát, mà chính là hiểu con, giúp con trở thành chính con một cách tự nhiên và trọn vẹn.