TỪ MƯU SINH ĐẾN TƯ LIỆU SỐNG: HÀNH TRÌNH GƯƠNG MẶT GIÀU TẦM NHÌN VỀ NGHỆ THUẬT CỔ GIÁ TRỊ

Làm thế nào để giữ gìn và truyền tải những giá trị cổ xưa trong thời đại mới? Nguyễn Hữu Phúc đã chứng minh điều đó qua hành trình âm thầm nhưng đầy ý nghĩa của mình, trở thành cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa nghệ nhân xưa cũ và những thế hệ sau.

BẮT ĐẦU TỪ MƯU SINH ĐƠN GIẢN

Năm 1977, ông Nguyễn Hữu Phúc bắt đầu nghề mua bán các sản phẩm gốm và sơn mài miền Nam với suy nghĩ giản dị: “Thời buổi khó khăn, mua gì bán được là tốt.” Không chọn đồ ngoại nhập đắt tiền, ông tìm kiếm những món đồ phù hợp với khả năng kinh tế, rong ruổi khắp các chợ và làng nghề từ Lái Thiêu, Bình Dương, Biên Hòa đến Chợ Lớn. Những chuyến đi không chỉ để mua bán, mà còn là những lần gặp gỡ, câu chuyện và truyền lại nghề cho chính ông.

NIỀM ĐAM MÊ VÀ SÁNG TẠO TRONG SƯU TẦM

Những cuộc gặp gỡ, trò chuyện với nghệ nhân, thợ gốm, các họa sĩ lò Thành Lễ, Mỹ Tho đã giúp ông tích lũy kiến thức về kỹ thuật, lịch sử các dòng gốm, tranh, tượng, đồ sơn mài miền Nam. Ông xem hiện vật không chỉ là vật trang trí mà còn là những câu chuyện sống động của một thời quá vãng. Chính cách săn tìm và kể chuyện của ông đã tạo nên uy tín, khi ông thường xuyên đến các gia đình thợ lò, mua lại những món đồ còn sót lại, những hiện vật mà nhiều người bỏ quên.

KHAI QUẬT QUÁ KHỨ VỚI CHẤT CHÁY NIỀM TIN

Trong câu chuyện sưu tầm của mình, ông kể về nhiều hiện vật đặc biệt. Một trong số đó là chiếc trụ đèn nhập từ Pháp mà gia đình nhà cụ gỡ đem vào nhà đã hơn 40 năm trước. Hay chiếc độc bình Thành Lễ cao gần 80cm vẽ tích Trưng Vương phạt Hán, thuộc mẻ gốm xanh trắng đầu tiên của lò Thành Lễ những năm 1960, nhưng bị lỗi kỹ thuật, không xuất khẩu. Chính ông Phúc là người tìm thấy và “khai quật” hiện vật này từ những đồ bị bỏ quên, góp phần giữ gìn ký ức về thời vàng son của ngành gốm xưa.

Trong số những hiện vật ông lưu giữ còn có những sản phẩm nghệ thuật do các nghệ nhân tên tuổi như Bảy Vạn, Út Nở, Thái Văn Ngôn thiết kế, phản ánh sự kết hợp tinh hoa thủ công mỹ nghệ Việt Nam và tầm vóc quốc tế. Ông cho biết: “Nhiều món quý với mình, nhưng với người khác chẳng đáng gì. Khi sưu tầm được đồ độc, lạ, tôi hay rủ rê bạn bè, giới nghiên cứu, báo chí đến để chia sẻ niềm vui, giải đáp những thắc mắc về lai lịch, xuất xứ, câu chuyện thiết kế… cũng là cách để học hỏi thêm.”

GHI DẤU VỚI PHONG TRÀO SƯU TẦM VÀ BẢO TỒN

Ngoài việc sưu tầm, Nguyễn Hữu Phúc còn là người khởi xướng phong trào tập hợp những người yêu cổ ngoạn, tổ chức các buổi triển lãm, góp phần nâng cao nhận thức và bảo tồn giá trị nghệ thuật gốm cổ của miền Nam. Gắn bó gần 50 năm với nghề, ông vẫn giữ vững đạo nghĩa, giữ chữ tín trong từng câu chuyện, từng hiện vật. Những cuộc trò chuyện của ông không chỉ là hành trình khám phá quá khứ mà còn là cầu nối tạo dựng cộng đồng yêu thích, hiểu biết và tự hào về di sản.

Với cái tính hào sảng, thân thiện và chân thành, Phúc Lái Thiêu như một “từ điển sống” của thế giới đồ cổ miền Nam, luôn sẵn lòng chia sẻ, giúp đỡ những ai muốn tìm hiểu về lịch sử, nghệ thuật của quê hương. Dẫu đã bước sang tuổi xế chiều, ông vẫn âm thầm cống hiến những giá trị truyền thống, giữ gìn cái tình và chữ tín như một phần không thể tách rời trong hành trình giữ gìn di sản Việt Nam.