QUỐC LỘ NGÁY NGẦN, GADGET GIAO THÔNG HỨA HẸN NỖI ÁM ẢNH DÀI DÀI

Trong những ngày nghỉ lễ 30.4 – 1.5, nhiều người dân miền Tây, TP.HCM và các tỉnh lân cận đã phải đối mặt với cảnh tượng ùn tắc kéo dài trên các tuyến quốc lộ huyết mạch. Những câu chuyện về hành trình mất nhiều giờ chỉ trong vài chục kilomet không còn xa lạ. Những hình ảnh kẹt cứng, dòng xe nối đuôi nhau như một con rồng khổng lồ, là minh chứng rõ nét về tình trạng cấp bách của hạ tầng giao thông đường bộ hiện nay.

PHẢN ỨNG CỦA NGƯỜI DÂN VỀ TÌNH TRẠNG UN TẮC

Anh Phạm Minh Tuấn Đức, Trưởng phòng Marketing của một công ty phân phối ô tô tại TP.HCM, chia sẻ: “Chuyến đi từ TP.HCM về An Giang ngày 3.5 kéo dài tới 5 giờ, trong khi bình thường chỉ mất 3 giờ. Nhìn bản đồ lộ trình qua cao tốc thể hiện rõ tình trạng ùn tắc, tôi buộc phải chuyển hướng sang quốc lộ 1A, nhưng cũng không khá hơn. Lượng xe dồn về quá đông, chủ yếu là xe máy, khiến không gian di chuyển trở nên chật chội.” Cũng như vậy, ông Nguyễn Phong, cư ngụ Bến Tre nay thuộc tỉnh Vĩnh Long, kể lại: “Chỉ chừng vài chục km nhưng hành trình trở về miền Tây quá mệt mỏi, có đoạn mất gần 30 phút để đi chưa tới 1 km. Phần lớn nguyên nhân là do hạ tầng chưa đáp ứng kịp tốc độ tăng trưởng của phương tiện, dẫn đến ùn tắc kéo dài và nguy cơ tai nạn.”

CẦN THIẾT MỞ RỘNG VÀ NÂNG CẤP QUỐC LỘ

Dù đã có các dự án nâng cấp, mở rộng quốc lộ theo hình thức BOT cùng với cơ chế tháo gỡ vướng mắc từ Nghị quyết 98, nhưng thực tế quá trình thực thi vẫn còn nhiều trở ngại. Dự án mở rộng quốc lộ 13, ví dụ, đã nằm trên giấy suốt hơn 20 năm, dự kiến khởi công vào đầu 2026 nhưng hiện vẫn chậm tiến độ do vướng mắc về giải phóng mặt bằng và nguồn vốn. Các dự án mở rộng quốc lộ 1 đoạn từ đường Kinh Dương Vương đến ranh giới Tây Ninh, QL22, trục Bắc – Nam cũng đang chậm tiến độ, chờ các thủ tục hoàn tất.

Ông Lê Văn Quyền, tài xế xe tải lâu năm tại TP.HCM, nói: “Chỉ vài chục km nhưng mất nhiều thời gian vì đoạn đường nhỏ hẹp, nhiều đoạn gồ ghề, bong tróc. QL13 đã được mở rộng vài đoạn nhưng cửa ngõ TP.HCM vẫn đông nghẹt, thường xuyên ùn tắc do dòng phương tiện quá lớn.” Tại các tỉnh lân cận, tình trạng xuống cấp của các tuyến quốc lộ như QL51, QL1A, QL20 vẫn diễn ra nghiêm trọng, làm tăng nguy cơ tai nạn và giảm hiệu quả vận tải.

PHỐI HỢP CHƯA ĐỒNG BỘ, NGUỒN VỐN KHÔNG ĐỦ

Các dự án mở rộng quốc lộ chậm triển khai phần lớn do thiếu vốn và giải phóng mặt bằng khó khăn. Đặc biệt, trong khi cao tốc được kêu gọi đầu tư xã hội hóa, thì các tuyến quốc lộ vẫn chủ yếu phụ thuộc ngân sách nhà nước, gây nên tình trạng thiếu tiền trầm trọng. Dù đã có những dự án lớn, nhưng hầu hết đều chững lại hoặc chậm tiến độ dài hạn, khiến mạng lưới quốc lộ ngày càng xuống cấp, kìm hãm khả năng phát huy tối đa hiệu quả của hệ thống giao thông quốc gia.

Chuyên gia đô thị Nguyễn Hữu Nguyên nhận định: Cao tốc không thể tự thân giải quyết toàn bộ bài toán giao thông vùng miền. Nếu quốc lộ không được đầu tư đúng mức để đảm bảo dòng chảy xuyên suốt thì cao tốc chỉ là con đường ngắn hạn, không thể phát huy hiệu quả tối đa. Các dự án chậm trễ, thiếu đồng bộ không chỉ gây khó khăn cho doanh nghiệp, người dân mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến tăng trưởng kinh tế của từng địa phương.

GIẢI PHÁP VÀ ĐẦU TƯ VÙNG GẦN, CHỌN LỰA THÔNG MINH

Chuyên gia cảnh báo: trong bối cảnh mạng lưới cao tốc đang ngày càng mở rộng, quốc lộ chính là bộ phận không thể thiếu để hỗ trợ đắc lực cho phát triển kinh tế bền vững. Khi các dự án quốc lộ bị đình trệ, chi phí vận hành tăng cao, khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp và khả năng liên kết vùng sẽ suy giảm nghiêm trọng. Ông Lê Trung Tính, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô hành khách TP.HCM, nhấn mạnh: “Cần phải có chiến lược tổng thể, rà soát và ưu tiên đầu tư cho các tuyến quốc lộ, đồng thời tăng cường nguồn lực ngân sách, huy động vốn xã hội để đảm bảo hạ tầng giao thông đồng bộ và hiệu quả hơn.”

CỰU ĐỘNG VẬT CHO TIÊU CHUẨN GIAO THÔNG

TS Nguyễn Hữu Nguyên cho rằng: Cao tốc là động mạch chủ, còn quốc lộ như hệ tĩnh mạch, nếu tắc nghẽn thì mọi hoạt động kinh tế đều bị đình trệ. Trong quy hoạch phát triển đô thị và vùng miền, việc đảm bảo hệ thống quốc lộ mạnh là yếu tố quyết định thành công của chiến lược phát triển bền vững. Đặc biệt khi các địa phương sáp nhập, mở rộng địa giới hành chính, tuyến quốc lộ trở thành sợi dây liên kết chính để kết nối các khu đô thị mới, đảm bảo dòng chảy nội vùng thông suốt, giảm thiểu phân cách kinh tế.

Kết luận, sự cân đối trong đầu tư và nâng cấp hạ tầng giao thông không chỉ giúp giảm ùn tắc, tăng năng suất vận tải mà còn là nền tảng để thúc đẩy sự phát triển bền vững của nền kinh tế đất nước trong tương lai.