CẦN GẮN KẾT TRÁCH NHIỆM, NGƯỜI Dân Đang Gánh Nặng Khi Dự Án Nâng Cấp Cảng Hàng Không Cà Mau Gây Nhiễm Mặn

Ngày 7.5, ông Lê Văn Sử, Phó chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Cà Mau, đã chủ trì cuộc họp với chủ đầu tư, đại diện các phường Tân Thành cùng các đơn vị liên quan để bàn về tình trạng thi công dự án mở rộng, nâng cấp Cảng hàng không Cà Mau đang gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất của người dân địa phương.

Trong cuộc họp, lãnh đạo tỉnh khẳng định đây không phải là hình thức hỗ trợ, mà là bồi thường thiệt hại thực sự. Ông Sử nhấn mạnh, việc xác định thiệt hại phải dựa trên toàn bộ thu nhập mùa vụ của người dân, không chỉ dừng lại ở số cây trồng hay vật nuôi chết tại một thời điểm, đồng thời tính đến tác động dài hạn do đất và nguồn nước bị nhiễm mặn.

“Các loại cá nước ngọt, như cá chình, bây giờ đều không thể nuôi trở lại vì nước đã nhiễm mặn nặng”, ông Sử chia sẻ.

Phó chủ tịch UBND tỉnh đề xuất phương án xác định mức thu nhập bình quân theo từng nghề, dựa trên dữ liệu thu thập chính xác từ chính quyền địa phương, người dân và thương lái. Việc tính toán dựa trên tuổi cây trồng, vật nuôi trong thời điểm thiệt hại sẽ giúp xây dựng phương án bồi thường phù hợp, công bằng hơn với các hộ dân bị ảnh hưởng.

Thông qua khảo sát của UBND phường Tân Thành và các đơn vị chuyên môn, lợi nhuận trung bình trên diện tích 1.000 m2 nuôi cá chình trong 12 tháng khoảng 100 triệu đồng, còn cá bống tượng khoảng 55 triệu đồng. Đặc biệt, với lúa, mỗi vụ người dân có thể lãi khoảng 800.000 đồng trên 1.000 m2.

Ông Sử cũng bác bỏ ý kiến cho rằng nguyên nhân chính gây thiệt hại là do thời tiết nắng nóng hay nguồn nước tự nhiên bị ô nhiễm từ trước. Ông khẳng định, từ trước đến nay, người dân vẫn sử dụng nguồn nước để sản xuất bình thường, không có dấu hiệu bất thường, và việc xác định nguyên nhân thiệt hại cần có số liệu rõ ràng hơn.

“Trách nhiệm không thuộc về người dân khi để nguồn nước bị nhiễm mặn, do đó không thể đổ lỗi cho họ”, ông Sử nhấn mạnh.

Kết luận cuộc họp, ông đề nghị chủ đầu tư, nhà thầu nhanh chóng khắc phục các vấn đề đang gây ảnh hưởng đến sản xuất, đặc biệt trong quá trình bơm cát cần đảm bảo nước mặn không rò rỉ hoặc tràn ra khu vực sản xuất. Các đơn vị tham gia kiểm đếm thiệt hại, khảo sát vị trí đặt trạm bơm và tính toán thu nhập cho từng loại cây trồng, vật nuôi cũng được yêu cầu cử người tham gia tổ công tác liên ngành.

Về phía chính quyền tỉnh, phương án bồi thường sẽ được xây dựng dựa trên các số liệu thống kê, sau đó lấy ý kiến từ các tổ chức chính trị xã hội và ý kiến cộng đồng trước khi tổ chức họp dân để công khai phương án chi trả.

Trước đó, dự án mở rộng Cảng hàng không Cà Mau diễn ra trên khu vực tiếp giáp khu dân cư và đất sản xuất nông nghiệp thuộc khóm 3, 4 phường Tân Thành đã gây ra những phản ứng của người dân bởi hoạt động bơm cát làm nguồn nước nhiễm mặn, ảnh hưởng trực tiếp đến cây trồng và vật nuôi.

Trong giai đoạn khô hạn, nguồn nước kênh rạch bị nhiễm mặn khiến người dân không thể lấy nước phục vụ sản xuất. UBND phường Tân Thành đã tiếp nhận 15 đơn yêu cầu hỗ trợ thiệt hại, và qua rà soát, có tổng cộng 92 hộ dân bị ảnh hưởng với diện tích hơn 85 ha đất trồng lúa, hoa màu và ao nuôi cá chình, cá bống tượng.

Nguyên nhân bước đầu được xác định liên quan đến hoạt động thi công, đặc biệt là việc bơm cát trong quá trình làm dự án, làm nguồn nước bị nhiễm mặn nặng. Đoàn khảo sát của Sở Nông nghiệp – Môi trường đã ghi nhận độ mặn trong các kênh dao động từ 20% đến 22%, toàn bộ nước trong hệ thống kênh đều mang tính mặn cao, không thể dùng để xử lý đất đai hay rửa mặn.

Ngoài ra, các đầu nối của hệ thống đường ống bơm cát cũng bị xì, gây rò rỉ cát và nước mặn chảy trực tiếp ra môi trường nông nghiệp. Bờ bao khu vực có thể chịu trách nhiệm chưa đủ cao, để phần lớn nước mặn tràn xuống các cánh đồng xung quanh.

UBND tỉnh đề xuất đặt thêm các trạm bơm tại các đầu kênh chính như Đường Xuồng, Kênh Chùa để thoát nước mặn ra các khu vực ngoài hệ thống, giúp giảm thiểu thiệt hại trong mùa khô.

Tính đến nay, đã có hơn 39 hộ dân trong số 92 hộ bị ảnh hưởng, với tổng diện tích hơn 85 ha bị tác động, ảnh hưởng đến cả sản xuất lúa, hoa màu và nuôi thủy sản.

Chủ đầu tư và các đơn vị thi công đều đề nghị tỉnh sớm hỗ trợ đánh giá chính xác nguyên nhân, đồng thời xác định rõ số hộ thiệt hại do hoạt động thi công gây ra. Ban tổ chức đã thống nhất thành lập tổ công tác liên ngành, gồm các cơ quan chuyên môn, đơn vị quản lý, chủ đầu tư và nhà thầu, để tiếp tục lấy thông tin, kê khai thiệt hại và xây dựng phương án bồi thường rõ ràng.

Phương án bồi thường sẽ được lấy ý kiến các tổ chức chính trị, xã hội và người uy tín tại địa phương trước khi chính quyền tổ chức họp dân để công khai phương án cuối cùng. Dự án mở rộng Cảng hàng không Cà Mau đã ảnh hưởng đến nhiều hộ dân trong khu vực, gây ra thiệt hại và tranh cãi xung quanh trách nhiệm của các bên liên quan về việc xử lý vấn đề nhiễm mặn trong quá trình thi công.