BẤT ỔN CHUYỂN, CƠ HỘI HÒA BÌNH Ở TRUNG ĐÔNG ĐANG MỜ DẦN

Tác động của những thay đổi trong các đề xuất đàm phán hiện tại có thể kéo dài thêm thời gian để đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột ở Trung Đông, đồng thời mở lại eo biển Hormuz, một trong những tuyến hàng hải chiến lược nhất thế giới, đang gây lo ngại lớn trong cộng đồng quốc tế. AFP dẫn lời các giới quan sát nhận định, mọi điều chỉnh trong đề xuất sẽ làm phức tạp thêm quá trình đàm phán vốn đã nhiều thử thách.

TỔNG THỐNG TRUMP VẪN ĐẨY MẠNH ĐỀ XUẤT ĐÁM PHÁN VỚI IRAN

Báo The New York Times cùng trang Axios hôm qua đưa tin Tổng thống Donald Trump đã gửi lại cho Iran một đề xuất đàm phán mới, chứa đựng những điều khoản khó hơn nhằm gia tăng áp lực buộc Tehran chấp nhận. Nội dung cụ thể chưa được tiết lộ rõ ràng, song theo nguồn tin của The New York Times, các thay đổi đứng sau đề xuất này có thể nhằm thúc đẩy quá trình đàm phán tiến triển nhanh hơn, bằng cách ép Iran chấp nhận khung thỏa thuận hiện tại.

Mỹ sẵn sàng phản ứng mạnh mẽ nếu đàm phán thất bại

Trong khi đó, ông Trump khẳng định mục tiêu chính của ông trong mọi cuộc đàm phán là đảm bảo tự do hàng hải qua eo biển Hormuz và ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Trả lời phỏng vấn của Fox News sáng qua, tổng thống Mỹ nói rõ: “Một yêu cầu của tôi là phải đảm bảo họ sẽ không có vũ khí hạt nhân. Họ đồng ý và điều đó hết sức thú vị”.

Bên cạnh đó, Iran yêu cầu Mỹ giải ngân số tài sản trị giá 12 tỉ USD bị Mỹ phong tỏa trước khi bước vào các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân. Theo đài truyền hình Iran, chính quyền Mỹ cam kết trong vòng 60 ngày sẽ cung cấp quyền tiếp cận đầy đủ số tiền này để Iran có thể chuyển khoản và sử dụng bình thường mà không bị hạn chế.

Dù trước đó, có nhiều tuyên bố cho rằng giữa Mỹ và Iran đang tiến gần đến thỏa thuận, tuy nhiên, tổng thống Trump lại tỏ ra thận trọng và để ngỏ khả năng quay trở lại các hành động quân sự, đặc biệt là cảnh báo về khả năng nối lại các chiến dịch tác chiến nếu cần thiết. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth hôm 30.5 tại Singapore còn khẳng định Washington vẫn có đủ khả năng để thực hiện hành động quân sự chống Iran, nếu tình hình yêu cầu.

Chính quyền Mỹ báo hiệu nhiều tiến triển tích cực trên bàn đàm phán, dù còn những điểm tồn đọng về cách ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hạt nhân trong bối cảnh công nghệ mới đang thúc đẩy quá trình này tiến nhanh.

GIAN NAN TỪ LI BĂNG VÀ CHIẾN DỊCH QUÂN SỰ

Một thách thức lớn khác đối với tiến trình đàm phán là tình hình tại Li Băng. Iran mong muốn đưa quốc gia này vào khuôn khổ các thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột với Mỹ, nhưng hiện thực chiến sự tại Li Băng đang căng thẳng khi Israel cáo buộc Hezbollah bị tấn công quy mô lớn. Quân đội Israel đã mở rộng chiến dịch tấn công, vượt sông Litani, kiểm soát nhiều vị trí chiến lược, trong đó có lâu đài Beaufort gần TP. Nabatiyeh, biểu tượng cho sự tái thiết quân sự sau nhiều năm kiểm soát trước đó.

Các lực lượng của Israel còn tiếp tục tấn công bất chấp lệnh ngừng bắn không chính thức được thiết lập từ ngày 17.4. Điều này khiến vòng đàm phán trực tiếp với phía Li Băng dự kiến ngày 2-3.6 tại Washington gặp nhiều khó khăn hơn dự kiến.

MỸ BẮN TÊN LỬA VÀO TÀU HÀNG Ở VÙNG VỊNH OMAN

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) hôm qua xác nhận đã khai hỏa tên lửa Hellfire vào buồng máy của tàu chở hàng Lian Star, mang cờ Gambia, đang di chuyển qua vùng biển quốc tế tiến tới cảng Iran ở Vịnh Oman. Trước đó, Mỹ đã gửi hơn 20 cảnh báo do con tàu vi phạm lệnh phong tỏa mà Washington ban hành từ ngày 13.4 và đã theo dõi ít nhất 115 tàu qua khu vực này.

Câu chuyện về các diễn biến mới tại Trung Đông vẫn mở ra nhiều khả năng thay đổi, nhưng điều chắc chắn là mọi hành động đều có thể ảnh hưởng sâu rộng đến hòa bình và an ninh khu vực, trong khi các cuộc đàm phán vẫn đang trong thế bấp bênh.