QUY ĐỊNH MỚI VỀ KHÍ THẢI XE MÁY CÓ HIỆU LỰC TỪ 2026: ĐUA ĐỘNG VỚI GIỚI HẠN NGHIÊM NGẶT

Bắt đầu từ ngày 30 tháng 6 năm 2026, các quy định mới về kiểm soát khí thải xe máy chính thức có hiệu lực theo Thông tư số 92 do Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành. Các quy chuẩn tập trung vào việc giới hạn hai thành phần độc hại chính trong khí thải của phương tiện là Carbon Monoxide (CO) và Hydrocarbon (HC).

ĐỐI TƯỢNG VÀ NỘI DUNG ÁP DỤNG THEO QUY ĐỊNH

Thông tư số 92 ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 99:2025/BTNMT, quy định trách nhiệm tuân thủ của mọi tổ chức, cá nhân sử dụng xe mô tô, xe gắn máy trên các tuyến đường bộ, các trung tâm kiểm định khí thải, cũng như các cơ quan quản lý nhà nước liên quan. Tuy nhiên, quy chuẩn này không áp dụng cho các phương tiện đặc dụng thuộc quản lý của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an.

Để phân loại và kiểm soát, các cơ quan chức năng chia giới hạn khí thải thành bốn cấp độ dựa trên công nghệ động cơ (hai thì hoặc bốn thì) và tuổi thọ phương tiện:

Mức 1 dành cho xe sản xuất trước năm 2008, với ngưỡng CO tối đa 4,5%, hàm lượng HC giới hạn 10.000 ppm đối với máy 2 kỳ và 1.500 ppm đối với máy 4 kỳ.

Mức 2 dành cho xe sản xuất từ 2008 đến 2016, giữ nguyên ngưỡng CO 4,5%, nhưng giới hạn HC được siết xuống còn 7.800 ppm (máy 2 kỳ) và 1.200 ppm (máy 4 kỳ).

Mức 3 dành cho xe từ năm 2017 đến ngày 30/6/2026, tiêu chuẩn nâng cao khi giảm ngưỡng CO xuống còn 3,5%, lượng HC cho phép 1.100 ppm với động cơ 4 kỳ và 2.000 ppm với động cơ 2 kỳ.

Mức 4 dành cho xe mới sản xuất từ ngày 1/7/2026 trở đi, áp dụng tiêu chuẩn nghiêm ngặt nhất với tỷ lệ CO tối đa 2%, hàm lượng HC của động cơ 4 kỳ là 1.000 ppm và của động cơ 2 kỳ là 2.000 ppm.

Các loại động cơ 2 kỳ và 4 kỳ là hai dạng phổ biến nhất trong các phương tiện xe máy. Động cơ 4 kỳ hoàn thành chu trình nạp, nén, nổ, xả trong 4 hành trình của piston (2 vòng quay trục khuỷu), trong khi động cơ 2 kỳ thực hiện tất cả các quá trình này trong 2 hành trình (1 vòng quay).

Mặc dù quy chuẩn chính thức có hiệu lực từ cuối tháng 6, việc thực thi cụ thể theo từng nhóm phương tiện sẽ do Chính phủ quyết định và ban hành các văn bản hướng dẫn sau.

XEM XÉT VỀ ĐIỀU KIỆN KINH DOANH KIỂM ĐỊNH

Trong bối cảnh cần nâng cao năng lực hạ tầng kiểm tra khí thải, các cơ quan chức năng đang xây dựng dự thảo sửa đổi Nghị định 166/2024 nhằm giảm bớt các rào cản đăng ký kinh doanh dịch vụ kiểm định khí thải xe máy. Mục tiêu của đề xuất này là khuyến khích xã hội hóa, thu hút nhà đầu tư tư nhân mở rộng mạng lưới trạm đo khí thải khắp các địa phương.

Việc ban hành QCVN 99:2025/BTNMT đánh dấu bước tiến pháp lý quan trọng, tạo nền tảng để Việt Nam từng bước kiểm soát hiệu quả nguồn thải khí từ phương tiện giao thông dựa trên hạn sử dụng, trước khi hướng tới các tiêu chuẩn toàn diện hơn trong tương lai.