KHÁC BIỆT VĂN HÓA TRONG CÁCH RỬA BÁT Ở CHÂU ÂU VÀ CHÂU Á: CÂU CHUYỆC CỦA DU HỌC SINH VIỆT

Ngày đầu tiên ở homestay tại New Zealand, N., một du học sinh Việt Nam, đã trải qua cảm giác khó quên khi chứng kiến gia đình chủ nhà rửa bát sau bữa tối. Cô kể lại rằng sau khi dùng bữa, mọi người chỉ gom bát đĩa vào chậu rửa rồi dùng nước rửa chén có bọt để cọ rửa, không mở vòi nước để tráng lại như thói quen tại Việt Nam. Thay vào đó, họ để bát khô hoặc lau bằng khăn lau sạch sẽ ngay tại chỗ. N. chia sẻ: “Tôi thật sự không tin khi thấy còn chút bọt xà phòng trên bát đĩa. Lúc đó, tôi nghĩ họ quên tráng nước.”

Thói quen này không chỉ phổ biến ở New Zealand mà còn được duy trì tại nhiều quốc gia châu Âu và châu Đại Dương như Anh, Australia hay Ireland. Trên các diễn đàn du học sinh, đó là một trong những khác biệt văn hóa thường xuyên được nhắc đến khi bàn về cuộc sống ở nước ngoài.

Nguyên nhân của thói quen này khá đa dạng. Một trong số đó là ý thức tiết kiệm tài nguyên nước. Ở nhiều quốc gia phát triển, việc mở vòi nước liên tục để tráng bát được xem là gây lãng phí không cần thiết. Thay vào đó, họ sử dụng một chậu nước đã pha sẵn dung dịch rửa để làm sạch toàn bộ bát đĩa rồi lau khô hoặc để tự khô nhằm giảm lượng nước tiêu thụ.

Sự phổ biến của máy rửa chén cũng góp phần hình thành thói quen này. Trong quá trình hoạt động, máy rửa bát đã làm sạch bằng hóa chất và sấy khô, khiến nhiều gia đình áp dụng cách rửa thủ công mà không cần tráng lại bằng nước.

Ngoài ra, tiêu chuẩn sản xuất nước rửa chén tại nhiều nước châu Âu yêu cầu cao về độ an toàn sinh học, khả năng phân huỷ tự nhiên và hạn chế dư lượng hóa chất. Do đó, lượng bọt còn sót lại sau khi khô đi thường được coi là không gây nguy hiểm. Nhiều người còn nghĩ rằng việc lau bát đĩa sau khi rửa giúp loại bỏ phần lớn bọt và nước còn sót lại, coi đó như một bước tráng gián tiếp.

Ở các quốc gia châu Âu như Đức, Hà Lan, Đan Mạch, chi phí nước sinh hoạt và xử lý nước thải đều thuộc nhóm cao nhất thế giới. Người dân ở đây được giáo dục về ý thức tiết kiệm nước ngay từ nhỏ, vì vậy việc hạn chế mở vòi khi rửa bát rất phổ biến và tự nhiên. Thay vì xả nước liên tục, họ sử dụng chậu pha sẵn dung dịch rửa để làm sạch toàn bộ chén đĩa, sau đó lau khô hoặc để tự khô, vừa tiết kiệm vừa góp phần bảo vệ môi trường.

Tuy nhiên, đối với nhiều du học sinh châu Á, đặc biệt là người Việt Nam, việc không tráng sạch bằng nước vẫn là một trong những khác biệt văn hóa khó thích nghi nhất. Từ nhỏ, họ đã quen với việc xả lại nhiều lần để đảm bảo bát đĩa sạch hoàn toàn khỏi xà phòng. Khi lần đầu chứng kiến gia đình chủ nhà rửa rồi để khô mà không qua bước tráng lại, nhiều người cảm thấy bối rối và lo ngại về vệ sinh.

Trong khi đó, dù hiểu lý do về tiết kiệm nước, bảo vệ môi trường hay tiêu chuẩn an toàn, không ít du học sinh vẫn duy trì thói quen tráng bằng nước sạch sau khi rửa. Có người chờ đến khi người bản xứ rời khỏi để thực hiện bước này hoặc âm thầm làm để cảm thấy yên tâm hơn.

Có những người đã sống nhiều năm ở châu Âu vẫn giữ nguyên cách rửa bát truyền thống của mình, coi đó là một thói quen gắn bó với nếp sống gia đình và cảm giác an tâm sau mỗi bữa ăn. Những khác biệt nhỏ trong sinh hoạt hàng ngày như vậy chính là minh chứng rõ nét cho sự đa dạng văn hoá giữa phương Đông và phương Tây, đồng thời trở thành ký ức khó quên trong hành trình thích nghi của du học sinh trên đất khách.