NHÀ Ở CỦA CÔNG NHÂN: VẤN ĐỀ NGHÈO, VẤN ĐỀ THẮC MẮC VÀ GIẢI PHÁP TRIỂN VỌT

Trong khuôn khổ Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam khai mạc sáng 5.6, vấn đề nhà ở cho công nhân tiếp tục được đặt lên hàng đầu, thu hút sự quan tâm đặc biệt của chính quyền, các bộ ngành và đại biểu tham dự. Chủ đề chính của chương trình là: Công đoàn Việt Nam đồng hành cùng Chính phủ nâng cao năng suất lao động, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số.

NGUỒN GỐC VẤN ĐỀ VÀ THỰC TRẠNG HIỆN NAY

Theo phản ánh của bà Nguyễn Thị Thanh, Chủ tịch Công đoàn phường Ba Đình, nhiều năm qua, chỗ ở của công nhân luôn là nỗi lo lớn nhất. Phần lớn công nhân tại Hà Nội và các địa phương khác sinh sống trong các khu nhà trọ chật chội, điều kiện sinh hoạt thiếu thốn. Bà Thanh cho hay nhiều gia đình 4-5 người phải sinh hoạt trong căn phòng chỉ khoảng 10-15 m², trong khi chi phí thuê nhà, điện nước và các khoản sinh hoạt đều tăng cao, ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe, đời sống và năng suất lao động của họ.

Từ khảo sát thực tế, các đại biểu còn nhận thấy nhu cầu của người lao động rất đa dạng, từ thuê nhà dài hạn, thuê mua đến mua nhà ở xã hội. Tuy nhiên, các chính sách và điều kiện khả thi để tiếp cận nhà ở phù hợp vẫn còn nhiều hạn chế, khiến cho vấn đề này trở nên ngày càng cấp bách hơn.

GIẢI PHÁP XÃ HỘI VÀ CHÍNH SÁCH Ở ĐÃ ĐƯỢC KHỞI XƯỚNG

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, đến cuối năm 2025, cả nước đã hoàn thành và triển khai khoảng 720.000 căn nhà ở xã hội, trong đó có 180.000 căn đã xong và đi vào sử dụng, giúp đỡ 180.000 hộ gia đình có nhu cầu.

Trong đó, khoảng 42.000 căn theo mô hình nhà ở cho thuê đã được xây dựng, cùng với 91.000 căn mới dự kiến đưa vào hoạt động trong 5 tháng đầu năm 2026. Dù vậy, Bộ trưởng Minh thừa nhận thị trường nhà ở còn nhiều điểm bất cập: nguồn cung nhà phù hợp với người thu nhập thấp vẫn còn hạn chế, chủ yếu tập trung vào nhà để bán, còn nhà cho thuê dài hạn chưa phát triển đúng mức. Giá nhà thương mại cao, tâm lý sở hữu nhà khiến mô hình cho thuê chưa phổ biến rộng rãi.

CHÍNH SÁCH CỦA CHÍNH PHỦ: TỪ HỖ TRỢ SỞ HỮU ĐẾN BẢO ĐẢM QUYỀN CÓ NƠI Ở

Trả lời kiến nghị của đại biểu, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định rằng vấn đề nhà ở là một trong những yêu cầu cấp thiết nhất hiện nay, đặc biệt trong bối cảnh nhiều công nhân phải sống trong điều kiện chật chội, thiếu thốn. Thủ tướng nhấn mạnh Chính phủ đang thực hiện nhiều giải pháp quyết liệt nhằm phát triển nhà ở cho người lao động, đặc biệt tại các địa phương có nhiều khu công nghiệp.

Điểm mới trong chính sách lần này là chuyển từ tư duy hỗ trợ sở hữu nhà sang bảo vệ quyền có nhà cho người lao động. “Chúng ta cần chuyển đổi tư duy này, từ chỗ chỉ lo về sở hữu nhà sang bảo đảm quyền có nhà cho họ. Với những người chưa thể mua nhà, Nhà nước sẽ tạo điều kiện để thuê dài hạn, ổn định, với mức giá phù hợp thu nhập,” Thủ tướng khẳng định.

Chính phủ cũng đang đẩy mạnh quy hoạch đồng bộ các khu công nghiệp, dành quỹ đất xây dựng nhà ở cho thuê, kết hợp các dịch vụ như trường học, nhà trẻ, cơ sở y tế và trung tâm văn hóa. Các cơ chế tài chính hỗ trợ như ưu đãi thuế, tín dụng, lãi suất cũng được nghiên cứu để thu hút doanh nghiệp tham gia đầu tư vào phân khúc nhà ở cho công nhân.

THỬ NGHIỆM VÀ TRIỂN KHAI DỰ ÁN NHÀ Ở CHO THUÊ

Trong tháng 6 này, nhiều địa phương sẽ bắt đầu triển khai các dự án nhà ở cho thuê dựa trên nguồn vốn nhà nước. Chính quyền sẽ trực tiếp đầu tư xây dựng, sau đó có thể thuê doanh nghiệp vận hành, quản lý nhằm bảo đảm chất lượng dịch vụ và mức giá phù hợp cho người lao động.

Ngoài ra, Chính phủ đang xem xét mua lại một số dự án nhà ở xã hội để nhanh chóng bổ sung nguồn cung phù hợp với nhu cầu cấp bách. Đồng thời, các bộ ngành cũng xây dựng các cơ chế ưu đãi về thuế, tín dụng, lãi suất nhằm thúc đẩy các doanh nghiệp đầu tư phân khúc này.

Các chính sách này dự kiến sẽ được hoàn chỉnh để trình Quốc hội trong quá trình sửa đổi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản cuối năm nay. Thủ tướng nhấn mạnh, bên cạnh nhà ở bán, phát triển các phân khúc nhà thuê, nhà ở dành cho chính sách và công nhân là ưu tiên hàng đầu của chính sách quốc gia trong thời gian tới.

Chính phủ cũng sẽ tiếp tục làm việc với các trung tâm công nghiệp lớn như TP.HCM, Đồng Nai để thúc đẩy triển khai các dự án nhà ở phù hợp, bảo đảm nơi an cư bền vững cho hàng triệu lao động trên khắp cả nước.