DỰ ÁN KHU ĐÔ THỊ MỚI BÌNH QUỚI – THANH ĐA: CƠ HỘI VÀ GIAI ĐIỆU CỦA NHỮNG PHẬN NGƯỜI CUỐI CÙNG

UBND TP.HCM vừa phê duyệt chủ trương đầu tư dự án Khu đô thị mới Bình Quới – Thanh Đa, với tổng mức đầu tư khoảng 98.710 tỷ đồng. Sau nhiều năm quy hoạch treo, thông báo này mở ra kỳ vọng về sự đổi thay ngoạn mục cho bán đảo Thanh Đa trong tương lai gần. Tuy nhiên, phía sau niềm vui này vẫn còn là hình ảnh của những người dân đang ngày đêm bám trụ trong các khu cư xá cũ kỹ, chờ đợi thời điểm chính thức phải rời đi.

CUỘC SỐNG NGUY HIỂM TRONG CÁC KHU CƯ XÁ CŨ

Tại cư xá Thanh Đa (phường Bình Quới, TP.HCM), nhiều hộ dân vẫn kiên trì sống trong những căn phòng xuống cấp nghiêm trọng. Nơi đây là mái nhà của những người lao động nghèo, những gia đình đã gắn bó suốt nhiều thế hệ, mang trong mình những ký ức khó phai về tuổi thơ, mưu sinh và những tháng ngày khó khăn.

Ẩn mình dưới những dãy cầu thang cũ kỹ, các căn phòng chỉ rộng từ 2-3 mét vuông, đã tồn tại hơn hàng chục năm. Đối diện với cảnh chật chội, oi bức, người dân nơi đây đã quen với cuộc sống thiếu ánh sáng tự nhiên và khí hậu nóng bức, ẩm thấp. Sáng đến, căn phòng như một chiếc lò nung trong mùa hè; mùa mưa, nước dột, ẩm ướt tràn ngập khiến cuộc sống thêm phần gian nan.

Không gian sống trong những căn phòng dưới chân cầu thang rất nhỏ hẹp, không đủ để kê một chiếc giường ngủ. Người dân phải tận dụng mọi góc nhỏ để nấu ăn, tắm giặt và cất giữ đồ đạc. Trần nhà thấp, không có cửa sổ, khiến không khí luôn bí bách. Trong diện tích hạn chế đó, họ phải bớt đi mọi tiện nghi sinh hoạt cơ bản nhất.

Dẫu điều kiện sống thiếu thốn, nhiều người vẫn chọn bám trụ vì nơi đây đã thấm đẫm biết bao kỷ niệm, là mái ấm for nhiều năm tháng khó khăn của gia đình. Tình cảm, ký ức về nơi chốn này khiến họ không dễ dàng rời xa. Khi dự án được triển khai, các căn nhà cũ sẽ nhường chỗ cho khu đô thị mới, mang đến diện mạo mới cho khu vực, nhưng những câu chuyện đời thường vẫn còn đó.

NGƯỜI DÂN CHIA SẺ CHUYẾN ĐỜI GẮN BÓ VỚI CƯ XÁ

Bà Nguyễn Thị Trọng (phường Bình Quới), đã sống trong cư xá Thanh Đa từ năm 2008, kể lại: “Lúc đó, chồng tôi mất rồi, tôi một mình nuôi các con trong căn phòng nhỏ dưới chân cầu thang. Các con lớn rồi, có người lập gia đình, còn tôi với đứa nhỏ. Không có điều kiện thuê nhà khác, chúng tôi ở đây suốt nhiều năm. Tôi từng nghĩ sẽ sống mãi trong căn nhà này, nhưng hiện nay buộc phải chấp nhận đi nơi khác.”

Bà chia sẻ xúc động về khoảng thời gian khó khăn và những ký ức đẹp đẽ từng gắn bó với khu cư xá này. Đối với bà, nơi đây không chỉ là chốn về mà còn là phần ký ức thiêng liêng của cả cuộc đời.

Bà Nguyễn Thị Hoa, 66 tuổi, cũng là cư dân lâu năm, kể về căn phòng nhỏ đã mua cách đây nhiều năm với giá khoảng 40 triệu đồng qua giấy tờ viết tay. Thời điểm đó, do hoàn cảnh kinh tế, bà phải chia nhỏ số tiền thanh toán trong vòng hai tháng. “Tôi mua lại với giá 40 triệu, trả góp từng chút một. Vật dụng trong nhà là vé số và cố gắng tiết kiệm mọi thứ,” bà nói.

Trong cuộc sống hàng ngày, bà Hoa còn phải đối mặt với nhiều khó khăn như chuột trộm, điều kiện sinh hoạt chật hẹp, không thể nấu nướng thoải mái. “Tối đến, giăng mùng nằm thì chuột bò lổm ngổm. Nơi đây cũng không dễ nấu ăn vì gần khu rác thải,” bà chia sẻ. Hiện bà chưa thể chuyển đi vì không đủ tài chính tìm chỗ ở mới, mong muốn hỗ trợ hoặc chính sách phù hợp để ổn định cuộc sống là điều bà trông chờ.

DỰ ÁN PHÁT TRIỂN VÀ NHỮNG GÓC NHÌN KHÁC BIỆT

Cư xá Thanh Đa nằm ven sông Sài Gòn, xây dựng từ những năm 1970, từng là một trong những khu nhà ở quy mô lớn của TP.HCM. Trải qua hơn nửa thế kỷ, nhiều tòa nhà đã xuống cấp trầm trọng, tường nứt, nền lún, hệ thống điện nước cũ kỹ, gây nguy hiểm cho cư dân. Khu vực này đang trong quá trình giải tỏa để bàn giao mặt bằng cho dự án khu đô thị mới Bình Quới – Thanh Đa.

Theo chủ trương, dự án sẽ thay thế các chung cư cũ, xuống cấp, đồng thời tạo ra diện mạo mới cho khu vực. Thời gian qua, chính quyền TP.HCM đã triển khai dự án cải tạo, xây dựng lại tám chung cư cũ của cư xá Thanh Đa kể từ năm 2017 nhằm đảm bảo an toàn cho cư dân. Tuy nhiên, vẫn còn hơn 1.000 căn hộ đang sinh sống, nhiều hộ chưa thể di dời do chưa được hỗ trợ hoặc chưa tìm được chỗ ở phù hợp.

UBND TP.HCM đã phê duyệt phương án bồi thường và tái định cư, trong đó chủ đầu tư đề ra mức giá 52 triệu đồng/m² (chưa tính hệ số theo tầng). Đặc biệt, có hỗ trợ thêm 300 triệu đồng cho hộ ở tầng trệt và 200 triệu đồng cho các tầng trên. Các cư dân mong muốn sớm nhận được chính sách hỗ trợ rõ ràng để yên tâm di dời và bắt đầu cuộc sống mới.

Dù còn nhiều khó khăn, dự án hứa hẹn mang lại diện mạo mới, thúc đẩy phát triển đô thị nhưng cũng đặt ra thách thức lớn về chính sách, tài chính và sự sẻ chia của cộng đồng. Những căn phòng nhỏ dưới chân cầu thang vẫn sáng đèn mỗi tối như minh chứng cho những phận đời cuối cùng còn níu giữ nơi chốn quen thuộc, chờ đợi một tương lai mới sẽ đến.