ASEAN ĐANG ĐỐI MẶT VỚI NHỮNG THÁCH THÚ MỚI: ĐỔI MỚI, CHỦ ĐỘNG VÀ HỢP TÁC CHẶT CHẼ HƠN

Thưa các quý vị đại biểu,

Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước Việt Nam, tôi nhiệt liệt chào mừng các quý vị đến Hà Nội tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ 3. Tôi rất vui khi sự kiện có sự tham dự của Thủ tướng các nước Lào, Campuchia, Thái Lan, Timor Leste, cùng các lãnh đạo, đại diện các quốc gia thành viên và đối tác đối thoại của ASEAN, các tổ chức quốc tế, khu vực, các nhà nghiên cứu, học giả. Điều này cho thấy sự quan tâm chung đối với tương lai của khu vực, mong muốn trao đổi về những thách thức mới đặt ra cho ASEAN trong giai đoạn phát triển sắp tới.

Toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi tiếp các trưởng đoàn nước ngoài đã nhấn mạnh những điểm chính trong định hướng của Việt Nam đối với ASEAN.

Tô Lâm chia sẻ rằng ASEAN bước vào năm đầu tiên thực hiện Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, với nhiều kỳ vọng mới đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về tính chủ động, hiệu quả và thực chất của các hoạt động hợp tác. Ông nhấn mạnh rằng, trong bối cảnh thế giới đổi thay nhanh chóng, ASEAN cần giữ vững tài sản chiến lược dựa trên đoàn kết, vai trò trung tâm, nguyên tắc đồng thuận và đa dạng, đồng thời đổi mới phương thức hoạt động để thích ứng tốt hơn với các xu hướng mới.

Thế giới đang phải đối mặt với ba cuộc khủng hoảng lớn về trật tự quốc tế, mô hình phát triển và lòng tin chiến lược. Các cạnh tranh chiến lược diễn ra ngày càng gay gắt, mở rộng sang các lĩnh vực mới như công nghệ, dữ liệu, chuỗi cung ứng và quản trị. Trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, lượng tử mang lại cơ hội lớn song cũng đặt ra nhiều rủi ro, thách thức về khí hậu, năng lượng, nguồn nước, già hóa dân số, thông tin giả mạo và an ninh con người. Những lợi thế truyền thống như quy mô dân số, tài nguyên, vốn đầu tư không còn đủ để duy trì sức bật nếu không có sự đổi mới sáng tạo và thích ứng nhanh.

Với ASEAN, điều này đòi hỏi phải giữ vững các tài sản chiến lược, đồng thời đổi mới tư duy và phương thức hoạt động. Tư duy giá trị cần chuyển từ tiến trình sang kết quả, từ tham vấn sang phối hợp thực chất, và từ đồng thuận trong nhận thức sang đồng thuận trong hành động. Thước đo thành công không còn chỉ là số lượng văn kiện, cơ chế hay kế hoạch, mà là việc các cam kết đi vào thực tiễn, tạo ra chuyển biến rõ rệt cho khu vực và nâng cao đời sống của người dân, doanh nghiệp.

Tô Lâm nhấn mạnh rằng ASEAN cần chủ động hơn trong chiến lược, nhận diện các xu thế sớm, tận dụng cơ hội và ứng phó hiệu quả với thách thức. Các sáng kiến, chính sách cần phản ứng nhanh, có tính thực tế cao, hướng tới các kết quả cụ thể, đóng vai trò thúc đẩy sự phát triển bền vững, an ninh và ổn định của khu vực.

Diễn đàn Tương lai ASEAN đóng vai trò bổ trợ quan trọng, tạo không gian trao đổi mở, thẳng thắn những vấn đề dài hạn. Các nội dung cần tập trung vào việc nhận diện sớm các vấn đề mới nổi, các xu hướng dài hạn như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, quản trị thông minh, và kết nối toàn diện các chủ thể để thúc đẩy các sáng kiến hợp tác thực tiễn.

Chủ tịch Tô Lâm đã đề cập đến mong muốn duy trì sự tham gia tích cực của các quốc gia, tổ chức, học giả, doanh nghiệp để diễn đàn trở thành nơi tấm gương phản chiếu các ý tưởng sáng tạo, các giải pháp thiết thực như phòng ngừa xung đột, phát triển trí tuệ nhân tạo, khai thác năng lượng sạch, nâng cao năng lực trẻ, và thúc đẩy hợp tác trong tiểu vùng sông Mê Kông.

Việt Nam – thành viên sáng lập ASEAN từ năm 1995 – luôn coi ASEAN là trung tâm chính trong chính sách đối ngoại, thúc đẩy hợp tác để giữ vững môi trường hòa bình, nâng cao vị thế quốc tế. Trước những chuyển động lớn của thế giới, Việt Nam nhận thức rõ vai trò phải đổi mới mạnh mẽ về tư duy, mô hình phát triển và khả năng quản trị để không bỏ lỡ những cơ hội quý báu.

Việt Nam cam kết hành động quyết liệt, nhanh chóng tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy hạ tầng chiến lược, phát triển nguồn nhân lực, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, người dân. Mục tiêu không chỉ là phát triển kinh tế mà còn củng cố ổn định xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống, phù hợp với các yêu cầu mới của ASEAN. Chính sách của Việt Nam luôn hướng tới phát triển bền vững, hợp tác có trách nhiệm, thực hiện các cam kết góp phần duy trì và thúc đẩy vai trò trung tâm của ASEAN, xây dựng cộng đồng đoàn kết, tự cường và sáng tạo hơn trong giai đoạn tới.

Chúng tôi mong muốn đóng góp mạnh mẽ hơn vào các hướng hợp tác của ASEAN, đẩy mạnh kết nối chiến lược, chuyển đổi xanh, số hóa, phát triển nguồn nhân lực và nâng cao năng lực ứng phó với các thách thức chung. Đóng góp của Việt Nam xuất phát từ tinh thần chủ động, trách nhiệm trong các công việc chung, vì lợi ích chung của cộng đồng ASEAN và toàn khu vực.

Với sự đoàn kết, đổi mới và hành động, tôi tin ASEAN sẽ tiếp tục là không gian năng động, tự cường, tin cậy, đem lại lợi ích thiết thực cho người dân của từng quốc gia trong khu vực và trên thế giới.