ĐỀ THI VĂN TƯƠNG LAI VỚI NHỮNG CÂU HỎI ĐÚNG ĐẮN CHO THÍ SINH THẬT SỰ LÀM MỚI
Trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, đề thi văn đã gây chú ý bởi cách ra đề sáng tạo, mang tính thực tiễn cao, phản ánh rõ xu hướng đổi mới trong giáo dục. Thầy Lý Tuấn Thiện, giáo viên ngữ văn tại Trường THPT Trưng Vương, TP.HCM, nhận định rằng cấu trúc đề thi đảm bảo phù hợp với kiến thức học phổ thông, đồng thời tạo điều kiện cho học sinh thể hiện khả năng phân tích, trình bày ý tưởng qua các phần đọc hiểu và nghị luận xã hội.
Theo thầy Thiện, đề thi có sự phân hóa rõ rệt, đặc biệt phần đọc hiểu ở câu 3 trở đi đòi hỏi thí sinh phải dành nhiều thời gian suy nghĩ để chọn đáp án chính xác. Nội dung câu 2 điểm – “Nước Mỹ có Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk… với những phát minh góp phần thay đổi thế giới. Từ gợi dẫn này, với tư cách người trẻ, hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) về cách làm thế nào để có những ‘Steve Jobs Việt Nam’?” – là câu hỏi đột phá, yêu cầu thí sinh phải hiểu sâu sắc ý nghĩa của thuật ngữ “Steve Jobs Việt Nam” và đề xuất giải pháp cụ thể để phát triển nhân tài đất nước trong lĩnh vực công nghệ và khoa học kỹ thuật, đồng thời giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống.
Thầy Thiện cũng đánh giá cao cách đặt vấn đề trong phần viết đoạn văn nghị luận, khi đề cập đến việc kết nối kiến thức, kỹ năng liên môn như lịch sử, khoa học kỹ thuật để giúp học sinh hiểu rõ hơn về vai trò của các nhân vật như Steve Jobs trong bối cảnh Việt Nam. Điều đặc biệt, đề thi còn sử dụng dữ liệu trung lập, phù hợp để thí sinh khai thác, tạo ra bài viết không chỉ cảm xúc mà còn mang tính phản biện cao, phản ánh thực tiễn cuộc sống.
Một điểm mới của đề thi năm nay chính là liên hệ tác phẩm văn học – đoạn phân tích bài thơ Những chiếc lá của Nguyễn Đình Thi – tưởng chừng không liên quan, nhưng qua phân tích sâu, thể hiện mối quan hệ giữa giá trị cá nhân, tự nhiên và lịch sử. Thầy Thiện nhận xét rằng các dữ kiện về cách đứa trẻ nhận thức về chiếc lá, hay cách các quốc gia khai thác lợi thế từ các phát minh như máy in, đều thể hiện quan điểm nhìn nhận đa chiều về sự phát triển và giữ gìn bản sắc dân tộc.
Các thí sinh cho biết đề thi khá phù hợp, với phần kiến thức đã được ôn tập kỹ lưỡng. Nhã Kỳ, học tại Trường THPT Lương Văn Can, hào hứng chia sẻ về phần nghị luận xã hội khi viết về “Làm thế nào để có những ‘Steve Jobs Việt Nam'”. Cô cho biết việc có kiến thức từ sách vở và nhận thức cá nhân giúp em tự tin hơn khi làm đề. Trong khi đó, Ngọc Hồng, học tại Trường THPT Tạ Quang Bửu, lại tập trung nhiều vào phần phân tích bài thơ nhưng cảm thấy phần nghị luận xã hội dễ hơn, dù còn lo lắng về kỹ năng thể hiện ý tưởng.
Chuyên gia giáo dục cho rằng, đề thi năm nay không chỉ hướng tới đánh giá kiến thức, mà còn mở ra khả năng thể hiện tư duy phản biện của học sinh, hướng tới đào tạo những thế hệ trẻ có kiến thức liên môn rõ ràng, khả năng tổng hợp và phát triển toàn diện. Đây chính là những tiêu chí giúp nâng tầm giá trị tri thức trong kỷ nguyên số, thúc đẩy sự sáng tạo và hội nhập của thế hệ trẻ Việt Nam.