Mỹ và Iran Ký Thỏa Thuận Sơ Bộ, Eo Biển Hormuz Sẽ Được Mở Cửa

Trong bối cảnh căng thẳng tại vùng Vịnh liên tục leo thang, Mỹ và Iran vừa đạt được thỏa thuận sơ bộ nhằm kéo dài lệnh ngừng bắn và mở lại eo biển Hormuz sau nhiều tháng bị phong tỏa. Thỏa thuận này mở ra triển vọng giảm căng thẳng và hứa hẹn mang lại bước tiến trong các cuộc đàm phán về tương lai của chương trình hạt nhân Iran cũng như ổn định khu vực.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, thỏa thuận đã chính thức được ký kết, mặc dù hai bên vẫn chưa công khai chi tiết và chưa đạt được thỏa thuận về một lệnh ngừng bắn dài hạn. Ông nói rằng, dự kiến Phó tổng thống Mỹ JD Vance sẽ tham dự lễ ký chính thức tại Geneva vào ngày 19.6 tới. Trump khẳng định, thỏa thuận này sẽ kéo dài thêm 60 ngày lệnh ngừng bắn mong manh được công bố hồi tháng 4, đồng thời mở lại eo biển Hormuz, tuyến đường vận tải dầu mỏ chiến lược đã bị Iran phong tỏa từ tháng 2.

Các nhà đàm phán của Mỹ và Iran sẽ tiếp tục đàm phán các vấn đề còn tồn đọng, đặc biệt là tương lai của chương trình hạt nhân Iran. Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian trên mạng xã hội gọi bản ghi nhớ là một “bước quan trọng” nhưng nhấn mạnh rằng, thỏa thuận cuối cùng về lệnh ngừng bắn lâu dài vẫn còn phải chờ đợi.

Truyền thông và giới quan chức Mỹ cho biết, bản ghi nhớ ký kết chỉ dài khoảng 1,5 trang và mang tính chất chung chung, các chi tiết cụ thể sẽ được thông báo trong vòng hai ngày tới. Một số nguồn tin cho biết, thỏa thuận sẽ bao gồm một gói giảm nhẹ cấm vận đáng kể dành cho Iran, nhằm thúc đẩy các cuộc đàm phán tiếp theo.

Về vấn đề vận chuyển, Tổng thống Trump tuyên bố tuyến đường vận tải dầu mỏ trọng yếu sẽ “hoàn toàn mở” vào ngày 19.6, và ông tin rằng số tàu chở dầu đã bắt đầu di chuyển ra khỏi vùng bị phong tỏa, trong đó có nhiều tàu chở đầy dầu. Iran cũng đã xác nhận qua truyền thông tối 15.6 rằng ít nhất ba tàu chở dầu và hai tàu chở hàng đã thoát khỏi khu vực phong tỏa.

Một quan chức chính quyền Mỹ tiết lộ rằng, ông Trump, ông Vance cùng Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đã ký thỏa thuận này qua hình thức điện tử, thể hiện quyết tâm của hai bên trong tiến tới một giải pháp bền vững. Khi được hỏi về thời điểm công bố chính thức, Trump nói rằng, thỏa thuận rất quan trọng và có thể sẽ được công bố khá sớm. Ông Vance cũng cho biết, Tổng thống Mỹ có thể công bố thỏa thuận trước ngày 19.6.

Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi khẳng định rằng, thỏa thuận này đã “chấm dứt ngay lập tức” cuộc chiến tại vùng Vịnh, và các cuộc đàm phán về “thỏa thuận cuối cùng” sẽ được tổ chức trong vòng hai tháng tới, mở ra hy vọng mới cho hòa bình và ổn định khu vực.