KHÔNG NÊN TĂNG HỆ SỐ K GÓP GÓP GIẢM ÁP LỰC CHO DOANH NGHIỆP VÀ NGƯỜI DÂN

Trong bối cảnh hiện nay, việc điều chỉnh hệ số K trong lĩnh vực đất đai đang thu hút sự chú ý của nhiều phía. Theo Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TP.HCM, qua phân tích dự thảo bảng hệ số K do Sở Nông nghiệp và môi trường trình UBND TP.HCM vào tháng 6, nhận thấy nhiều hệ số K thực tế vượt mức giá đất giao dịch trên thị trường. Thậm chí, có khu vực tăng tới 259% so với giá đầu năm 2026.

Biên độ tăng này, cùng với bảng giá đất xây dựng ban đầu năm 2026 do tư vấn tham mưu, bị xem là bất thường, bởi quá trình xây dựng giá đề xuất đã dựa trên khảo sát thị trường thực tế. Tuy nhiên, việc hệ số K tăng gần 300% chỉ sau 6 tháng là quá sức đối với hoạt động phát triển kinh tế của thành phố. Chi phí đất đai chiếm tỷ lệ đáng kể trong chi phí sản xuất và dịch vụ, gây khó khăn lớn cho doanh nghiệp và cộng đồng.

Thực tế, cộng đồng doanh nghiệp và người dân đang phải đối mặt với nhiều áp lực tài chính, chi phí đầu vào tăng cao, cộng thêm sức mua giảm mạnh. Minh chứng rõ nét là hơn 129.000 doanh nghiệp đã rút khỏi thị trường trong sáu tháng đầu năm 2026.

Hầu hết các kiến nghị đều nhấn mạnh không nên tăng hệ số K trong thời điểm này. Duy trì các mức hệ số K cao hơn giá trị thực tế gây ra gánh nặng về nghĩa vụ tài chính, làm giảm nguồn lực đầu tư, cản trở phục hồi các dự án bất động sản, sản xuất, kinh doanh trên toàn thị trường.

Trong bối cảnh đó, đề xuất của các chuyên gia là giữ hệ số K bằng 1 để giảm bớt gánh nặng cho cộng đồng. Cụ thể, dự kiến áp dụng mức hệ số này đối với các trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất, giao đất, cho thuê đất và tính tiền bồi thường khi nhà nước thu hồi đất, ngoại trừ các dự án chuyển nhượng nhà đất. Việc này sẽ giúp giá đất đai phù hợp hơn với thực tế thị trường, hạn chế tình trạng “cào bằng,” giảm chi phí đầu vào và kiểm soát lạm phát phi mã.

Chuyên gia TS Phạm Viết Thuận từ Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TP.HCM cho biết, việc duy trì hệ số K lớn gây đội giá đất quá cao sẽ gây sốc cho người dân và làm suy kiệt dòng tiền của doanh nghiệp. Theo ông, hệ số K thấp hơn sẽ giúp giá đất hợp lý, từ đó dễ dàng hơn trong việc tiếp cận mặt bằng sản xuất, khai thông nguồn vốn, bảo đảm duy trì việc làm và ổn định xã hội.

Chính sách này cũng thể hiện sự linh hoạt, đồng hành của chính quyền với doanh nghiệp, tạo môi trường đầu tư lành mạnh, kích thích phục hồi kinh tế. TS Thuận đề xuất trong thời gian tới, TP cần phối hợp chặt chẽ với các cơ quan khảo sát, đánh giá sát thực tế các dữ liệu giao dịch để chỉ điều chỉnh hệ số K tăng ở các khu vực có giá giao dịch cao hơn rõ rệt so với bảng giá đất đã được quy định.

Lời đề nghị của ông còn nhấn mạnh việc thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo cao cấp, nhằm kiểm soát giá đất, phục vụ mục tiêu nhà ở cho toàn dân hoặc nhà cho thuê trong dài hạn. Theo đó, hệ số K sẽ được giữ ở mức 1 cho đến khi Luật Đất đai sửa đổi xong trong năm 2026, sau đó mới xem xét điều chỉnh phù hợp hơn với các quy định mới.