QUY ĐỊNH MỚI VỀ AN TOÀN PCCC CHO CHUNG CƯ VÀ HẠ TẦNG SẠC XE ĐIỆN: BƯỚC CHUYỂN ĐỔI XANH ĐƯỢC BẢO VỆ CẨN THẬN

Ủng hộ quá trình chuyển đổi xanh, thông tư mới của Bộ Xây dựng không chỉ mở ra các quy định rõ ràng về vị trí sắp xếp trạm sạc xe điện, mà còn nhấn mạnh các giải pháp phòng cháy chữa cháy (PCCC) cần thiết trong các tòa nhà chung cư. Theo đó, nguyên tắc khoảng cách an toàn tối thiểu 2 mét giữa các khu vực đỗ xe cùng các biện pháp xây dựng vách ngăn đặc không cháy cao từ 2 mét trở lên được quy định để hạn chế tối đa nguy cơ cháy lan từ pin lithium-ion.

Tại các khu vực hạn chế về diện tích, các tòa nhà bắt buộc phải xây dựng tường hoặc vách ngăn bằng vật liệu không cháy để phân tách các khu vực sạc và đỗ xe, đặc biệt tại tầng hầm, nơi dễ xảy ra những rủi ro cháy nổ liên quan đến pin xe điện. Các trạm sạc được ưu tiên bố trí ngoài trời hoặc trên mặt đất, còn khi phải đặt trong hầm, chỉ được giới hạn tại tầng bán hầm hoặc tầng hầm 1, trong khu vực có hệ thống gió và các biện pháp cô lập phòng cháy lý tưởng, nhằm phát hiện sớm khí độc như carbon monoxide hay hydrofluoric acid – những khí có thể phát sinh từ các vụ cháy pin.

Số lượng vị trí sạc tại mỗi khu vực cũng được giới hạn nghiêm ngặt: tối đa 25 chỗ cho ô tô điện và 50 chỗ cho xe máy điện. Công suất sạc không vượt quá 22 kW để tránh quá tải lưới điện của tòa nhà. Hệ thống giám sát liên tục, phối hợp với camera, cảm biến khí và hệ thống cảnh báo cháy tự động, hoạt động 24/7 để kiểm soát rủi ro từ các hoạt động sạc.

Nhiều chung cư hiện có khu vực sạc riêng cho xe điện, như tại TP.HCM, khu vực sạc xe máy điện đã đi vào hoạt động. Tuy nhiên, trước những thách thức về pháp lý trong thời gian qua, nhiều cư dân đã gặp khó khăn khi muốn sạc xe trong chung cư, thậm chí phải tháo pin mang vào trong nhà để sạc, gây rủi ro cháy nổ và an toàn.

Các quy định mới không coi đây là rào cản mà xem như là sự bảo vệ, “bệ đỡ an toàn” cho sự phát triển bền vững của giao thông điện. Thạc sĩ Trần Việt Anh, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Hùng Vương TP.HCM, nhận định rằng việc ban hành quy chuẩn giúp loại bỏ những mâu thuẫn quyền lợi giữa người dùng và ban quản lý, đồng thời chuẩn bị sẵn các giải pháp kỹ thuật về PCCC, giám sát và xử lý sự cố tại chỗ. Ông khẳng định, an toàn hôm nay giúp bảo vệ tương lai của giao thông xanh ngày mai, đặc biệt khi các quốc gia như Trung Quốc, Hàn Quốc và Singapore đã có những bài học quý báu trong việc xử lý rủi ro cháy nổ pin xe điện khi quá trình phát triển quá nhanh.

Chính vì vậy, quy định về giới hạn diện tích khoang cháy và tiêu chuẩn ngăn cháy cho khu vực sạc không chỉ nâng cao tính an toàn mà còn định hình lại tư duy quy hoạch đô thị. Những bãi đỗ xe kết hợp mái che năng lượng mặt trời, hệ thống lưu trữ điện, cây xanh và các điểm sạc thông minh sẽ trở thành hình mẫu cho các đô thị sáng tạo, bền vững tương lai. Các khu vực này không còn đơn thuần là nơi cất giữ phương tiện mà còn đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái năng lượng đô thị, kết nối với hệ thống lưới điện thông minh và nguồn năng lượng mặt trời.

Về mặt kỹ thuật, ông Lê Thanh Hải, Giám đốc Trung tâm Tư vấn ứng dụng kinh tế, nhấn mạnh rằng sự ra đời của quy chuẩn mới là bước đi cần thiết để hỗ trợ phát triển phương tiện giao thông điện một các bền vững. Ông lưu ý rằng phần lớn nguy cơ cháy nổ bắt nguồn từ việc hệ thống dây dẫn và các ổ cắm không đủ khả năng chịu tải hoặc không đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật, hơn là từ chính pin của xe. Việc kiểm soát tốt các thiết bị sạc, hệ thống giám sát, và biện pháp xử lý tại chỗ sẽ giúp giảm thiểu rủi ro và hướng tới mục tiêu an toàn chung của cộng đồng.

Chuyên gia cũng nhận định rằng việc quy định rõ ràng về vị trí sắp xếp trạm sạc, ưu tiên ngoài trời, sau đó là bán hầm, hầm sâu, sẽ thúc đẩy tư duy quy hoạch đô thị theo hướng phát triển các khu vực sạc nổi, gắn kết cùng các giải pháp năng lượng tái tạo như năng lượng mặt trời và hệ thống quản lý năng lượng thông minh. Những ý tưởng này không những giúp đảm bảo an toàn mà còn góp phần định hình hình mẫu kiến trúc đô thị trong thời kỳ chuyển đổi năng lượng.

Trong bối cảnh toàn cầu, câu chuyện của Trung Quốc hay các quốc gia có xu hướng điện hóa mạnh mẽ đều cho thấy cần có sự chuẩn bị kỹ về hạ tầng, giám sát chặt chẽ và tiêu chuẩn an toàn cao để hạn chế các vụ cháy liên quan đến pin xe điện. Việt Nam, nhờ đi sau, có cơ hội chủ động phòng tránh rủi ro, từ đó xây dựng môi trường sống an toàn và thúc đẩy phát triển giao thông xanh một cách bền vững hơn.