Chính sách thuế mới: Cần cân nhắc kỹ lưỡng trước khi quay lại thuế khoán cho hộ kinh doanh

VIỆN KINH TẾ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG KIẾN NGHỊ NHIỀU GIẢI PHÁP HỖ TRỢ HỘ KINH DOANH

Trong công văn gửi Thủ tướng mới đây, Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường đã đề xuất nhiều giải pháp hỗ trợ hộ kinh doanh cá thể, trong đó có nghiên cứu khả thi thực hiện chính sách thuế khoán nhằm giảm bớt gánh nặng khai thuế và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các hộ kinh doanh nhỏ. Theo đó, đề xuất này hướng tới xem xét áp dụng mức doanh thu dưới 5 tỷ đồng cho hộ kinh doanh cá thể được nộp thuế khoán, giúp giảm áp lực thủ tục, chứng từ và sổ sách kế toán đối với nhóm này.

Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã chỉ đạo Bộ Tài chính nghiên cứu và đánh giá các kiến nghị trên, theo chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền của mình. Các cơ quan liên quan sẽ xem xét kỹ lưỡng đề xuất, hướng tới xây dựng giải pháp phù hợp để hỗ trợ hộ kinh doanh trong quá trình chuyển đổi sang hình thức khai thuế theo quy định mới.

Ý kiến trái chiều về đề xuất

Trong khi đó, luật sư Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín, Ủy viên thường trực Hội Tư vấn thuế Việt Nam, lại tỏ ra không đồng tình với ý tưởng tái lập chế độ thuế khoán. Ông cho rằng không nên vì những khó khăn ban đầu mà quay trở lại cơ chế cũ dù bằng bất cứ ngưỡng doanh thu nào, vì điều này có thể gây khó khăn kéo dài cho nền kinh tế và các hộ kinh doanh nhỏ.

Sau gần nửa năm xóa bỏ thuế khoán từ ngày 1.1, toàn bộ hộ kinh doanh chuyển sang khai thuế trực tiếp. Tuy nhiên, nhiều hộ vẫn còn tâm lý hoang mang, chờ đợi các điều chỉnh chính sách tiếp theo và còn gặp khó khăn trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế. Ông Được cho rằng, cần thêm khoảng 3 đến 6 tháng nữa để các hộ kinh doanh và nền kinh tế dần thích nghi với phương thức quản lý mới này.

NGUYÊN NHÂN CHÍNH GÂY NHIỀU HỘ KINH DOANH MUỐN QUAY TRỞ LẠI THUẾ KHOÁN

Nguyên nhân chính là do nhiều hộ kinh doanh không muốn sử dụng hóa đơn, chứng từ, lập sổ sách kế toán và phải chứng minh đầu vào, điều này gây khó khăn lớn trong thu thập hồ sơ. Ngoài ra, tâm lý e ngại, sợ sai sót, sợ xử phạt cũng là những lý do khiến họ chưa muốn chuyển đổi hoàn toàn sang hình thức khai thuế mới.

Chuyên gia đề xuất giải pháp

Ông Được nhấn mạnh, để tháo gỡ nút thắt này, cần tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, mở rộng phạm vi áp dụng các chính sách đơn giản hóa, thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, đồng thời hỗ trợ hộ kinh doanh thực hiện nghĩa vụ thuế thuận lợi hơn. Khi dữ liệu giao dịch ngày càng minh bạch, nhu cầu quay lại thuế khoán sẽ giảm rõ rệt.

XEM XÉT NGƯỠNG DOANH THU VÀ NGÀNH NGHỀ ÁP DỤNG THUẾ KHOÁN

Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas, cho rằng việc thích nghi với chính sách thuế mới cần có lộ trình rõ ràng, kéo dài từ 1,5 đến 2 năm. Tuy nhiên, hiện nay quá trình này còn diễn ra quá ngắn hạn.

Chuyên gia đề xuất xây dựng lộ trình áp dụng linh hoạt dựa trên ngưỡng doanh thu và ngành nghề. Ngưỡng doanh thu 5 tỷ đồng có thể được xem xét điều chỉnh phù hợp từng giai đoạn, nhằm giảm thiểu ảnh hưởng tiêu cực tới sinh kế của người dân.

Ngành nghề nào nên tiếp tục áp dụng thuế khoán? Ông Tuấn đề xuất một số ngành đặc thù như bán hàng rong, tiểu thương chợ cá, chợ rau, quầy tạp hóa gia đình… có thể duy trì chế độ thuế khoán khi đáp ứng hai điều kiện về doanh thu và ngành nghề. Khi các điều kiện này thỏa mãn, hộ kinh doanh có thể áp dụng thuế khoán.

Khi môi trường kinh tế phát triển hơn, đặc biệt là tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt và sử dụng hóa đơn điện tử tăng cao, các điều kiện áp dụng thuế khoán sẽ được siết chặt hơn, giảm ngưỡng doanh thu và thu hẹp phạm vi ngành nghề.

Với nhóm ngành còn lại, ông Tuấn đề xuất chuyển sang hình thức kê khai thuế, đồng thời xây dựng giai đoạn thích nghi kéo dài đến 2026 hoặc 2027, cho phép hộ tự lựa chọn phương thức tính thuế dựa trên doanh thu hoặc lợi nhuận, trước khi quy định chặt chẽ hơn về tính thuế theo lợi nhuận đối với hộ có doanh thu từ 3 tỷ đồng trở lên.

Lập chính sách thúc đẩy hộ kinh doanh tự nguyện chuyển đổi thành doanh nghiệp, giảm trừ gia cảnh, áp dụng thuế theo bậc lũy tiến từng phần như một hướng dài hạn để tăng tính minh bạch và công bằng trong thu thuế là đề xuất của nhiều chuyên gia.

THỜI GIAN CÒN NHIỀU ĐIỀU CHƯA Rõ RÀNG

Phó cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn cho biết, ngành thuế luôn ghi nhận các đề xuất nhằm tạo thuận lợi cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp. Trong thời gian tới, ngành sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện các chính sách, giấy tờ hướng dẫn, cũng như cải cách thủ tục hành chính để hỗ trợ tối đa cho cộng đồng kinh doanh nhỏ lẻ.