Chính sách thuế cho hộ kinh doanh: Đề xuất mới và những thách thức cần vượt qua

Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường đã gửi công văn tới Thủ tướng Chính phủ, đề xuất một loạt giải pháp nhằm hỗ trợ hộ kinh doanh cá thể, trong đó có kiến nghị nghiên cứu thực hiện chính sách thuế khoán đối với các hộ có doanh thu dưới 5 tỉ đồng mỗi năm. Nội dung này nhận được sự quan tâm đặc biệt từ lãnh đạo Chính phủ khi Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã chỉ đạo Bộ Tài chính xây dựng các nghiên cứu, xem xét các kiến nghị về cơ chế thuế này.

Tuy nhiên, không phải ai cũng đồng tình với đề xuất này. Luật sư Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín, ủy viên thường trực Hội Tư vấn thuế Việt Nam, nhấn mạnh: Không nên vì khó khăn ban đầu mà vội vàng quay trở lại cơ chế thuế khoán, dù với bất kỳ ngưỡng doanh thu nào. Ông cho rằng, việc xóa bỏ thuế khoán và chuyển sang cách khai thuế mới giúp minh bạch hóa nghĩa vụ thuế là hướng đi đúng đắn, tuy nhiên, thời điểm này cần thời gian để các hộ kinh doanh thích nghi dần với phương thức quản lý mới.

Nhiều hộ kinh doanh vẫn còn tâm lý hoang mang, ngại khai báo đầy đủ hóa đơn, chứng từ, và lập sổ sách kế toán do lo ngại sai sót hoặc bị xử phạt. Theo ông Được, để tháo gỡ các vướng mắc, cần tiếp tục cải cách thủ tục, mở rộng các trường hợp đơn giản hóa nghĩa vụ thuế, thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt và nâng cao nền tảng số trong quản lý thuế. Khi dữ liệu giao dịch minh bạch hơn, nhu cầu quay lại thuế khoán sẽ giảm tự nhiên.

NGUYÊN NHÂN VÀ GIẢI PHÁP CHO VIỆC ÁP DỤNG THUẾ KHOÁN

Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas, cho rằng lộ trình thích nghi với chính sách thuế mới cần kéo dài từ 1,5 đến 2 năm. Thực tế, thời gian thích nghi hiện tại của các hộ kinh doanh lại quá ngắn, gây áp lực lớn trong chuyển đổi.

Chuyên gia này đề xuất có thể áp dụng thuế khoán theo lộ trình dựa trên ngưỡng doanh thu và ngành nghề. Các điều kiện để áp dụng thuế khoán cần rõ ràng, phù hợp với khả năng của từng ngành như bán hàng rong, tiểu thương tại chợ, tạp hóa gia đình… Khi các điều kiện này thỏa mãn, hộ kinh doanh mới được phép áp dụng thuế khoán.

Với điều kiện thuận lợi hơn, chẳng hạn tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt và sử dụng hóa đơn điện tử tăng cao, chính sách này sẽ dần được siết chặt bằng cách hạ ngưỡng doanh thu và thu hẹp phạm vi ngành nghề áp dụng thuế khoán.

Đối với các nhóm ngành còn lại, ông Tuấn đề xuất thực hiện chính sách thuế kê khai, có thể cho phép hộ kinh doanh tự lựa chọn phương pháp tính thuế dựa trên doanh thu hoặc lợi nhuận trong giai đoạn chuyển tiếp, trước khi bắt buộc tính theo lợi nhuận từ năm 2026 hoặc 2027.

Về lâu dài, ông còn nhấn mạnh cần xây dựng chính sách nhằm khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi tự nguyện thành doanh nghiệp, đồng thời đề xuất áp dụng mức giảm trừ gia cảnh và tính thuế theo bậc lũy tiến từng phần để công bằng hơn.

THÁI ĐỘ CỦA CƠ QUAN CHỦ QUẢN VỀ VIỆC ĐỀ XUẤT HỖ TRỢ

Trong cuộc họp báo thường kỳ của Bộ Tài chính mới đây, Phó cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn đã chia sẻ: Cơ quan thuế luôn sẵn sàng tiếp nhận các đề xuất giúp tạo thuận lợi hơn cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp. Khi nhận thấy các chính sách phù hợp, họ sẽ nghiên cứu, đề xuất các biện pháp phù hợp để thực thi.

Ngành thuế cũng cam kết sẽ tiếp tục rà soát và hoàn thiện các quy định hướng dẫn, cải cách thủ tục hành chính để giảm thiểu gánh nặng cho các hộ kinh doanh cá thể, góp phần thúc đẩy nền kinh tế phát triển bền vững hơn trong thời gian tới.