TĂNG LƯƠNG TỐI THIỂU – CÂU HỎI CHẠY ĐUA GIỮA MỨC SỐNG VÀ CHI PHÍ SỐNG CỦA LAO ĐỘNG

Hội đồng Tiền lương quốc gia đã tổ chức phiên họp đầu tiên về phương án tăng lương tối thiểu năm 2027, khi mà thu nhập của người lao động vẫn chưa bắt kịp chi phí sinh hoạt ngày càng tăng. Trong bối cảnh đó, các bên liên quan đề xuất nhiều phương án khác nhau nhằm cân đối lợi ích của doanh nghiệp và người lao động.

TĂNG LƯƠNG TỐI THIỂU ĐỀ XUẤT ĐẾN 9,8% TỪ 2026

Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đề xuất hai phương án tăng lương tối thiểu vùng cho năm 2027, bắt đầu từ 1.1.2027. Phương án đầu tiên đề xuất mức tăng 9,8% với mức lương từ 360.000 – 520.000 đồng/tháng, trong khi phương án thứ hai đề xuất mức tăng 8,5% từ 315.000 – 450.000 đồng/tháng. Đối với lương tối thiểu theo giờ, đề xuất dựa trên quy đổi từ lương tháng, có hệ số điều chỉnh phù hợp để đảm bảo tính chính xác.

Chị Trần Thị Thanh Hà, Phó trưởng ban Quan hệ lao động của Tổng LĐLĐ Việt Nam, nhấn mạnh rằng mức lương tối thiểu hiện nay đã bị lạc hậu so với thực tế, và việc điều chỉnh phù hợp dựa trên yếu tố tăng trưởng GDP, chỉ số giá tiêu dùng (CPI), năng suất lao động nhằm đảm bảo đời sống tối thiểu cho người lao động. Bà cho biết, “Mức tăng này là mức hợp lý để đảm bảo mức sống cơ bản, đồng thời duy trì hoạt động của doanh nghiệp.”

Ý KIẾN DOANH NGHIỆP VỀ THỜI ĐIỂM TĂNG LƯƠNG

Trong khi đó, ông Hoàng Quang Phòng, Phó chủ tịch VCCI, cảnh báo rằng việc tăng lương ngay từ đầu năm 2027 sẽ gây áp lực lớn cho doanh nghiệp, do họ cần thêm thời gian thích ứng. Ông đề xuất thời điểm tăng lương là từ 1.7.2027 để các doanh nghiệp có thể chuẩn bị tốt hơn, đặc biệt trong bối cảnh giá nguyên vật liệu, điện năng, vận chuyển đều đang tăng cao. Ông chia sẻ, “Các doanh nghiệp đang gặp khó do áp dụng thuế, chi phí lao động tăng. Nếu tăng quá cao, chi phí sẽ đội lên, ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, chúng ta cần phải cân nhắc kỹ lưỡng.”

Ý kiến chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng mức điều chỉnh lương cần dựa trên khả năng của doanh nghiệp. Ông Phạm Minh Huân, nguyên Thứ trưởng Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, cho biết: “Tăng lương cao là điều tốt cho người lao động, nhưng đặc biệt cần xem xét khả năng tài chính của doanh nghiệp, nhất là các ngành như dệt may, da giày, thủy sản — các lĩnh vực lợi nhuận mỏng, chịu áp lực tăng giá nguyên liệu, năng lượng.” Ông nhấn mạnh rằng phương án này phải hài hòa để giữ vững sức cạnh tranh của ngành gia công của Việt Nam.

KHÓ KHĂN CỦA Người Lao Động, Chi Phí Sinh Hoạt Tăng Cao

Khảo sát của Tổng LĐLĐ Việt Nam vào đầu năm 2026 cho thấy nhiều lao động vẫn gặp khó khăn trong cuộc sống hàng ngày. Gần 60% người cho biết phải vay mượn tiền thường xuyên để trang trải các khoản chi tiêu cơ bản, phản ánh rõ rệt áp lực chi phí sinh hoạt gia tăng mạnh hơn mức tăng thu nhập. Tỷ lệ này tăng so với năm 2025, cho thấy mức sống của lao động ngày càng bấp bênh.

Vấn đề dinh dưỡng cũng đáng quan tâm, khi chỉ khoảng một nửa người lao động có đủ điều kiện mua thịt, cá cho bữa ăn chính hàng ngày. Chi phí giáo dục tiếp tục là gánh nặng, nhiều gia đình phải dựa vào nguồn hỗ trợ khác để trang trải cho con đi học. Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, đa số lao động mới chỉ đáp ứng được các nhu cầu khám bệnh và thuốc men thông thường. Diện tích nhà ở bình quân mỗi người chỉ khoảng 7,6 mét vuông, thấp hơn tiêu chuẩn đô thị, cho thấy điều kiện sinh hoạt còn chật chội và khó khăn.

Tác động của thu nhập đối với cuộc sống cá nhân rõ rệt qua các quyết định về hôn nhân và sinh con. Gần 73% lao động đã kết hôn cho biết họ phải cân nhắc, trì hoãn việc sinh thêm con vì lo ngại về chi phí nuôi dạy trẻ ngày càng tăng. Mặt khác, hơn một nửa người chưa kết hôn cho rằng mức thu nhập hiện tại ảnh hưởng đến quyết định lập gia đình của mình.

Chuyên gia và các bên liên quan đều đồng tình về tầm quan trọng của việc điều chỉnh lương tối thiểu, song việc thực hiện đúng thời điểm, phù hợp khả năng của doanh nghiệp vẫn là vấn đề then chốt để đảm bảo sự bền vững của nền kinh tế và đời sống người lao động.