CÂU HÚT: Sự thay đổi trong quản lý bản quyền âm nhạc gây sốc cho các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ công cộng, mở ra kỷ nguyên mới về pháp lý và tranh cãi quanh quyền sở hữu trí tuệ

NGHỊ ĐỊNH 134/2026/NĐ-CP đã chính thức quy định rõ ràng về nghĩa vụ chi trả tiền bản quyền đối với các cơ sở kinh doanh sử dụng âm nhạc như quán cà phê, nhà hàng, khách sạn, khu vui chơi và nhiều dịch vụ khác. Theo đó, các doanh nghiệp sẽ phải thanh toán dựa trên một công thức thống nhất: tiền bản quyền bằng mức lương cơ sở nhân với hệ số điều chỉnh. Với mức lương cơ sở từ ngày 1/7/2026 là 2,53 triệu đồng/tháng, các tổ chức kinh doanh sẽ có căn cứ rõ ràng để tính toán khoản phí này, theo phụ lục quy định của nghị định.

Việc thu tiền bản quyền không phải là quy định mới, nhưng điểm đáng chú ý lần này là quy trình chuẩn hóa phương thức tính phí, giúp tạo ra khung pháp lý vững chắc cho hoạt động cấp phép và phân chia tiền quyền tác giả. Đồng thời, nghị định cũng yêu cầu các tổ chức quản lý tập thể phải giữ tiền bản quyền trong các tài khoản riêng biệt, tránh tình trạng lẫn lộn nguồn thu chi, kể cả những khoản chưa xác định chủ sở hữu quyền.

Thực tế, việc sử dụng âm nhạc trong các hoạt động kinh doanh đã từ lâu gây ảnh hưởng tích cực đến thị trường nghệ thuật, giúp các bản hit nổi bật, mở rộng phạm vi tiếp cận khán giả. Dưới góc độ này, quy định mới nhằm thúc đẩy tính minh bạch, bảo vệ quyền lợi của các tác giả và chủ sở hữu tác phẩm, đồng thời tránh các tranh chấp pháp lý trong quá trình quản lý.

Tuy nhiên, việc chuẩn hóa này cũng đặt ra nhiều thách thức mới, đặc biệt là trong việc xác định quyền sở hữu đối với các sản phẩm âm nhạc được tạo ra bằng công nghệ AI. Các tác phẩm được sinh ra từ hệ thống tự động và trí tuệ nhân tạo khiến ranh giới giữa tác giả, đơn vị sở hữu và hệ thống sáng tạo ngày càng mơ hồ. Điều này tạo ra nhiều câu hỏi pháp lý về quyền cấp phép, phân chia phí và quyền lợi, dự báo sẽ còn phức tạp trong tương lai gần.

Trong bối cảnh đó, việc siết chặt quản lý bản quyền được xem là cần thiết để bảo vệ sáng tạo, song song với đó đòi hỏi các cơ quan chức năng, tổ chức quyền tác giả và doanh nghiệp khai thác phải liên tục cập nhật, tìm kiếm giải pháp phù hợp với thực tiễn công nghệ luôn biến đổi.