NHỮNG KỲ TÍCH CÔNG NGHỆ ĐỔI MỚI CHƯA TỪNG CÓ MỞ RỘNG TƯƠNG LAI TP.HCM

TỪ Ý TƯỞNG ĐẾN THỰC THỂ: HÀNH TRÌNH PHÁ VỠ CÔNG NGHỆ VÀ CƠ CHẾ

Ý tưởng về tuyến đường vượt biển kết nối giữa Cần Giờ và Vũng Tàu qua vịnh Gành Rái đã được Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) đề xuất từ hơn một thập niên trước, nhằm biến Cần Giờ trở thành trung tâm đô thị biển, đồng thời rút ngắn hành trình từ Vũng Tàu về trung tâm TP.HCM từ hơn 140 km qua QL51 xuống chỉ còn khoảng 14 km bằng các công trình hiện đại.

Dù đã có tầm nhìn rõ ràng, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, thừa nhận dự án này đã đối mặt với nhiều thách thức lớn về cơ chế tài chính và kỹ thuật. Vịnh Gành Róa là luồng hàng hải quốc tế quan trọng dẫn vào các cảng lớn như Cái Mép – Thị Vải và TP.HCM, vì thế việc xây cầu treo thông thường với tĩnh không cao hay nhịp dài là điều không thể. Công nghệ thời điểm đó chưa đủ khả năng xây dựng móng cọc khoan nhồi lớn vượt qua lớp bùn yếu, sình lầy để chạm tới tầng đá gốc ổn định, khiến dự án bị trì hoãn vì chi phí và kỹ thuật quá phức tạp.

TƯƠNG LAI ĐÃ BỨT PHÁ: CẦU VÀ HẦM DƯỚI BIỂN ĐỘC ĐÁO

Hôm nay, dự án cầu vượt biển Cần Giờ chính thức khởi công, thể hiện bước tiến lớn trong tư duy sáng tạo và công nghệ của Việt Nam. Công trình dài hơn 14 km gồm cầu và hầm dìm dưới biển, trong đó hầm dài 3,85 km ngay tại luồng hàng hải, ứng dụng công nghệ xây dựng biển tiên tiến nhất thế giới. Đặc biệt, phần hầm sử dụng công nghệ bê tông cường độ cao chống ăn mòn của môi trường biển, đảm bảo tuổi thọ trên một thế kỷ.

Trong quá trình thi công, các kỹ sư Việt còn thể hiện năng lực cao khi lần đầu áp dụng các công nghệ xử lý nền đất yếu, khắc phục các tác động của địa chất phức tạp, giúp tạo ra một mặt bằng đô thị mới từ biển sâu, xử lý hiệu quả các vấn đề về sóng, xói lở mà không làm thay đổi dòng chảy tự nhiên.

PHÁ VỠ TẠO HỘI NHẬP CÔNG NGHỆ VÀ CƠ CHẾ XÂY DỰNG ĐỘT PHÁ

Ngay cả các dự án đô thị như Khu đô thị du lịch lấn biển Cần Giờ cũng là những minh chứng cho khả năng làm chủ công nghệ của kỹ sư Việt. Công trình tạo mặt bằng từ biển sâu trong nền địa chất phức tạp, sử dụng các công nghệ hiện đại để xử lý đất yếu, giúp chống xói lở và phù hợp với các tác động khí hậu, biến đô thị ven biển thành biểu tượng của tư duy sáng tạo, khả năng thích ứng và bền vững.

TS Trần Việt Anh, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Hùng Vương TP.HCM, nhận định các siêu dự án này thể hiện tinh thần “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm”. Điều đó xuất phát từ ba động lực chính: áp lực phát triển của đô thị gần 13 triệu dân; sự mở đường từ trung ương qua các nghị quyết thúc đẩy sáng tạo và chủ động; cộng hưởng từ kỳ vọng của người dân và doanh nghiệp về một đô thị văn minh, hiện đại hơn.

Các dự án lớn không chỉ mở ra mô hình phát triển đa cực kết nối các khu vực nội thành, ven sông và hướng biển, mà còn kích thích các ngành như bất động sản, du lịch, logistics, dịch vụ tài chính, góp phần tạo ra các trung tâm tăng trưởng mới, giảm tải áp lực cho trung tâm hiện tại.

TƯ DUY CHIẾM ƯU THẾ: ĐỐI MẶT VỚI THÁCH THỨC, VƯƠN TẦM VƯỚI TINH THẦN “DÁM NGHĨ, DÁM LÀM”

TS Trần Việt Anh nhấn mạnh, thành công của các dự án cấp quốc gia như lấn biển, cầu vượt biển, metro và ngầm hóa trung tâm thể hiện rõ tư duy chiến lược của TP. Chính tinh thần “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm” đã giúp TP.HCM vượt qua các rào cản về thể chế, tài chính, kỹ thuật. Đặc biệt, việc áp dụng các nghị quyết đặc thù, trao quyền chủ động xử lý đất đai, quỹ đất công của địa phương đã rút ngắn thời gian phê duyệt, hình thành mô hình hợp tác xã hội hóa đột phá, thúc đẩy nguồn lực thực hiện các dự án lớn.

Các mô hình như đấu giá đất quanh các ga metro, chuyển đổi mục đích sử dụng đất công thành tổ hợp dịch vụ, thương mại giúp nguồn thu lớn được đầu tư trực tiếp vào xây dựng hạ tầng, thay vì phụ thuộc vào ngân sách hay các khoản vay ODA phức tạp.

Các cơ chế mới về nghiệm thu, bàn giao mặt bằng, phối hợp liên ngành và tháo gỡ xung đột kỹ thuật tại hiện trường đã giúp nâng cao hiệu quả, đảm bảo tiến độ thi công mà không bị trì hoãn bởi các thủ tục hành chính nặng nề.

TƯ DUY VƯƠN TẦM LÊN ĐỀ CAO CHO THẾ HỆ MỚI

Theo TS Trần Việt Anh, các siêu dự án này không đơn thuần là các công trình kỹ thuật, mà còn là biểu tượng tư duy dám nghĩ, dám làm của TP.HCM. Tư duy đó hướng tới xây dựng một đô thị đa cực, với hạ tầng kết nối toàn diện và hướng mở ra biển, xây dựng diện mạo mới hiện đại, xanh – sạch – riêng biệt, phát triển cả dưới lòng đất, trên cao, ven sông và hướng biển. Các dự án tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ trong lĩnh vực bất động sản, du lịch, logistics và dịch vụ tài chính, góp phần tạo ra các cực tăng trưởng mới, giảm áp lực cho trung tâm hiện hữu và mở ra viễn cảnh phát triển bền vững trong nhiều thập niên tới.

Bên cạnh đó, các dự án còn thúc đẩy sự thay đổi về tư duy – không né tránh khó khăn, dám đối mặt với thách thức lớn, chấp nhận rủi ro để mở đường phát triển dài hạn, đặt nền móng cho kỷ nguyên phát triển mới của TP.HCM. Đây chính là minh chứng rõ nét cho tinh thần tiên phong, sáng tạo, sẵn sàng bước vào những thử thách mang tính lịch sử của thành phố trong thời đại mới.