SỐNG KHÔNG NHẬN RA NGUY HIỂM, ĐẾN KHI MÀ NÓU TRÁI TIM MỚI HỐI HẬN: CÂU CHUYỆN ĐAU ĐỚN VỀ MỘT SUY THẬN ĐÁNG BÁO ĐỘNG
Sự ra đi đột ngột của ông Li tại Quảng Châu, Trung Quốc, ở tuổi 49 khiến gia đình và bạn bè không khỏi sốc và bàng hoàng. Không ai ngờ rằng, người đàn ông khỏe mạnh, dường như không có thói quen xấu nào lại có thể đối mặt với căn bệnh suy thận nặng đến vậy.
Trong đám tang, vợ ông đã không giấu nổi nỗi đau, thẳng thắn chia sẻ về những thói quen ăn uống của chồng mình. Dù không hút thuốc hay uống rượu bia, ông Li vẫn có những thói quen rất đặc biệt và nguy hiểm. Thậm chí, phương pháp bồi bổ sức khỏe của ông còn cực đoan đến mức khó hiểu. Nhưng ông cứ phớt lờ lời khuyên nhủ, cho rằng mọi thứ đều ổn.
Ông Li từng là quản lý xưởng sản xuất, nổi tiếng là người lãnh đạo quyết đoán, tháo vát. Sau khi về hưu sớm, ông chủ yếu ở nhà, thỉnh thoảng gặp bạn bè, chơi cờ hoặc xách đàn đi đánh bài. Tuy nhiên, khoảng vài tháng trước khi nhập viện, ông bắt đầu xuất hiện các dấu hiệu bất thường: mệt mỏi liên tục, chân sưng phù không rõ nguyên nhân, mất cảm giác ngon miệng. Khi đến khám, bác sĩ nhanh chóng xác định: lượng creatinine trong máu lên quá cao, hơn 1200 μmol/L — đây là mức báo động của suy thận giai đoạn cuối, chức năng lọc của thận gần như đã sụp đổ hoàn toàn.
Các bác sĩ lập tức khuyên ông nên bắt đầu chạy thận nhân tạo để giữ mạng sống. Nhưng ông Li từ chối, bảo sợ đau và nghĩ rằng cơ thể còn có thể chịu đựng thêm. Ông chỉ muốn dùng thuốc trong 3 tháng rồi xem xét, khiến căn bệnh ngày càng nặng, cướp đi cơ hội cuối cùng được cứu chữa.
Các chuyên gia xác định, nguyên nhân chính dẫn đến bệnh suy thận của ông Li bắt nguồn từ hai yếu tố chính: đặc thù công việc phải thức đêm luân phiên hồi trẻ, kết hợp với quá trình ăn uống phá thận kéo dài nhiều năm.
1. TẠI SAO THÓI QUEN ĂN MẶN, DÙNG NHIỀU MUỐI VÀ ĐỒ MUỐI CHUA GÂY HẠI NHIỀU CHO THẬN
Ông Li vốn có sở thích nêm nếm thức ăn khá đậm đà. Các món muối chua, thịt hun khói, cơm trộn nước tương đặc sánh là những thực phẩm ông không bao giờ thiếu. Vợ ông nhiều lần khuyên không nên ăn quá nhiều muối, hạn chế đồ lên men, nhưng ông vẫn giữ thói quen cũ, không để ý.
Các nghiên cứu y học đã chỉ rõ, chế độ ăn nhiều muối gây tổn thương mạn tính cho thận. Natri quá mức làm co thắt mạch máu, tăng huyết áp, gây áp lực lớn lên các cầu thận. Dù đã cố gắng giữ chế độ ăn hợp lý, ông Li vẫn dễ mắc các vấn đề về thận do ăn mặn kéo dài. Điều này khiến khả năng lọc máu của thận ngày càng suy giảm, thúc đẩy nhanh quá trình xơ hóa và mất chức năng thận.
2. LẠM DỤNG THỰC PHẨM CHỨC NĂNG VÀ PROTEIN
Sau khi nghỉ hưu, ông Li tích cực tập thể thao, nghe theo lời truyền miệng về lợi ích của các loại thực phẩm chức năng giúp tăng cơ, nâng cao sức khỏe. Ông thường pha một lượng lớn bột protein để uống mỗi sáng và tối, thay thế cho bữa ăn. Đồng thời, ông còn mua thuốc cường dương, bổ thận, bổ gan không rõ nguồn gốc để dùng hàng ngày.
Việc lạm dụng quá nhiều đạm cô đặc, cộng với các loại thuốc không rõ nguồn gốc, đều là nguyên nhân đẩy nhanh tổn thương thận. Thận có nhiệm vụ xử lý các chất chuyển hóa từ protein như ure, creatinine. Đối với người trung niên, chức năng thận đã bắt đầu suy giảm theo tuổi, nên tiếp xúc với các áp lực lớn như vậy sẽ khiến cầu thận xơ hóa nhanh hơn, tiến trình suy thận trở nên không thể đảo ngược.
3. NIỀM THƯỜNG UỐNG NƯỚC NGỌT CÓ GA VÀ TRÀ ĐẶC
Thói quen không uống đủ nước lọc, thay vào đó là thay thế bằng trà đặc, thuốc Bắc hoặc các loại đồ uống đóng chai, đặc biệt là nước ngọt có ga, đã gây ra hậu quả nghiêm trọng. Vợ ông mỗi ngày đều cố gắng rót nước lọc để ông uống, nhưng ông chỉ làm theo khi có mặt bà, còn lại đều uống các loại thức uống có đường, có ga.
Chất siro ngô giàu fructose trong đồ uống này góp phần gây kháng insulin, tăng axit uric, rối loạn chuyển hóa, mở đường cho suy thận cấp. Các chất tạo ngọt nhân tạo cũng làm tăng nguy cơ suy giảm chức năng thận khi sử dụng lâu dài. Khi không có đủ nước lọc để pha loãng, thận phải làm việc vất vả hơn nhiều để xử lý các chất độc, đẩy nhanh quá trình suy thoái.
Ngoài ra, việc tiêu thụ trà đặc quá nhiều còn nạp lượng lớn axit oxalic, dễ hình thành sỏi thận, làm giảm khả năng lọc máu nhanh chóng. Thuốc Bắc không rõ nguồn gốc, chứa các thành phần độc hại như axit aristolochic, gây tổn thương nhu mô thận, dẫn đến suy thận cấp tính.
Câu chuyện của ông Li là lời cảnh tỉnh về hậu quả của sự chủ quan trong lối sống và thói quen dinh dưỡng hàng ngày. Việc lắng nghe cơ thể, chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ và thay đổi thói quen xấu là cách duy nhất để bảo vệ chính mình khỏi những hậu quả đáng tiếc trước khi quá muộn.