BỘ TƯ PHÁP ĐỀ XUẤT SỬA ĐỔI TOÀN DIỆN HỆ THỐNG CƠ QUAN ĐIỀU TRA HÌNH SỰ: XÂY DỰNG MÔ HÌNH ĐÁNG TIN CẬY VỚI ĐỘC LẬP VÀ KHÁCH QUAN CAO HƠN

Bộ Tư pháp vừa chính thức công bố hồ sơ dự thảo sửa đổi Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự, trong đó Bộ Công an là chủ trì soạn thảo. Mục tiêu lớn của dự thảo là hoàn thiện tổ chức và bộ máy của cơ quan điều tra phù hợp với mô hình mới của Bộ Công an và Bộ Quốc phòng, đồng thời phân định rõ ràng và bảo đảm tính độc lập, khách quan giữa hoạt động điều tra và công tố.

Chính sách mới đề xuất bỏ Cơ quan điều tra Viện Kiểm sát nhân dân tối cao

Một trong những nội dung đổi mới đáng chú ý là Bộ Công an đề xuất bỏ quy định về Cơ quan điều tra của Viện KSND tối cao. Đồng thời, dự thảo cũng đề xuất loại bỏ cơ quan cảnh sát điều tra cấp huyện và giao trách nhiệm quy định chi tiết về tổ chức, bộ máy của các cơ quan điều tra cho bộ trưởng Bộ Công an và bộ trưởng Bộ Quốc phòng.

Chuyển quyền điều tra trong hệ thống tòa án sang Bộ Công an

Theo đề xuất, thẩm quyền điều tra của Cơ quan điều tra Viện KSND tối cao sẽ được chuyển sang cho Cơ quan An ninh điều tra thuộc Bộ Công an. Đặc biệt, cơ quan cảnh sát điều tra cấp tỉnh sẽ có quyền điều tra các vụ án hình sự thuộc thẩm quyền xét xử của Tòa án Nhân dân, theo các chương từ XIV đến XXIV của Bộ luật Hình sự.

Điều chỉnh phù hợp với mô hình tổ chức mới của quân đội

Dự thảo cũng sửa đổi, bổ sung các quy định về thẩm quyền của các cơ quan điều tra trong quân đội, phù hợp với mô hình tổ chức mới khi loại bỏ Cơ quan điều tra của Viện kiểm sát Quân sự Trung ương. Việc này nhằm giảm bớt hệ thống đầu mối quá cồng kềnh, tránh chồng chéo và nâng cao hiệu quả hoạt động theo đúng chức năng.

Tại sao cần sửa đổi tổ chức cơ quan điều tra?

Bộ Công an cho biết, việc tổ chức nhiều cơ quan điều tra trong các bộ ngành khiến hệ thống còn rườm rà, thiếu rõ ràng trong phân định thẩm quyền. Việc sửa đổi này hướng tới giúp phân định rõ ràng các chức năng điều tra, truy tố và xét xử, hạn chế chồng chéo và nâng cao tính minh bạch trong hoạt động tư pháp.

Dự thảo luật hiện hành quy định Cơ quan điều tra Viện KSND tối cao có thẩm quyền điều tra các tội xâm phạm hoạt động tư pháp, tham nhũng và chức vụ xảy ra trong hoạt động này. Các tội danh này thuộc các Chuẩn tắc của Bộ luật Hình sự về hoạt động tư pháp và đều liên quan đến cán bộ, công chức trong các cơ quan tố tụng.

Đề xuất mới về thẩm quyền điều tra

Dự thảo còn đề xuất bổ sung quy định nguyên tắc xác định thẩm quyền điều tra, trong đó nếu trong quá trình điều tra phát hiện hành vi phạm tội khác không thuộc thẩm quyền của cơ quan, thì cơ quan điều tra có thể quyết định điều tra toàn bộ vụ án trong các trường hợp nhất định nhằm đảm bảo hoạt động điều tra liên tục, khách quan.

Ngoài ra, khi tội phạm xảy ra ở nhiều địa phương hoặc trên không gian mạng, cơ quan điều tra của nơi phát hiện tội phạm sẽ có thẩm quyền điều tra toàn bộ hành vi phạm tội đó. Các quy định này nhằm tạo ra hệ thống điều tra chặt chẽ, thống nhất và hiệu quả hơn, đáp ứng yêu cầu thực thi pháp luật trong tình hình phức tạp của xã hội.