TRÁI ĐẤT XA MẶT TRỜI NHẤT VÀ NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT VỀ ĐIỂM VIỄN NHẬT NĂM 2026

Vào lúc 0 giờ 30 phút sáng ngày 7.7 theo giờ Việt Nam, trái đất sẽ đạt đến điểm xa mặt trời nhất trong năm 2026. Đây là thời điểm mà khoảng cách từ trung tâm trái đất đến mặt trời là 152.087.775 km theo dữ liệu từ Timeanddate.com. Nhiều người thường lầm tưởng rằng điểm này sẽ làm thời tiết ở Việt Nam trở nên lạnh hơn hoặc nhiệt độ giảm sút, nhưng thực tế lại không phải vậy.

Khi trái đất đạt đến vị trí viễn nhật, mặt trời có vẻ nhỏ hơn một chút so với bình thường. Tuy nhiên, sự chênh lệch này quá nhỏ để nhận thấy bằng mắt thường và không ảnh hưởng đến khí hậu hay nhiệt độ tại các khu vực trên trái đất. Chuyên gia cho biết, sự thay đổi khoảng cách này không liên quan gì đến các mùa trong năm, mà mùa được xác định bởi trục nghiêng của trái đất.

Mùa hè ở Bắc bán cầu vẫn diễn ra do nửa Bắc của trái đất nghiêng về phía mặt trời, trong khi đó, Nam bán cầu lại trải qua mùa đông vì nghiêng ra xa mặt trời. Điều này chứng tỏ khoảng cách tới mặt trời không trực tiếp ảnh hưởng đến thời tiết theo mùa.

Nhiều người tò mò về hệ quả của điểm viễn nhật, đặc biệt là khả năng kéo dài mùa hè ở Bắc bán cầu. Thực tế, vì quỹ đạo hình elip của trái đất, khi trái đất xa mặt trời hơn thì tốc độ di chuyển chậm lại, mất nhiều thời gian hơn để đi từ điểm chí đến điểm phân của quỹ đạo. Trong khi đó, ở Nam bán cầu, mùa hè trùng với điểm cận nhật – gần mặt trời nhất, và trái đất di chuyển nhanh hơn, khiến mùa hè kéo dài ngắn hơn khoảng 4 ngày so với Bắc bán cầu.

Sự kiện trái đất đạt đến điểm viễn nhật diễn ra hàng năm, thường vào khoảng 2 tuần sau điểm chí tháng 6, ngày bắt đầu của mùa hè ở Bắc bán cầu và mùa đông ở Nam bán cầu. Trong quá khứ, do sự lệch tâm của quỹ đạo, ngày cận nhật hoặc viễn nhật không cố định và có thể thay đổi theo thời gian. Vào năm 1246, ngày Đông chí trùng với ngày trái đất đạt điểm cận nhật, và theo các nhà thiên văn, ngày này đã trôi đi khoảng 1 ngày sau mỗi 58 năm trong suốt nhiều thế kỷ.

Các dự báo cho thấy, vào năm 6430, hơn 4.000 năm nữa, điểm cận nhật sẽ trùng với ngày Xuân phân tháng 3, mở ra một giai đoạn mới trong chu kỳ chuyển đổi của quỹ đạo trái đất.

Việc hiểu rõ về các điểm cận nhật và viễn nhật giúp chúng ta hình dung rõ hơn về hành trình của trái đất quanh mặt trời và những ảnh hưởng gián tiếp của chúng đến khí hậu và mùa trong năm.