Chính sách miễn phí sách giáo khoa bắt đầu hình thành từ năm học 2026-2027, mang lại bước tiến lớn trong ngành giáo dục Việt Nam

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 271/2026/NĐ-CP ngày 3.7.2026 về chính sách miễn phí sách giáo khoa trong chương trình giáo dục phổ thông. Dự kiến, từ năm học 2026-2027, sẽ có 4 địa phương đầu tiên tự nguyện thực hiện miễn phí sách giáo khoa trước quy định chính thức của nghị định. Những địa phương này gồm xã Hòa Vang (TP. Đà Nẵng), tỉnh Quảng Ninh, TP.HCM và tỉnh Cà Mau.

Lộ trình triển khai rõ ràng theo từng giai đoạn

Theo điều 9 của nghị định, lộ trình thực hiện chính sách này như sau: từ năm học 2029-2030, miễn phí sách giáo khoa sẽ được áp dụng toàn quốc cho tất cả học sinh. Tuy nhiên, các địa phương có khả năng cân đối ngân sách hoặc xã hội hóa có thể triển khai sớm hơn, đặc biệt ưu tiên các vùng biên giới, hải đảo, dân tộc thiểu số, miền núi và khu vực có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn, nhằm đảm bảo phù hợp với điều kiện thực tế địa phương.

Các địa phương đã bắt đầu thực hiện từ năm này gồm:

Tại xã Hòa Vang, Đà Nẵng, từ năm học 2026-2027, gần 7.000 học sinh sẽ được mượn miễn phí sách giáo khoa, trước đó xã đã thử nghiệm mô hình “Tủ sách dùng chung” cho hơn 1.200 học sinh nhằm phát huy nguồn lực xã hội và tiết kiệm.

Quảng Ninh từ năm học 2026-2027 sẽ cung cấp sách miễn phí cho hơn 293.000 học sinh và học viên các bậc phổ thông và trung cấp. Chính quyền địa phương phối hợp cung cấp sách từ các cơ sở giáo dục của toàn tỉnh.

TP.HCM bắt đầu cấp phát mượn sách miễn phí cho học sinh lớp 1, 6 và 10, đồng thời ưu tiên hỗ trợ các học sinh có hoàn cảnh khó khăn và dân tộc thiểu số. Các năm tiếp theo, dự kiến mở rộng dần để bao phủ tất cả các lớp đến năm 2029.

Tỉnh Cà Mau dự kiến sẽ miễn phí sách giáo khoa cho khoảng 157.670 học sinh tiểu học từ năm học 2026-2027, sau đó mở rộng tới THCS từ năm học 2027-2028, và tiếp tục cho đến khi toàn bộ học sinh các cấp đều được hưởng chính sách này vào năm 2030.

Hình thức thực hiện miễn phí sách được quy định rõ ràng theo quy định tại điều 8 của nghị định. Nhà nước sẽ đầu tư mua sắm sách để trang bị cho thư viện cơ sở giáo dục. Học sinh sẽ mượn và trả sách trong thời hạn quy định, hệ thống quản lý sách sẽ dựa trên phần mềm hoặc hệ thống số để kiểm kê, bảo quản và bổ sung kịp thời.

Ngoài ra, nhà nước khuyến khích phát triển sách giáo khoa điện tử và các tài liệu số nhằm thúc đẩy chuyển đổi số trong giáo dục, giúp học sinh tiếp cận dễ dàng hơn với các tài liệu học tập phù hợp với xu hướng công nghiệp 4.0.

Việc mượn và trả sách được xây dựng theo quy trình rõ ràng. Mỗi học sinh sẽ mượn một bộ sách đầy đủ các môn học trong chương trình và có trách nhiệm hoàn trả đúng hạn sau khi kết thúc năm học hoặc học kỳ. Trong trường hợp chuyển trường, học sinh phải hoàn trả sách trước khi chuyển đi; và bên nhận sẽ bố trí, cấp phát sách mới để đảm bảo không gián đoạn quá trình học tập.

Chính sách này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, giảm gánh nặng tài chính cho các gia đình, mở ra cơ hội tiếp cận công bằng hơn đối với học sinh nghèo, đồng thời thúc đẩy áp dụng các hình thức học tập hiện đại, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số của đất nước.