BẢO ĐẢM TRÁCH NHIỆM, TRÁNH LẠM THU: ĐIỀU CHỈNH MỚI VỀ BAN ĐẠI DIỆN CHA MẸ HỌC SINH

Bộ GD-ĐT dự kiến sửa đổi điều lệ về ban đại diện cha mẹ học sinh nhằm tăng cường rõ ràng về vai trò và hoạt động của tổ chức này. Theo dự thảo, ban đại diện cha mẹ học sinh không có tư cách pháp nhân, không có con dấu, cũng không có tài khoản riêng, và không được nhân danh cơ sở giáo dục hoặc các tổ chức, cá nhân khác để thực hiện các giao dịch hay hoạt động vượt quá nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định pháp luật.

Hội nghị cha mẹ học sinh không có quyền quyết định hay tạo ra các khoản đóng góp bắt buộc hoặc nghĩa vụ tài chính dưới bất kỳ hình thức nào trái với quy định của pháp luật. Các khoản thu liên quan đều thuộc trách nhiệm của cơ sở giáo dục, ngân sách nhà nước hoặc các khoản thu, dịch vụ theo quy định của pháp luật.

Cũng theo dự thảo, hoạt động của ban đại diện sẽ dựa trên các khoản hỗ trợ tự nguyện, đến từ cha mẹ học sinh, cơ quan, tổ chức, cá nhân hoặc nguồn hợp pháp khác. Việc tiếp nhận hỗ trợ tự nguyện phải dựa trên sự tự nguyện hoàn toàn, không ép buộc, không vận động theo dạng áp đặt, và không quy định mức hỗ trợ tối thiểu hay bình quân. Sử dụng khoản hỗ trợ đúng mục đích đã thống nhất trong hội nghị cha mẹ học sinh, đảm bảo công khai, minh bạch, tiết kiệm và hiệu quả.

Các khoản hỗ trợ không được liên kết với việc đánh giá, xếp loại, khen thưởng hay kỷ luật học sinh và cha mẹ học sinh, đồng thời không dùng để thực hiện các khoản thu của cơ sở giáo dục hay tiếp nhận, quản lý tài trợ thuộc phạm vi luật pháp về tài trợ giáo dục.

Về quyền của cha mẹ, dự thảo khẳng định họ có quyền hỗ trợ hoặc không hỗ trợ khoản tự nguyện mà không phải chịu bất kỳ hình thức phân biệt đối xử nào. Khoản hỗ trợ này cũng không được dùng để chi cho nhiệm vụ thuộc trách nhiệm của ngân sách hay cơ sở giáo dục, hoặc để mua sắm, nâng cấp, sửa chữa cơ sở vật chất, trang thiết bị.

Trưởng ban đại diện có trách nhiệm tổ chức, theo dõi, quản lý, lưu giữ chứng từ, báo cáo và giải trình hoạt động trước hội nghị cha mẹ học sinh theo quy định. Đồng thời, ban đại diện phải công khai minh bạch việc tiếp nhận và sử dụng khoản hỗ trợ này định kỳ, nhất là khi kết thúc năm học hoặc theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Trong thực tế, quy định về hoạt động của ban đại diện luôn là nỗi trăn trở trong nhiều năm qua. Nhiều địa phương chỉ đưa ra tranh luận vào thời điểm đầu năm học, khi tình trạng lạm thu qua các khoản quỹ lớp, quỹ trường qua ban đại diện xuất hiện tràn lan. Các ý kiến phản ánh về việc nhiều khoản thu không đúng quy định, gây bức xúc trong phụ huynh, đã nhiều lần được đề cập trong các văn bản kiến nghị của cử tri và các cuộc tiếp xúc chính thức của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT.