TỔNG THỐNG TRUMP VÀ NHỮNG LÃNH ĐẠO CHÂU ÂU ĐẶC BIỆT TẬN MẮT HỘI NGHỊ TẠI NHÀ TRẮNG

Trong bối cảnh cuộc chiến Ukraine vẫn còn nhiều diễn biến phức tạp, một số lãnh đạo các nước châu Âu đã sát cánh cùng ông Volodymyr Zelensky để tham dự cuộc gặp với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng. Trước thềm cuộc hội đàm, Tổng thống Trump đã đăng tải trên mạng xã hội Truth Social lời nhận định đầy tự hào: “Một ngày trọng đại tại Nhà Trắng. Chúng ta chưa bao giờ có nhiều nhà lãnh đạo châu Âu đến đây cùng một lúc như vậy. Một vinh dự lớn cho nước Mỹ! Hãy cùng chờ xem kết quả sẽ ra sao nhé?”

Các lãnh đạo châu Âu có mặt gồm Thủ tướng Anh Keir Starmer, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Ý Giorgia Meloni, Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen cùng Tổng thư ký NATO Mark Rutte. Ảnh chụp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky được đón tiếp nồng nhiệt tại Nhà Trắng thể hiện sự ủng hộ từ cộng đồng quốc tế đối với cuộc chiến vẫn còn kéo dài này.

KHÔNG CÒN “ĐƠN THÂN ĐỘC MÔ

Khác với lần gặp gỡ hồi tháng 2, lần này Tổng thống Zelensky không còn “đơn thương độc mã” trong các cuộc hội đàm cùng nhà lãnh đạo Mỹ, qua đó giảm thiểu áp lực trong vấn đề đàm phán hòa bình với Nga. Trước cuộc gặp, ông Trump cũng đã đăng tải bài viết trên Truth Social, đề cập: “Tổng thống Zelensky của Ukraine có thể chấm dứt chiến tranh với Nga gần như ngay lập tức nếu ông ta muốn, hoặc có thể tiếp tục chiến đấu.” Thông điệp này nhằm chuyển trách nhiệm kết thúc cuộc chiến về phía Zelensky, đồng thời ông Trump cũng nhấn mạnh rằng Ukraine sẽ không thể lấy lại bán đảo Crimea hay gia nhập NATO, những “điều không bao giờ thay đổi.”

Trước đó, chính ông Trump đã chuyển hướng mục tiêu dừng chiến tranh sang việc hai bên phải đạt thỏa thuận hòa bình lâu dài, sau cuộc hội đàm đầy căng thẳng với Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Alaska vào ngày 16.8. Dù không đạt thỏa thuận rõ ràng, nhưng ông Trump tiết lộ hai bên đã tiến gần hơn về khả năng trao đổi đất đai và đảm bảo an ninh để chấm dứt chiến tranh Ukraine.

Sau cuộc gặp ông Putin, ông Trump đã liên lạc với Zelensky cùng các lãnh đạo châu Âu để thảo luận về phương án đảm bảo an ninh cho Ukraine theo mô hình điều khoản 5 của NATO, khẳng định sự cam kết bảo vệ toàn diện cho Ukraine trong tương lai.

NHỮNG KHÓ KHĂN VẪN CHẶT CHỖ

Dù có những bước tiến tích cực, việc đảm bảo an ninh và hòa bình dài hạn vẫn còn nhiều thử thách. Zelensky luôn đặt ra yêu cầu về an ninh để có thể thực hiện các thỏa thuận, và từng đề cập trong phỏng vấn trên Sky News cuối tháng 11.2024 rằng, nếu Ukraine có thể gia nhập NATO, các vùng đất kiểm soát sẽ được bảo vệ, từ đó có thể chấp nhận ngừng bắn. Tuy nhiên, điều này đồng nghĩa với việc Kyiv chưa đặt ra điều kiện ông Putin phải trả lại các vùng đất bị chiếm đóng — một sự thay đổi lớn trong chính sách dài hạn.

Mỹ và châu Âu đã đồng thuận sẽ giúp đảm bảo an ninh cho Ukraine mà không cần thu nạp vào NATO, đồng thời Kyiv đã chấp nhận kế hoạch trao đổi lãnh thổ với Moscow. Tuy nhiên, vấn đề lớn đặt ra là làm thế nào để xây dựng một phiên bản Điều 5 phù hợp cho Ukraine và liệu Nga có đồng thuận với kế hoạch này hay không. Đại sứ Nga tại các tổ chức quốc tế, ông Mikhail Ulyanov, đã bày tỏ rằng Nga sẵn sàng để Ukraine được đảm bảo an ninh như một phần thỏa thuận, song Moscow cũng cần các đảm bảo riêng cho mình.

Về phần trao đổi lãnh thổ, trong khi Zelensky từng nói rằng việc ngừng bắn có thể đạt được mà không cần yêu cầu trả lại các vùng đất, thì việc thỏa thuận trao đổi này có thể dẫn đến việc Ukraine chính thức thừa nhận mất chủ quyền một số lãnh thổ. Điều này sẽ gây ra áp lực lớn đối với chính quyền Zelensky, và có thể khiến nội bộ Ukraine phản đối hoặc chia rẽ sâu sắc.

Hiện tại, thách thức lớn nhất vẫn là làm thế nào để Ukraine đạt được một thỏa thuận hòa bình lâu dài, cân bằng giữa yêu cầu đảm bảo an ninh, chủ quyền, và các thỏa thuận đất đai trong bối cảnh căng thẳng vẫn còn leo thang.