KHỞI ĐỘNG ĐỔI MỚI: DẤU MẢNG TĂNG TRƯỞNG VÀ THÀNH TỰU ĐÁNG KINH NGẠC

Kể từ khi chuyển đổi từ cơ chế quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa vào năm 1986, Việt Nam đã trải qua một hành trình vượt qua vô số thử thách để đạt được những thành quả ấn tượng. Thời điểm đó, đất nước còn đối mặt với nguồn lực cạn kiệt hậu chiến tranh, các biện pháp cứng nhắc trong quản lý kinh tế và sự cô lập quốc tế, cùng với nhiều khó khăn nội tại.

Trong năm đầu của tiến trình đổi mới, Việt Nam đã phải đối mặt với cuộc chiến cam go chống lại siêu lạm phát 774%. Dù vậy, nhờ các biện pháp đồng bộ như thúc đẩy sự vận hành của thị trường, áp dụng chính sách tiền tệ hợp lý và sửa đổi hệ thống pháp luật phù hợp, đất nước đã dần kiểm soát được tình hình, duy trì lạm phát trong mức hợp lý và xây dựng nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế.

Sau hơn bốn thập kỷ, quy mô nền kinh tế Việt Nam đã tăng trưởng vượt bậc, đạt nhiều thành tựu lớn. Đến 2024, dự báo từ Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) cho thấy quy mô GDP của Việt Nam có thể đạt gần 476 tỉ USD, đứng thứ 34 trên thế giới và thứ 5 trong khu vực Đông Nam Á, vượt qua nhiều nước trong khu vực và thế giới. Đến năm 2029, dự báo này sẽ tăng lên 627 tỉ USD, nâng thứ hạng toàn cầu và khu vực.

Thành tựu của chính sách đổi mới còn thể hiện rõ qua tỷ lệ đói nghèo giảm mạnh, từ hơn 70% vào những năm đầu đổi mới đã xuống dưới 2%, đưa hàng triệu người thoát khỏi nghèo đói. Đồng thời, tốc độ thu hẹp khoảng cách về thu nhập so với các quốc gia trong và ngoài khu vực cũng rất ấn tượng. Năm 2000, GDP bình quân đầu người của Việt Nam chỉ bằng 1/55,8 so với Singapore, nhưng đến năm 2024, con số này đã rút ngắn còn 1/19,7. Tương tự, Thái Lan, Malaysia, Indonesia và Philippines đều chứng kiến quá trình thu hẹp khoảng cách đáng kể.

Chủ trương kiên trì theo mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đã chứng minh tính hiệu quả rõ rệt. Không thể coi đó là mô hình chưa có tiền lệ hay không phổ biến, khi đa số các nền kinh tế lớn như Nhật Bản, Anh, Canada, Hàn Quốc đều vận hành theo cơ chế tương tự dưới dạng mô hình kinh tế thị trường có định hướng xã hội. Chính sách này giúp Việt Nam duy trì sự ổn định chính trị, xây dựng thể chế pháp lý vững chắc, đảm bảo quyền tự do kinh doanh và phân bổ nguồn lực hợp lý, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững.

Chúng ta đã chứng kiến sự chuyển mình từ nền nông nghiệp truyền thống sang nền kinh tế công nghiệp phát triển, với các doanh nghiệp hàng đầu khu vực và quốc tế. Các thành tựu này là kết quả của quá trình nỗ lực không ngừng trong việc siết chặt thể chế, giảm thiểu thủ tục hành chính, mở rộng thị trường và hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Sự kiên trì đó chính là nền tảng giữ vững thành quả và hướng tới các mục tiêu dài hơi.

Về mặt thu nhập, Việt Nam đã ghi nhận mức trung bình thấp trong nhiều năm, từ năm 2009 trở lại đây mới chính thức đạt mức trung bình thấp. Năm 2024, GDP bình quân đầu người đạt 4.717 USD theo chuẩn của Ngân hàng Thế giới, tuy chưa vượt ngưỡng thu nhập trung bình cao, nhưng dự kiến trong năm 2025 sẽ đủ điều kiện này.

Trong bối cảnh “bẫy thu nhập trung bình” mà nhiều quốc gia đối mặt – đặc biệt những nền kinh tế dựa vào tài nguyên và lao động giá rẻ – Việt Nam đang có hướng đi đúng với mục tiêu trở thành nước phát triển, thu nhập cao trước năm 2045. Mặc dù con số GDP/GNI và trung bình đầu người còn ở mức khiêm tốn, nhưng với việc khai thác những dư địa về thể chế, cải cách thị trường và tận dụng các lợi thế sẽ giúp thu hẹp dần khoảng cách đó.

Tuy nhiên, vẫn còn những thực tế cần giải quyết như kinh tế ngầm, hoạt động phi pháp chưa được thống kê đầy đủ và ảnh hưởng đến bức tranh chung về quy mô nền kinh tế. Việc mở rộng phạm vi thu thuế, công nhận các hoạt động hợp pháp trong khu vực “ngầm” như giao dịch tiền điện tử là những bước đi thể hiện quyết tâm hoàn thiện thể chế phát triển bền vững.

Sau gần 40 năm đổi mới, Việt Nam đã đi một chặng đường dài từ đất nước chiến tranh, nghèo đói trở thành một nền kinh tế có quy mô lớn trong khu vực. Những thành tựu này là minh chứng rõ nét cho sự kiên định và sáng tạo trong duy trì mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa – nền tảng đưa đất nước vươn xa, vượt trội và hướng tới tương lai phát triển bền vững.