NHỮNG CHUYỆN ÍT BIẾT VỀ KHÔNG QUÂN BAY DIỄU BINH BẠN CHƯA TỪNG NGHĨ

Trong hành trình xây dựng và phát triển, Không quân Việt Nam đã để lại nhiều dấu ấn lịch sử đặc biệt qua các màn trình diễn bay diễu binh đầy ấn tượng. Từ những buổi biểu diễn đầu tiên đến các kỷ niệm lớn của quốc gia, những chiếc máy bay, trực thăng và đội hình chiến đấu đã trở thành biểu tượng của sức mạnh, tinh thần đoàn kết và truyền thống anh hùng của quân đội.

Chuyến bay biểu diễn đầu tiên được ghi nhận vào ngày 2.9.1956, khi năm chiếc máy bay vận tải dân dụng Li-2 và Aero-45 do Trung Quốc viện trợ bay qua Quảng trường Ba Đình, chào mừng lễ Quốc khánh. Đây là bước khởi đầu của hành trình hình thành và phát triển lực lượng bay diễu binh của Không quân Việt Nam.

Ngày 1.5.1959, với lễ ra mắt Trung đoàn 919 tại sân bay Gia Lâm, các tổ bay IL-14 và Li-2 đã thực hiện các chuyến bay chở lãnh đạo cao cấp, đồng thời biểu diễn bay qua vùng trời Hà Nội, thể hiện bước tiến mới trong năng lực hàng không quân sự của đất nước.

Sau ngày thống nhất đất nước, sức mạnh Không quân đã chuyển mình rõ nét. Ngày 15.5.1975, đội hình Mig-21 đã bay diễu binh qua Hội trường Thống Nhất để chào mừng giải phóng miền Nam, thể hiện ý chí chiến thắng của dân tộc. Sau đó, các đội hình bay liên tiếp góp mặt trong lễ kỷ niệm 30 năm ngày Quốc khánh, như đội hình 12 chiếc Mig-21 bay trên bầu trời Quảng trường Ba Đình.

Không chỉ có máy bay phản lực, các đội hình trực thăng cũng tham gia biểu diễn từ những năm 1970. Ngày 26.4.1976, trực thăng UH-1 thực hiện bay treo cờ chào mừng các sự kiện chính trị trọng đại của đất nước. Đến năm 1995, lần đầu tiên trực thăng treo cờ của Trung đoàn 916 xuất hiện trong lễ kỷ niệm 50 năm Quốc khánh, mở ra trang mới trong khả năng biểu diễn của lực lượng này.

Năm 1985, trong lễ kỷ niệm 40 năm ngày Quốc khánh, Quân chủng Không quân huy động đến 24 chiếc Mig-21Bis, 12 chiếc Su-22M, các máy bay vận tải và trực thăng tham gia duyệt binh, xếp hình biểu tượng số 40 đầy ấn tượng dù gặp nhiều khó khăn về thời tiết và điều kiện bay. Kinh nghiệm quý giá trong việc tổ chức và điều hành bay đội hình lớn đã giúp lực lượng này ngày càng chuyên nghiệp hơn.

Trong hơn hai thập kỷ tiếp theo, những lần duyệt binh và biểu diễn diễu binh đều ghi dấu ấn mạnh mẽ. Từ các cuộc tập luyện chuẩn bị đầy thử thách, như vụ phi công Lâm Quang Tiệp dũng cảm điều khiển MiG-21 hạ cánh khi mất nắp buồng lái năm 1984, đến việc các đội hình bay của trực thăng và máy bay chiến đấu ngày càng đa dạng, hiện đại hơn. Đặc biệt, nhiệm vụ treo cờ chào mừng các lễ lớn, như 50, 60, 70 năm Quốc khánh, luôn gắn liền với sự sáng tạo và kỹ năng cao của các phi công.

Không thể bỏ qua các sự kiện lớn, như lễ khai mạc Triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam, nơi lần đầu tiên xuất hiện biên đội máy bay phản lực Su-30MK2 bay biểu diễn và thả bẫy nhiệt trên bầu trời Hà Nội vào năm 2022. Các đội hình này đã thể hiện sức mạnh hiện đại của Không quân Việt Nam trong việc kết hợp trình diễn nghệ thuật và thể hiện khả năng chiến đấu tiên tiến.

Trong các lễ kỷ niệm gần đây, số lượng máy bay tham gia duyệt binh ngày càng tăng, gồm các loại vận tải, chiến đấu, trực thăng hiện đại như Yak-130, CASA C-295, C-212, cùng các biên đội đa dạng của Su-30MK2 và các máy bay huấn luyện. Những màn trình diễn này không chỉ làm nổi bật năng lực, mà còn thể hiện quyết tâm xác lập vị thế quốc tế của quân đội.

Những câu chuyện chưa nhiều người biết về hành trình bay diễu binh của Không quân còn rất nhiều, nhưng điều rõ ràng chính là sự trưởng thành về kỹ thuật, tinh thần chiến đấu anh dũng và niềm tự hào dân tộc luôn luôn hiện diện trong các màn trình diễn trên bầu trời. Trong dịp kỷ niệm 80 năm ngày Quốc khánh sắp tới, dự kiến sẽ có hàng chục máy bay các loại bay chào mừng, thể hiện vị thế và sức mạnh của một không quân hiện đại, sẵn sàng bảo vệ Tổ quốc từ trên cao.