THÊM THÀNH PHỐ VÀO TẦM NGẮM: CHIẾN DỊCH TRẬN ÁP TỘI PHẠM VẠCH SÁNG ĐƯỜNG NẮNG

Chính quyền của Tổng thống Donald Trump đang có những bước đi quyết liệt nhằm siết chặt an ninh và kiểm soát tội phạm tại thủ đô Washington D.C. Những động thái này, từ việc tăng cường quyền hạn cho Vệ binh Quốc gia đến đề xuất mở rộng can thiệp liên bang vào các thành phố lớn khác, đang gây ra những tranh cãi gay gắt về hiệu quả và tính hợp pháp.

Trong ngày 23.8, đài ABC News đưa tin Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đã ký quyết định cho phép khoảng 2.000 vệ binh quốc gia tại Washington mang vũ khí tự vệ, trong đó có súng ngắn SIG Sauer M17, trái ngược hoàn toàn với chỉ đạo trước đó của Lầu Năm Góc nhằm hạn chế sử dụng vũ khí tại thủ đô. Từ ngày 11.8, lực lượng vệ binh được điều tới hỗ trợ công tác giữ gìn trật tự, nhưng chủ yếu trong trạng thái không vũ trang và chỉ hỗ trợ các cơ quan thực thi pháp luật.

Tổng thống Trump ngày 22.8 còn đưa ra ý kiến muốn chính phủ liên bang nắm quyền kiểm soát toàn bộ thủ đô, thay vì chỉ phối hợp với cảnh sát địa phương như hiện nay. Ông còn đề cập khả năng mở rộng sự can thiệp này sang các thành phố như Chicago, New York và San Francisco, tất cả đều do đảng Dân chủ quản lý. Ông nhận xét về Chicago là “một mớ hỗn độn” và cho biết sẽ tiếp tục xử lý các vấn đề này tại các thành phố khác.

Các báo cáo gần đây về tỷ lệ tội phạm tại các đô thị lớn này còn bị chính quyền Trump bác bỏ, trong khi thị trưởng Chicago, Brandon Johnson, phản bác rằng việc đưa quân đội vào kiểm soát là thiếu phối hợp, không cần thiết và phản tác dụng. Theo ông Trump, chiến dịch tại Washington D.C sẽ trở thành khuôn mẫu cho các thành phố khác, song biện pháp này gặp nhiều khó khăn do giới hạn về thẩm quyền của chính phủ liên bang đối với các chính quyền địa phương.

Hiệu quả của chiến dịch trấn áp tội phạm vẫn còn là dấu hỏi lớn. Trong vòng gần hai tuần triển khai, giới chức Mỹ đã bắt giữ hơn 700 người tại Washington D.C., trong đó khoảng 40% liên quan đến vấn đề nhập cư, theo một quan chức Nhà Trắng. Các trạm kiểm soát được lập ra để rà soát tình trạng cư trú bất hợp pháp của người dân, đồng thời thể hiện chính sách siết chặt quản lý di cư của chính quyền mới.

Chính quyền đã gửi thư cảnh báo các quan chức đảng Dân chủ về khả năng cắt giảm tài trợ liên bang hoặc truy tố đối với các quan chức không hủy bỏ các chính sách bảo vệ người nhập cư trái phép. Các phản ứng từ phía Dân chủ đều phản đối mạnh mẽ, cho rằng đây là hành động chưa từng có, có thể gây chia rẽ và làm suy yếu sự phối hợp tại các địa phương.

Chuyên gia của Trường Luật Georgetown nhận định việc điều động lượng lớn lực lượng quân đội và cảnh sát để tuần tra thường xuyên có thể ngăn chặn tội phạm, nhưng hiệu quả chỉ mang tính ngắn hạn. Ngoài ra, số lượng cảnh sát tăng lên dễ dẫn đến các vụ đối đầu trực tiếp với người dân, thậm chí có thể dẫn đến việc lực lượng an ninh bắt giữ để đủ chỉ tiêu, dẫn đến các tổn hại về quyền tự do cá nhân.

Các số liệu về các vụ bắt giữ cũng không rõ ràng, khiến cho việc đánh giá tình hình an ninh công cộng tại Washington D.C vẫn còn tranh cãi. Ông Tahir Duckett, Giám đốc Trung tâm đổi mới an toàn cộng đồng, chia sẻ rằng những trường hợp bị bắt có thể là kết quả của các quy trình không chuẩn mực, như bắt giữ người vì đến quá gần cảnh sát mà không rõ lý do chính xác.

Trong bối cảnh này, Tổng thống Trump cũng đưa ra kế hoạch huy động khoảng 2 tỉ USD từ quốc hội để cải tạo các tuyến phố của thủ đô, với nhà thầu chính là Clark Construction. Ông cáo buộc Thị trưởng Washington D.C Muriel Bowser đã không thể giữ cho thành phố sạch đẹp, đồng thời cam kết hoàn thành công việc này trong vòng 12 tháng.

Quyết định này đã làm dấy lên những tranh luận về khả năng thực thi và mức độ phù hợp của việc sử dụng nguồn ngân sách liên bang để “làm đẹp” thủ đô, vốn đang đối mặt với nhiều vấn đề an ninh và phát triển đô thị. Chính quyền các địa phương phản đối mạnh mẽ các biện pháp của Nhà Trắng, cho rằng việc tăng cường quân đội và lực lượng thực thi pháp luật cần xuyên suốt qua các kênh hợp tác chứ không phải hành động đơn phương gây chia rẽ.