HẠ CỐT NỀN ĐƯỜNG GÂY LO NGẠI CHO DÂN, AI PHẢI CHỊU TRÁCH NHIỆM?

Nhiều hộ dân sống gần tuyến đường ĐT.753 tại xã Tân Lợi, tỉnh Đồng Nai, đang đối mặt với mối đe dọa nghiêm trọng từ việc hạ cốt nền đường. Hình ảnh các căn nhà chênh vênh bên mép vực sâu, vách đất dựng đứng đã khiến cộng đồng sống trong tình cảnh lo sợ, bất an. Tại sao dự án nâng cấp tuyến đường lại gây ra nguy hiểm đến vậy?

Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Đồng Nai, dự án nâng cấp và mở rộng tuyến đường ĐT.753 đã được UBND tỉnh Bình Phước (cũ) duyệt từ cuối năm 2024. Với tốc độ thiết kế ban đầu là 60 km/giờ, dài khoảng 13 km và tổng vốn đầu tư 480 tỷ đồng, dự án đã trải qua nhiều điều chỉnh cho phù hợp với tình hình mới. Sau khi có báo cáo của Sở Xây dựng đề nghị mở rộng mặt đường và nâng tốc độ lên 80 km/giờ, yêu cầu về độ dốc và chiều rộng hành lang an toàn cũng được tính toán lại để bảo đảm cho quá trình thi công.

Tuy nhiên, các chuyên gia pháp lý nhấn mạnh rằng việc điều chỉnh thiết kế phải được kiểm tra kỹ lưỡng về mặt an toàn giao thông cũng như tác động môi trường. Luật sư Hoàng Hà của Công ty luật TNHH MTV Thiên Quý chỉ rõ: khi tăng tốc độ, các đơn vị thiết kế cần thẩm tra lại các tiêu chuẩn an toàn, bao gồm khoảng lùi an toàn để phòng tránh sạt lở, kiểm soát tầm nhìn và tính toán khoảng cách từ vách đất dựng đứng đến nhà dân nhằm hạn chế rủi ro.

Bên cạnh đó, việc thi công gây ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt và sinh kế của cộng đồng cũng cần được đánh giá kỹ lưỡng. Báo cáo môi trường phải đảm bảo tính đầy đủ về điều kiện địa chất, thủy văn, nguy cơ sạt lở, và các sự cố có thể phát sinh trong quá trình xây dựng. Trong trường hợp thi công làm mất lối đi, các hộ kinh doanh phải nhận được sự hỗ trợ thích hợp về kinh tế và nghề nghiệp, đồng thời, chính quyền cũng cần phương án dự phòng như phân luồng, lắp đặt biển báo, đèn tín hiệu để đảm bảo an toàn ban đêm.

Khi vách đất dựng đứng xuất hiện, gây nguy cơ sạt lở và làm nhà dân nứt vỡ, tình hình trở nên cấp bách hơn. Luật sư Đặng Thị Thúy Huyền của Công ty luật HPL cho biết, trách nhiệm bảo vệ an toàn không chỉ thuộc về đơn vị thi công và chủ đầu tư mà còn là nghĩa vụ của các cơ quan quản lý nhà nước. UBND các cấp phải kiểm tra thực địa, yêu cầu các cơ quan chuyên môn đánh giá mức độ rủi ro và thực hiện các biện pháp khẩn cấp như đình chỉ thi công, di dời tạm thời dân cư, hoặc khoanh vùng nguy hiểm.

Trong các tình huống này, pháp luật luôn yêu cầu chủ đầu tư và nhà thầu chịu trách nhiệm tổ chức giám sát liên tục, phát hiện sớm các nguy cơ mất an toàn để xử lý kịp thời. Trường hợp người dân phản ánh về nguy cơ sạt lở, chính quyền có quyền tổ chức đối thoại, vận động, và nếu cần thiết, ban hành quyết định thu hồi đất theo quy trình pháp luật. Người dân có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện nếu không hài lòng về phương án bồi thường hoặc xử lý thu hồi đất.

Một điểm cần lưu ý là trong quá trình thi công, nếu không có sự đồng thuận của dân và không đạt đủ tiêu chuẩn an toàn tối thiểu, các hành vi bỏ qua đánh giá rủi ro địa chất, dựng vách đất quá cao mà không có biện pháp chống đỡ phù hợp sẽ làm trầm trọng thêm vấn đề. Trách nhiệm chính thuộc về nhà thầu thi công, chủ đầu tư, và các cơ quan chức năng đã không theo sát, giám sát chặt chẽ tiến độ, an toàn thi công.

Trong trường hợp các sai phạm rõ ràng, nhà thầu phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại dân sự, có thể bị xử lý hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng. UBND và các cơ quan quản lý cần phối hợp kịp thời để đình chỉ thi công tại những đoạn nguy hiểm, bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân là ưu tiên hàng đầu.