Virus Nipah trở lại đe dọa sức khỏe cộng đồng toàn cầu: Nguy cơ xâm nhập Việt Nam trong tầm mắt?

Theo thông tin từ hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, trong khoảng thời gian từ ngày 27.12.2025 đến ngày 26.1.2026, Ấn Độ đã ghi nhận 5 trường hợp nghi nhiễm virus Nipah tại một bệnh viện ở Tây Bengal, trong đó có 2 ca đã xác nhận dương tính qua xét nghiệm. Hiện tại, virus này cũng đã xuất hiện tại Thái Lan, khiến các quốc gia trong khu vực tăng cường cảnh giác để phòng ngừa.

Virus Nipah là kẻ thù nguy hiểm, tỷ lệ tử vong cao

PGS.TS Trần Đắc Phu, nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế, nhận định: Virus Nipah là tác nhân truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm với tỷ lệ tử vong rất cao. Chuyên gia cho biết, các triệu chứng bao gồm sốt, nhiễm trùng, suy hô hấp và viêm não, có nguy cơ dẫn đến tử vong lớn nếu không điều trị kịp thời.

Việc ghi nhận các ca nhiễm tại Ấn Độ lần này đặc biệt đáng lo ngại khi bệnh lây truyền trong môi trường y tế, qua tiếp xúc với nhân viên y tế trong quá trình chăm sóc bệnh nhân. Điều này cho thấy khả năng virus lây truyền trong cộng đồng và trong các cơ sở y tế nếu không kiểm soát chặt chẽ, làm tăng nguy cơ bùng phát dịch.

Khả năng xâm nhập vào Việt Nam ít khả thi nhưng không thể bỏ qua

Chia sẻ về nguy cơ xâm nhập vào Việt Nam, BS Trương Hữu Khanh, nguyên Trưởng khoa Nhiễm – Thần kinh, Bệnh viện Nhi Đồng 1 TP.HCM, nói: Virus Nipah xuất hiện từ lâu, thường gây viêm não nhưng đường lây không đơn giản và khó có khả năng lây trực tiếp từ người sang người trong điều kiện bình thường tại Việt Nam. Ông còn cho biết: “Virus này không lây dễ dàng, chủ yếu qua tiếp xúc với dơi hoặc các vật chứa nước dơi bẩn có virus.”

Bộ Y tế Việt Nam đã cảnh báo người dân cần thận trọng và thực hiện các biện pháp phòng ngừa

Các khuyến cáo bao gồm: không ăn trái cây bị dơi, chim cắn hoặc gặm nhấm; đảm bảo vệ sinh thực phẩm, ăn chín, uống sôi; rửa sạch, gọt vỏ trái cây trước khi ăn; tránh uống nước nhựa cây chưa qua chế biến như nhựa cây thốt nốt, nhựa dừa sống. Ngoài ra, cần tránh tiếp xúc gần với động vật có khả năng truyền bệnh như dơi ăn quả và giữ vệ sinh cá nhân thật tốt.

Trong trường hợp đi từ vùng dịch về, nếu xuất hiện các triệu chứng như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng, chóng mặt hoặc co giật trong vòng 14 ngày, người dân cần liên hệ ngay với cơ sở y tế và hạn chế tiếp xúc với người khác. Người chăm sóc bệnh nhân cũng cần sử dụng đồ bảo hộ để phòng ngừa lây nhiễm.

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng virus Nipah không lây qua đường tiếp xúc thông thường giữa người với người, mà chủ yếu qua tiếp xúc với dơi hoặc các vật phẩm nhiễm virus. Do đó, việc kiểm soát nguồn bệnh từ dơi và nâng cao ý thức vệ sinh là chìa khóa để hạn chế nguy cơ xâm nhập vào cộng đồng Việt Nam.

Thời gian ủ bệnh khoảng từ 4 đến 14 ngày, khi diễn tiến nặng, bệnh nhân có thể xuất hiện các dấu hiệu thần kinh như rối loạn ý thức, viêm não cấp tính, gây nguy hiểm đến tính mạng. Việc chủ động phòng ngừa và phát hiện sớm sẽ giúp kiểm soát dịch bệnh hiệu quả hơn.