TAND TỐI CAO CÔNG BỐ ÁN LỆ VỀ XÁC ĐỊNH TÀI SẢN CHUNG TRƯỚC KHI KẾT HÔN: AI XEM, AI CHIA?

TAND tối cao gần đây đã chính thức công bố một án lệ quan trọng liên quan đến vấn đề xác định tài sản chung của vợ chồng trước khi đăng ký kết hôn. Án lệ này được xem là một bước tiến trong việc làm rõ các quy định pháp lý liên quan đến tranh chấp tài sản giữa các bên trong các vụ án ly hôn, đặc biệt là những trường hợp có yếu tố nước ngoài và tài sản hình thành trong thời kỳ hôn nhân.

TRƯỜNG HỢP VỤ ÁN TIÊU ĐIỂN

Vụ việc bắt nguồn từ năm 2013, khi ông Evil (quốc tịch nước ngoài) và bà Chung (quốc tịch Việt Nam) đăng ký kết hôn tại Việt Nam. Sau đó, ông Evil đã chuyển tiền để mua gần 1.900 m2 đất và xây dựng nhà ở, với mục đích để hai người cùng sở hữu. Tuy nhiên, do luật pháp Việt Nam hạn chế người nước ngoài đứng tên sở hữu đất đai, ông Evil tin tưởng giao toàn quyền cho bà Chung đứng tên trên giấy tờ sở hữu.

Trong quá trình chung sống, mâu thuẫn nảy sinh dẫn đến yêu cầu ly hôn, đồng thời ông Evil yêu cầu chia đôi tài sản gồm đất đai và nhà cửa. Bà Chung thì lập luận rằng các tài sản này là tài sản riêng, do anh chị em bà đứng tên hoặc do nguồn tiền riêng của bà.

Các cấp xét xử sơ thẩm và phúc thẩm đều có phán quyết chia tài sản dựa trên hình thức đăng ký và tên trên giấy tờ, với tỷ lệ chia hiện hành là bà Chung 70% và ông Evil 30%. Tuy nhiên, sau đó, Chánh án TAND tối cao kháng nghị giám đốc thẩm, cho rằng các bản án tồn tại nhiều thiếu sót, chưa phản ánh đúng bản chất pháp lý của vụ việc.

PHẢN ÁNH TỪ TAND TỐI CAO

Hội đồng thẩm phán TAND tối cao nhận định rằng, các thửa đất hình thành trong thời kỳ hôn nhân hoặc sau khi đăng ký kết hôn đều là tài sản chung của vợ chồng. Thậm chí, việc chỉ dựa vào giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) đứng tên bà Chung hoặc anh trai, chị gái là chưa chính xác, vì các tài sản này đã được chuyển nhượng trong hợp đồng đúng pháp luật, và trong thực tế các bên đều tham gia chuyển nhượng, quản lý và sử dụng.

Họ cũng khẳng định, việc người chuyển nhượng xác nhận đã chuyển quyền cho cả vợ chồng rõ ràng cho thấy đây là tài sản chung. Họ cho rằng, cách chia tài sản theo tỷ lệ 70/30 của tòa phúc thẩm là không phù hợp với nguyên tắc chung của luật Hôn nhân gia đình.

Hội đồng thẩm phán quyết định hủy tất cả các bản án trước đó về phần chia tài sản, đồng thời yêu cầu TAND tỉnh Bình Thuận xét xử lại vụ án một cách khách quan, thấu đáo hơn.

KẾT LUẬN VÀ ÁN LỆ ĐƯỢC CÔNG BỐ

Án lệ mới này rút ra từ tình huống thực tế về việc một bên vợ hoặc chồng là người nước ngoài ký hợp đồng chuyển nhượng đất và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trước khi đăng ký kết hôn. Theo đó, tòa án phải xác định rõ quyền sử dụng đất của bên nhận chuyển nhượng là tài sản chung của vợ chồng, dựa trên các chứng cứ hợp pháp, hợp lệ và ý định của các bên.

Nội dung án lệ này mở ra hướng xử lý thống nhất hơn trong các tranh chấp liên quan đến tài sản chung của vợ chồng có yếu tố nước ngoài, góp phần đảm bảo quyền lợi của các bên phù hợp với pháp luật Việt Nam.