Cơn sốt vàng lạnh Bắc Cực: Cuộc tranh giành chưa từng có giữa các siêu cường để sở hữu những kho báu ngầm dưới lớp băng vạn năm

Trong bối cảnh toàn cầu đang tìm cách giảm phụ thuộc vào Trung Quốc, quốc gia thống trị nguồn cung khoáng sản chiến lược, các nước lớn bắt đầu đổ xô về Bắc Cực – một vùng đất thưa dân, giàu tài nguyên đang dần hé lộ dưới lớp băng tan chảy bởi biến đổi khí hậu. Nơi đây không chỉ mở ra các tuyến hàng hải mới mà còn chứa đựng các kho báu khoáng sản quý giá đang chờ được khai thác.

Tổng thống Mỹ Donald Trump từng nhiều lần nhấn mạnh về tầm quan trọng của Greenland, gọi đây là mục tiêu tối quan trọng đối với an ninh và lợi ích kinh tế của quốc gia. Trong khi đó, Canada đẩy mạnh các dự án phát triển Bắc Cực nhằm khai thác tiềm năng tài nguyên, đặc biệt trong bối cảnh quan hệ với Mỹ ngày càng căng thẳng.

Nga, quốc gia có bờ biển trải dài dọc Bắc Cực, đã lâu xem khu vực này là chiến lược trung tâm. Tổng thống Vladimir Putin mới đây ca ngợi việc hoàn thành các tàu phá băng chạy bằng năng lượng hạt nhân, khẳng định Moskva cần kiên trì củng cố vị thế tại đây – nơi chứa đựng nhiều nguồn nguyên liệu chiến lược, đất hiếm và các kim loại quý.

Theo các chuyên gia, Bắc Cực đang trở thành kho chứa khoáng sản khổng lồ, từ dầu khí, vật liệu chiến lược đến uranium và đất hiếm. Marc Lanteigne, phó giáo sư tại Đại học Bắc Cực Na Uy, nhận định rằng Greenland sở hữu trữ lượng phong phú các kim loại, khoáng sản quý hiếm, tất cả đều từng bị giới hạn khai thác bởi điều kiện tự nhiên quá khắc nghiệt. Tuy nhiên, biến đổi khí hậu đã làm lớp băng tan chảy, mở ra cánh cửa mới để tiếp cận các nguồn tài nguyên này.

Kết quả của các nghiên cứu sử dụng ảnh vệ tinh của Đại học Leeds cho thấy rõ ràng: nhiều phần của băng và sông băng của Greenland đã mất đi, để lại đầm lầy, bụi cây và đá trơ trụi. Điều này vô tình giúp các công ty khai khoáng dễ dàng hơn trong việc khai thác các mỏ chiến lược tại đây.

Giám đốc điều hành Tony Sage của Critical Metals – đơn vị đang phát triển một trong những mỏ đất hiếm lớn nhất thế giới tại miền nam Greenland – cho hay mối quan tâm của các nhà đầu tư về Greenland đã tăng vọt trong những tháng gần đây, đặc biệt sau khi ông Trump quay lại làm Tổng thống Mỹ. Ông Sage nhấn mạnh: “Từ nhiệm kỳ đầu, khoảng năm 2018–2019, ông ấy đã nhiều lần nhấn mạnh về giá trị chiến lược của đất hiếm tại Greenland.”

Ngoài Critical Metals, công ty khai thác Amaroq cũng bước chân vào thị trường Greenland để khai thác tiềm năng các khoáng sản chiến lược. CEO Eldur Olafsson cho biết, phát hiện trữ lượng đất hiếm chất lượng cao tại miền nam Greenland mang ý nghĩa cực kỳ lớn đối với công ty. Dự kiến, dự án này sẽ mất vài năm để đi vào hoạt động, mở ra bước ngoặt quan trọng trong lĩnh vực khai khoáng của công ty.

Chỉ một tuần sau, ngày 11/11, Amaroq đã công bố phát hiện germanium và gallium đạt mức thương mại tại cơ sở phía tây Greenland. Olafsson nhận định đây là những kim loại có tầm chiến lược lớn hơn nhiều so với nhận thức của công chúng, bởi chúng là thành phần cần thiết của xe điện, chất bán dẫn và các thiết bị quân sự. Trong bối cảnh Trung Quốc kiểm soát chặt chẽ xuất khẩu các kim loại này từ năm 2023, việc nguồn cung từ Greenland ngày càng chắc chắn trở thành câu chuyện cấp thiết đối với Mỹ, EU.

Từ chuyến đổ bộ của các quốc gia lớn đến cuộc chơi nguyên liệu chiến lược, Bắc Cực hiện nay không còn đơn thuần là vùng đất băng giá xa xôi mà đã trở thành chiến trường của cuộc chiến vì tài nguyên – nơi các siêu cường đua nhau “xí phần” những kho báu đang dần lộ diện dưới lớp băng vạn năm.