Trung Quốc tăng cường hoạt động quân sự và giám sát ở Trường Sa, gây lo ngại quốc tế

Gần đây, tổ chức Minh bạch hàng hải châu Á (AMTI), thuộc Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS, Mỹ), đã công bố hình ảnh vệ tinh cùng các phân tích mới về ba thực thể tại quần đảo Trường Sa gồm Vành Khăn, Xu Bi và Chữ Thập. Các điểm này đều thuộc chủ quyền Việt Nam nhưng đang bị Trung Quốc chiếm đóng phi pháp.

Trung Quốc gia tăng quân sự ở Biển Đông
Ảnh: Chinamil

Nhóm tàu chiến Trung Quốc mới đây tiến hành tập trận gần các thực thể này cho thấy sự trương lực của lực lượng quân sự nước này trong khu vực.

TĂNG CƯỜNG NĂNG LỰC TÁC CHIẾN ĐIỆN TỬ
Theo AMTI, tại các điểm nói trên, Trung Quốc đang xây dựng các cơ sở mới, có khả năng hỗ trợ hệ thống tình báo, giám sát và trinh sát (ISR). Đặc biệt, các hệ thống ăng ten định hướng, cảm biến và liên lạc hoạt động gần nhau hoặc đỗ cố định được nhận định giống các hệ thống tác chiến điện tử di động. Việc nâng cấp này giúp Trung Quốc mở rộng phạm vi phủ sóng ISR chưa từng có ở Biển Đông.

Chuyên gia Carl O. Schuster, cựu Giám đốc bộ phận điều hành của Trung tâm Tình báo hỗn hợp (Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương, Mỹ), nhận định: “Việc Trung Quốc nâng cấp các hệ thống cảm biến và tình báo thể hiện ý đồ củng cố quyền kiểm soát vùng biển và không phận trên đó. Các hệ thống này không chỉ loại bỏ các điểm mù trinh sát mà còn cung cấp khả năng dự phòng trong trường hợp xảy ra xung đột hoặc thiên tai. Đồng thời, chúng giúp nhắm mục tiêu nhanh và chính xác hơn cho không quân, hải quân và tên lửa Trung Quốc, nhằm chuẩn bị cho mọi tình huống xung đột.”

Ông Schuster cho biết thêm: “Nỗ lực này có thể nhằm mục đích giám sát và đột kích vào bất kỳ phản ứng nào của lực lượng khác, ví dụ như Philippines hoặc các quốc gia khác. Đây là dấu hiệu cho thấy Bắc Kinh đã sẵn sàng cho khả năng xung đột trong khu vực.”

GIẢI MÃ Ý ĐỒ
TS Satoru Nagao, Viện Nghiên cứu Hudson, Mỹ, nhận xét: “Các hoạt động của Trung Quốc tại Trường Sa cho thấy ba điều chính. Thứ nhất, họ có thể kiểm soát chặt chẽ hơn thông tin, từ đó tăng cường khả năng kiểm soát vùng biển để phục vụ mục đích chủ quyền.”

“Thứ hai, việc nâng cao năng lực quân sự dựa vào các hệ thống tác chiến điện tử rất quan trọng. Các hệ thống này không chỉ gây nhiễu radar mà còn tác động đến UAV, cho phép Trung Quốc triển khai nhiều drone hơn tại Biển Đông,” ông Nagao phân tích. “Trong quá trình xây dựng đảo nhân tạo, Trung Quốc ban đầu cho rằng không nhằm mục đích quân sự, nhưng dần dần họ đã triển khai radar, máy bay ném bom và tên lửa. Hiện nay, việc tăng cường năng lực tác chiến điện tử rõ ràng vi phạm cam kết quốc tế và là hành vi leo thang gây hấn.”

HOẠT ĐỘNG QUÂN SỰ GẦN ĐÂY
Trước diễn biến của tình hình, hôm 6.12, Reuters đưa tin Tổng thống Donald Trump đã nhấn mạnh mục tiêu xây dựng sức mạnh quân sự của Mỹ và các đồng minh để kiềm chế hoạt động của Trung Quốc tại eo biển Đài Loan và Biển Đông, phù hợp với chiến lược an ninh quốc gia vừa được công bố.

Các quốc gia như Nhật Bản, Đài Loan cũng đã lên tiếng lo ngại về các hoạt động quân sự của Trung Quốc trong khu vực. Thông tin tình báo tiết lộ rằng, trong những ngày gần đây, Trung Quốc huy động hơn 100 tàu chiến các loại tập trung ở vùng biển phía nam Hoàng Hải, qua biển Hoa Đông tới Biển Đông và tây Thái Bình Dương để tổ chức tập trận.

Trong khi Bắc Kinh chưa chính thức phản hồi các cáo buộc này, ngày 6.12, quân đội Trung Quốc thông báo đã tiến hành cuộc tập trận bắn đạn thật ở Biển Đông với sự tham gia của các tàu đổ bộ và chiến đấu, gồm tàu Hồ Bắc lớp Type 075 cùng nhiều tàu chiến khác, thể hiện rõ nỗ lực duy trì thế chủ động tại khu vực.

Những hoạt động này và các phân tích mới nhất cho thấy Trung Quốc không những mở rộng quân sự mà còn tích cực củng cố hệ thống giám sát, tạo ra các yếu tố gây áp lực và làm tăng khả năng chiến tranh trong khu vực, khiến cộng đồng quốc tế càng thêm cảnh giác về những tham vọng lớn của Bắc Kinh tại biển Đông.