TRẺ CON VÀ NGHỆ THUẬT VIẾT VĂN: HÀNH TRÌNH VỪA NGHÊU, VỪA HƯỚNG DẪN

Trong thế giới của những đứa trẻ, mọi thứ đều đơn giản, trong sáng và chân thực đến khó cưỡng lại. Những bài văn của các em thường mang lại tiếng cười bởi sự ngây thơ và cách nhìn nhận thế giới rất riêng biệt. Chẳng hạn như câu chuyện: “Bố em lúc nào cũng dán mắt vào điện thoại”, hay “Bà ngoại em hay quên lắm”, hay “Mỗi lần em khóc, mẹ gọi bố dậy rửa bát”. Những lời kể chân thật ấy chính là những món quà đặc biệt từ trái tim non nớt của trẻ nhỏ.

Nổi bật trong số đó là bài văn tả con gà của một học sinh lớp 3, đã trở thành đề tài tranh luận sôi động trên mạng xã hội. Đề bài yêu cầu miêu tả con gà, nhưng cậu bé lại viết: “Nhà em thì rất nhiều gà nhưng chẳng bao giờ thịt. Em rất thèm thịt gà nhưng mẹ toàn đem bán để đóng học phí nuôi cô giáo. Cô giáo làm em không được ăn thịt gà.” Bài viết này không chỉ khiến cộng đồng mạng bàn luận sôi nổi mà còn gây tranh cãi về cách đánh giá của cô giáo trong quá trình chấm điểm.

Sau khi nộp bài, cô giáo dành 4 điểm kèm nhận xét khá nghiêm khắc: “Đóng học phí cho nhà trường chứ không phải nuôi cô nhé.” Khi bài văn này được đăng tải, dư luận đã có nhiều ý kiến trái chiều. Nhiều người cho rằng cậu bé viết lạc đề, không đúng yêu cầu đề bài thì việc chấm điểm 4 là hợp lý. Những bình luận tiêu biểu có thể kể đến như:

– Viết thế này thì 4 điểm là đúng rồi. Chứ nếu tôi làm cô giáo, chắc chỉ cho 1 điểm thôi!

– Trẻ con sáng tạo thật, nhưng đề yêu cầu tả con gà, mà cậu bé lại kể chuyện bán gà và học phí thì thật sự lạc đề quá rồi. Điểm 4 là phù hợp.

– Đọc lời nhận xét của cô giáo, tôi nghĩ cô khá gắt, nhưng sau khi xem bài, tôi thấy chấm như vậy còn nhẹ!

Tuy nhiên, cũng có nhiều ý kiến bênh vực cậu học trò nhỏ. Họ cho rằng sự hồn nhiên, sáng tạo của trẻ nhỏ cần được khích lệ, và cô giáo có thể nhẹ nhàng hướng dẫn để giúp các em viết bài đúng trọng tâm hơn. Một số chia sẻ như:

– Cô giáo nên cho điểm cao hơn một chút, tầm 5 điểm, để khích lệ tinh thần cho cháu. Dù sao, cháu cũng đề cập đến con gà rồi.

– Trẻ hay lạc đề là chuyện bình thường, miễn là có ý tưởng và cảm xúc chân thành. Cô chấm 4 điểm hơi quá đà.

– Nếu là tôi, tôi sẽ cho 5 điểm vì sự sáng tạo và chân thành của cháu. Điểm 4 nghe có vẻ khắt khe quá đối với học sinh lớp 3.

Bài văn của cậu bé, dù có phần ngây ngô và lạc đề, nhưng đã mang lại những tiếng cười và còn giúp chúng ta suy ngẫm về cách trẻ thể hiện suy nghĩ qua ngòi bút. Sự trong trẻo, hồn nhiên của trẻ như một kho báu, nhưng làm thế nào để các bậc phụ huynh và thầy cô có thể vừa giữ được nét trong sáng ấy, vừa hướng dẫn các em viết đúng trọng tâm, rõ ràng và hấp dẫn hơn?

Dưới đây là 5 mẹo nhỏ, dễ thực hành giúp các giáo viên và phụ huynh hỗ trợ trẻ phát triển kỹ năng viết văn một cách hiệu quả:

Thứ nhất, hiểu rõ đề bài. Trong quá trình hướng dẫn, hãy dạy trẻ đọc kỹ và nắm rõ yêu cầu của đề, để tránh lan man hoặc viết lạc đề.

Thứ hai, khuyến khích quan sát thực tế. Tạo điều kiện cho trẻ tiếp xúc trực tiếp với đối tượng, như xem con gà ngoài đời hoặc qua hình ảnh, để có ý tưởng mô tả chân thật và sinh động.

Thứ ba, dạy cách lập dàn ý. Trước khi viết, giúp trẻ biết cách sắp xếp ý tưởng thành mở bài, thân bài (bao gồm đặc điểm, hành động của đối tượng), và kết bài. Điều này giúp bài văn rõ ràng và mạch lạc hơn.

Thứ tư, khích lệ sự sáng tạo của trẻ. Dù nội dung có thể lạc đề một chút, hãy dành lời khen và động viên, từ đó hướng dẫn các em sửa chữa hoặc phát triển ý tưởng đúng trọng tâm.

Cuối cùng, khuyến khích thói quen viết thường xuyên. Viết nhật ký, các đoạn văn ngắn về cuộc sống hàng ngày để giúp trẻ tự tin và trôi chảy hơn trong mô tả ý tưởng.

Việc giúp trẻ phát triển kỹ năng viết không chỉ là giáo dục về ngôn ngữ mà còn là cách hun đúc sự tự tin và khả năng thể hiện bản thân. Đánh thức sự sáng tạo, giữ gìn nét trong veo của tuổi thơ là nhiệm vụ của tất cả chúng ta, để mỗi đứa trẻ đều có thể trở thành những cây bút tự tin, chân thành và đầy cảm xúc.