QUỐC HỘI THÔNG QUA LUẬT THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ: BƯỚC TIẾN MỚI TRONG XU HƯỚNG SỐ HÓA THỊ TRƯỜNG VIỆT NAM

Sáng 10.12, với gần 94% đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội Việt Nam đã chính thức thông qua Luật Thương mại điện tử. Luật gồm 7 chương, 41 điều và sẽ có hiệu lực từ ngày 1.7.2026, mở ra một khung pháp lý mới cho hoạt động thương mại số tại quốc gia.

Ý nghĩa của luật pháp mới nằm ở các quy định chặt chẽ về hoạt động livestream bán hàng và tiếp thị liên kết. Người livestream buộc phải cung cấp đầy đủ thông tin cho chủ quản nền tảng thương mại điện tử để xác thực danh tính, nhằm tăng cường tính minh bạch và hạn chế các hành vi gian lận.

Ngoài ra, các người nổi tiếng tham gia livestream bán hàng cũng sẽ chịu sự kiểm soát chặt chẽ hơn. Họ buộc phải từ chối hợp tác hoặc dừng phát trực tuyến khi phát hiện các hành vi vi phạm như cung cấp thông tin sai lệch về công dụng, xuất xứ, chất lượng, giá cả, chính sách khuyến mãi hoặc bảo hành hàng hóa, dịch vụ. Bên cạnh đó, các hành vi sử dụng ngôn ngữ, hình ảnh, trang phục hoặc hành vi trái đạo đức xã hội cũng bị cấm.

Bộ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh: “Chúng tôi quy định rõ trách nhiệm của từng chủ thể tham gia livestream bán hàng, bao gồm người bán, người livestream và chủ quản nền tảng, nhằm đảm bảo sự minh bạch và tăng cường trách nhiệm pháp lý.” Ông cho biết, việc xác định người bán dựa trên hệ thống định danh điện tử quốc gia VNeID nhằm mục tiêu làm sạch thị trường, hạn chế hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, đồng thời hỗ trợ quản lý thuế và chống thất thu ngân sách nhà nước.

Luật cũng phân biệt rõ mạng xã hội hoạt động thương mại điện tử thành một loại hình nền tảng riêng, độc lập, không áp dụng mập mờ các quy định như với nền tảng trung gian, song vẫn đảm bảo không có khoảng trống trong quản lý nội dung, xử lý vi phạm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Về quy định định danh người bán trên sàn, các nhà soạn thảo dựa trên hệ thống xác thực điện tử quốc gia VNeID nhằm thúc đẩy thị trường thương mại điện tử trong sạch, giảm thiểu hàng giả và vi phạm sở hữu trí tuệ. Đồng thời giúp nâng cao hiệu quả quản lý thuế, chống thất thu ngân sách.

Theo số liệu của Bộ Công thương, quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam đã vượt 25 tỉ USD trong năm ngoái, tăng 20% so với năm 2023. Khu vực này chiếm khoảng 10% tổng mức bán lẻ và dịch vụ tiêu dùng cả nước, đứng thứ 3 trong khu vực Đông Nam Á. Dự kiến đến năm 2030, quy mô thị trường này sẽ mở rộng lên gần 63 tỉ USD, phản ánh rõ xu hướng chuyển đổi số mạnh mẽ của nền kinh tế quốc gia.